વનસ્પતિઃ સહ દેવૈર્ન આગન્ રક્ષઃ પિશાચામપબાધમાનઃ । સ ઉચ્છ્રયાતૈ પ્ર વદાતિ વાચં તેન લોકામભિ સર્વાન્ જયેમ
વનસ્પતિ દેવો સાથે આવ્યા છે, દુષ્ટ આત્માઓને દૂર કરે છે. તે ઊભો રહીને વાણી બોલે છે; તેના દ્વારા આપણે બધા લોક જીતીએ.
સપ્ત મેધાન્ પશવઃ પર્યગૃહ્ણન્ ય એષાં જ્યોતિષ્માઁ ઉત યશ્ચકર્શ । ત્રયસ્ત્રિંશદ્દેવતાસ્તાન્ત્સચન્તે સ નઃ સ્વર્ગમભિ નેષ લોકમ્
પશુઓએ સાત યજ્ઞસ્થળોને ઘેરી લીધા છે, તેજસ્વી અને ખેંચનારા બંને. ત્રેત્રીસ દેવતાઓ તેમાં જોડાય છે; તે અમને સ્વર્ગલોકમાં લઈ જાય.
સ્વર્ગં લોકમભિ નો નયાસિ સં જાયયા સહ પુત્રૈઃ સ્યામ । ગૃહ્ણામિ હસ્તમનુ મૈત્વત્ર મા નસ્તારીન્ નિર્ઋતિર્મો અરાતિઃ
અમને સ્વર્ગલોકમાં લઈ જા; પત્ની અને સંતાન સાથે અમે રહીએ. હું તારો હાથ સુખ માટે પકડું છું; દુઃખ, વિનાશ કે શત્રુતા અમને ન સ્પર્શે.
ગ્રાહિં પાપ્માનમતિ તામયામ તમો વ્યસ્ય પ્ર વદાસિ વલ્ગુ । વાનસ્પત્ય ઉદ્યતો મા જિહિંસીર્મા તણ્ડુલં વિ શરીર્દેવયન્તમ્
અમે પકડનારી પાપી શક્તિને દૂર કરીએ છીએ, અંધકાર હટાવીએ છીએ, તું મીઠી વાણી બોલે છે. વનસ્પતિના સાધન, ઊંચા થયેલા, તું નુકસાન ન કર; દેવોને અર્પણ થતો તાંદુલ વિખેરાતો ન રહે.
વિશ્વવ્યચા ઘૃતપૃષ્ઠો ભવિષ્યન્ત્સયોનિર્લોકમુપ યાહ્યેતમ્ । વર્ષવૃદ્ધમુપ યચ્છ શૂર્પં તુષં પલાવાન્ અપ તદ્વિનક્તુ
જે સર્વત્ર ફેલાયેલો છે, જેના પીઠે ઘી છે, અને જે ફરી જન્મ લેવા જાય છે—એ જગતમાં આવો, વરસાદથી જૂનું થયેલું સુર્પ લો, અને તે સુર્પ ધાન્યને છાલથી અલગ કરે.
ત્રયો લોકાઃ સંમિતા બ્રાહ્મણેન દ્યૌરેવાસૌ પૃથિવ્યન્તરિક્ષમ્ । અંશૂન્ ગૃભીત્વાન્વારભેથામા પ્યાયન્તાં પુનરા યન્તુ શૂર્પમ્
ત્રણ લોક બ્રાહ્મણે માપ્યા છે: આ સ્વર્ગ, પૃથ્વી અને આકાશ છે. એ લોકોએ પોતાની કિરણો ભેગા કરીને ફરીથી સુર્પમાં ભરાવા દો અને વધે.
{૧૪} પૃથગ્રૂપાણિ બહુધા પશૂનામેકરૂપો ભવસિ સં સમૃદ્ધ્યા । એતાં ત્વચં લોહિનીં તાં નુદસ્વ ગ્રાવા શુમ્ભાતિ મલગ ઇવ વસ્ત્રા
પશુઓમાં તું અનેક રૂપે દેખાય છે, પણ પૂર્ણતામાં તું એકરૂપ થાય છે. આ લાલ ચામડી દૂર કરી દે; જેમ ધોવણિયો કપડાં ધોઇને સાફ કરે, તેમ પથ્થર તેને શુદ્ધ કરે છે.
પૃથિવીં ત્વા પૃથિવ્યામા વેશયામિ તનૂઃ સમાની વિકૃતા ત એષા । યદ્યદ્દ્યુત્તં લિખિતમર્પણેન તેન મા સુસ્રોર્બ્રહ્મણાપિ તદ્વપામિ
હું તને પૃથ્વી પર પૃથ્વી પર જ વસાવું છું; આ શરીર એક જ છે, ભલે બદલાયું હોય. જે કંઈ ઉપર અર્પણથી લખાયું છે, તે મારે પાસેથી દૂર ન થાય; બ્રાહ્મણના બળે હું તેને દૂર કરું છું.
જનિત્રીવ પ્રતિ હર્યાસિ સૂનું સં ત્વા દધામિ પૃથિવીં પૃથિવ્યા । ઉખા કુમ્ભી વેદ્યાં મા વ્યથિષ્ઠા યજ્ઞાયુધૈરાજ્યેનાતિષક્તા
જેમ માતા પોતાના દીકરામાં આનંદ પામે છે, તેમ હું તને પૃથ્વી પર પૃથ્વી પર જ મૂકો છું. ઓ ઉખાળી, કુંભી, વેદી—યજ્ઞના સાધનો અને ઘીના બળે તું ડગે નહીં.
અગ્નિઃ પચન્ રક્ષતુ ત્વા પુરસ્તાદિન્દ્રો રક્ષતુ દક્ષિણતો મરુત્વાન્ । વરુણસ્ત્વા દૃંહાદ્ધરુણે પ્રતીચ્યા ઉત્તરાત્ત્વા સોમઃ સં દદાતૈ
અગ્નિ તને આગળથી રક્ષે, ઇન્દ્ર અને મરુતો દક્ષિણથી રક્ષે, વર્ણ પશ્ચિમ તરફ તને દૃઢ કરે અને સોમ ઉત્તર તરફથી તને એક કરે.
પૂતાઃ પવિત્રૈઃ પવન્તે અભ્રાદ્દિવં ચ યન્તિ પૃથિવીં ચ લોકાન્ । તા જીવલા જીવધન્યાઃ પ્રતિષ્ઠાઃ પાત્ર આસિક્તાઃ પર્યગ્નિરિન્ધામ્
પવિત્રોથી શુદ્ધ થયેલી, એ વહે છે; વાદળમાંથી સ્વર્ગ અને પૃથ્વીના લોકોએ જાય છે. એ જીવંત, જીવનદાયી, સ્થિર થયેલી, વાસણમાં ઢાંકી, હું ચારે બાજુ અગ્નિ પ્રગટાવું છું.
આ યન્તિ દિવઃ પૃથિવીં સચન્તે ભૂમ્યાઃ સચન્તે અધ્યન્તરિક્ષમ્ । શુદ્ધાઃ સતીસ્તા ઉ શુમ્ભન્ત એવ તા નઃ સ્વર્ગમભિ લોકં નયન્તુ
એ સ્વર્ગમાંથી આવે છે, પૃથ્વી સાથે જોડાય છે; પૃથ્વી પરના આકાશ સાથે પણ જોડાય છે. શુદ્ધ હોવાથી, એ તેજ આપે છે; એ આપણને સ્વર્ગલોક સુધી લઈ જાય.
ઉતેવ પ્રભ્વીરુત સંમિતાસ ઉત શુક્રાઃ શુચયશ્ચામૃતાસઃ । તા ઓદનં દંપતિભ્યાં પ્રશિષ્ટા આપઃ શિક્ષન્તીઃ પચતા સુનાથાઃ
એ શક્તિશાળી, માપેલા, તેજસ્વી, શુદ્ધ અને અમર છે. એ જળ, ઘરનાં બે સ્વામીઓના આદેશથી, સુનિયંત્રિત રીતે અન્ન રાંધે છે.
સંખ્યાતા સ્તોકાઃ પૃથિવીં સચન્તે પ્રાણાપાનૈઃ સંમિતા ઓષધીભિઃ । અસંખ્યાતા ઓપ્યમાનાઃ સુવર્ણાઃ સર્વં વ્યાપુઃ શુચયઃ શુચિત્વમ્
માપેલા ટીપાં પૃથ્વી સાથે જોડાય છે, શ્વાસ અને ઔષધિઓથી માપેલા છે; અનમાપેલા, વહેતા, સુવર્ણ જેવા, સર્વત્ર વ્યાપે છે, શુદ્ધતામાં શુદ્ધ છે.
ઉદ્યોધન્ત્યભિ વલ્ગન્તિ તપ્તાઃ ફેનમસ્યન્તિ બહુલાંશ્ચ બિન્દૂન્ । યોષેવ દૃષ્ટ્વા પતિમૃત્વિયાયૈતૈસ્તણ્ડુલૈર્ભવતા સમાપઃ
એ ઊભા થાય છે, તેજ આપે છે, ગરમ થઈને ફેન અને અનેક ટીપાં ફેંકે છે. જેમ વધૂ પતિને જુએ છે, તેમ આ તંડુલોથી તું એક થાય છે.
ઉત્થાપય સીદતો બુધ્ન એનાન્ અદ્ભિરાત્માનમભિ સં સ્પૃશન્તામ્ । અમાસિ પાત્રૈરુદકં યદેતન્ મિતાસ્તણ્ડુલાઃ પ્રદિશો યદીમાઃ
બેસેલા લોકોને ઊભા કરો, તેઓ પોતાને પાણીથી સ્પર્શ કરે. આ વાસણોમાં પાણી છે; આ માપેલા તંડુલ છે, આ દિશાઓ છે.
{૧૫} પ્ર યચ્છ પર્શું ત્વરયા હરૌષમહિંસન્ત ઓષધીર્દાન્તુ પર્વન્ । યાસાં સોમઃ પરિ રાજ્યં બભૂવામન્યુતા નો વીરુધો ભવન્તુ
કુહાડો આપી દો, જલદી કરો, છોડોને નુકસાન ન થાય તેમ કાપો, જેમના રાજ્યને સોમાએ ઘેરી લીધું છે; બીજાં વાવેતર આપણા માટે રહે.
નવં બર્હિરોદનાય સ્તૃણીત પ્રિયં હૃદશ્ચક્ષુષો વલ્ગ્વસ્તુ । તસ્મિન્ દેવાઃ સહ દૈવીર્વિશન્ત્વિમં પ્રાશ્નન્ત્વૃતુભિર્નિષદ્ય
નવું દર્ભ અર્પણ માટે પાથરો, જે હૃદયને પ્રિય અને આંખોને મનભાવન હોય. એ પર દેવો અને દેવીઓ આવે, ઋતુઓ સાથે બેઠા આ અન્ન ગ્રહણ કરે.
વનસ્પતે સ્તીર્ણમા સીદ બર્હિરગ્નિષ્ટોમૈઃ સંમિતો દેવતાભિઃ । ત્વષ્ટ્રેવ રૂપં સુકૃતં સ્વધિત્યૈના એહાઃ પરિ પાત્રે દદૃશ્રામ્
વનસ્પતિ, પાથરાયેલ દર્ભ પર બેસો, અગ્નિહોત્રથી માપેલા દેવતાઓ સાથે. ત્વષ્ટા જેવું સુંદર રૂપ ધારણ કરીને અહીં આવો; વાસણની આસપાસ તને નિહાળો.
ષષ્ટ્યાં શરત્સુ નિધિપા અભીચ્છાત્સ્વઃ પક્વેનાભ્યશ્નવાતૈ । ઉપૈનં જીવાન્ પિતરશ્ચ પુત્રા એતં સ્વર્ગં ગમયાન્તમગ્નેઃ
સાંભાળનારોએ સાઠ બાણોમાં સારી રીતે પકાવેલું અન્ન ખાવું જોઈએ. જીવતા પિતા અને પુત્રો એ પર આવે, અને અગ્નિના સ્વર્ગલોક તરફ જનારને ત્યાં પહોંચાડે.
ધર્તા ધ્રિયસ્વ ધરુણે પૃથિવ્યા અચ્યુતં ત્વા દેવતાશ્ચ્યાવયન્તુ । તં ત્વા દંપતી જીવન્તૌ જીવપુત્રાવુદ્વાસયાતઃ પર્યગ્નિધાનાત્
આધારે રાખ, પૃથ્વીના આધારમાં મજબૂત થા; દેવતાઓ તને તારી જગ્યાએથી હલાવશે નહીં. જીવતા દંપતી અને જીવતા પુત્રો તને અગ્નિના ઘેરાથી બહાર લઈ જાય છે.
સર્વાન્ત્સમાગા અભિજિત્ય લોકાન્ યાવન્તઃ કામાઃ સમતીતૃપસ્તાન્ । વિ ગાહેથામાયવનં ચ દર્વિરેકસ્મિન્ પાત્રે અધ્યુદ્ધરૈનમ્
બધા લોકોએ જીત્યા પછી, બધાં ઇચ્છાઓ પાર કર્યા પછી, તમે એક થયા છો. ઓ કડછો અને ડાવડી, એક જ વાસણમાં તેને ઊંચકીને લઈ જાવ.
ઉપ સ્તૃણીહિ પ્રથય પુરસ્તાદ્ઘૃતેન પાત્રમભિ ઘારયૈતત્। વાશ્રેવોસ્રા તરુણં સ્તનસ્યુમિમં દેવાસો અભિહિઙ્કૃણોત
આ પાત્રને આપણા આગળ પાથરો, તેને આગળથી વિશાળ બનાવો અને ઘીથી ચોપડો; આ પાત્ર પૂરું ભરાઈ જાય. જેમ ગાય પોતાના વાછરડાને દૂધ પીવડાવે છે, તેમ દેવતાઓ આ યુવાનને સ્તન પાસે બોલાવે.
ઉપાસ્તરીરકરો લોકમેતમુરુઃ પ્રથતામસમઃ સ્વર્ગઃ । તસ્મિં છ્રયાતૈ મહિષઃ સુપર્ણો દેવા એનં દેવતાભ્યઃ પ્ર યછાન્
પથારી બનાવનાર આ વિશાળ જગતને પાથરે, સ્વર્ગનું રાજ્ય સમાન ન હોય એટલું વિસ્તરે; એ પર મહિષ અને વિશાળ પાંખો ધરાવનાર આરામ કરે. હે દેવતાઓ, તેને દેવતાઓને અર્પણ કરો.
યદ્યજ્જાયા પચતિ ત્વત્પરઃપરઃ પતિર્વા જાયે ત્વત્તિરઃ । સં તત્સૃજેથાં સહ વાં તદસ્તુ સંપાદયન્તૌ સહ લોકમેકમ્
પત્ની કે પતિ કે બીજું કોઈ તમારા માટે જે પણ રાંધે, તમે બંને એ સાથે છોડો, એમ જ થાઓ; બંને મળીને કાર્ય કરો અને એક જ લોક પ્રાપ્ત કરો.
યાવન્તો અસ્યાઃ પૃથિવીં સચન્તે અસ્મત્પુત્રાઃ પરિ યે સંબભૂવુઃ । સર્વાંસ્તામુપ પાત્રે હ્વયેથાં નાભિં જાનાનાઃ શિશવઃ સમાયાન્
આ પૃથ્વી પર જે પણ આપણા પુત્રો છે અને આપણા આસપાસ જે જન્મ્યા છે, તેમને બધાને પાત્ર પાસે બોલાવો; નાભિ જાણીને, બધા બાળકો અહીં ભેગા થાય.
{૧૬} વસોર્યા ધારા મધુના પ્રપીના ઘૃતેન મિશ્રા અમૃતસ્ય નાભયઃ । સર્વાસ્તા અવ રુન્ધે સ્વર્ગઃ ષષ્ટ્યાં શરત્સુ નિધિપા અભીછાત્
ધનની ધારા, મધથી ભરપૂર, ઘી સાથે મિશ્રિત, અમૃતની નાભિઓ—સ્વર્ગ એ બધાને ઘેરી લે, ખજાનાના રક્ષકો તેમને સાઠ તીરમાં સંભાળે.
નિધિં નિધિપા અભ્યેનમિછાદનીશ્વરા અભિતઃ સન્તુ યેઽન્યે । અસ્માભિર્દત્તો નિહિતઃ સ્વર્ગસ્ત્રિભિઃ કાણ્ડૈસ્ત્રીન્ત્સ્વર્ગાન્ અરુક્ષત્
ખજાનાના રક્ષકો આ ખજાનાને ઢાંકી લે અને જે બીજા નિર્વલ છે, તેઓ આસપાસ રહે. આપણાથી મૂકાયેલું, સ્થાપિત કરેલું, સ્વર્ગ ત્રણ ગાંઠથી ત્રણ લોક સુધી પહોંચ્યું છે.
અગ્ની રક્ષસ્તપતુ યદ્વિદેવં ક્રવ્યાદ્પિશાચ ઇહ મા પ્ર પાસ્ત । નુદામ એનમપ રુધ્મો અસ્મદાદિત્યા એનમઙ્ગિરસઃ સચન્તામ્
અગ્નિ, યથાયોગ્ય, રાક્ષસને દહાવી નાખે; માંસ ખાવનાર, પિશાચ અહીં ન આવે. અમે તેને દૂર હાંકી કાઢીએ છીએ, આપણાથી અલગ રાખીએ છીએ; હે આદિત્યો, અંગિરસો તેની સાથે જોડાય.
આદિત્યેભ્યો અઙ્ગિરોભ્યો મધ્વિદં ઘૃતેન મિશ્રં પ્રતિ વેદયામિ । શુદ્ધહસ્તૌ બ્રાહ્મણસ્યાનિહત્યૈતં સ્વર્ગં સુકૃતાવપીતમ્
આદિત્યો અને અંગિરસોને હું મધ અને ઘીથી મિશ્રિત આ અર્પણ અર્પણ કરું છું. શુદ્ધ હાથે, બ્રાહ્મણ અક્ષત રહીને આ સ્વર્ગીય, સુંદર ભાગનો આનંદ માણે છે.