અત્રિવદ્વઃ ક્રિમયો હન્મિ કણ્વવજ્જમદગ્નિવત્। અગસ્ત્યસ્ય બ્રહ્મણા સં પિનષ્મ્યહં ક્રિમીન્
અહીં હું કણ્વ અને મદગ્નિની જેમ કીડાઓને મારું છું; અગસ્ત્યના મંત્રબળથી હું કીડાઓને પીસી નાખું છું.
હતો રાજા ક્રિમીણામુતૈષાં સ્થપતિર્હતઃ । હતો હતમાતા ક્રિમિર્હતભ્રાતા હતસ્વસા
કીડાઓનો રાજા મર્યો, તેમનો મુખ્ય પણ મર્યો; કીડાની માતા, ભાઈ અને બહેન પણ મરી ગયા.
હતાસો અસ્ય વેશસો હતાસઃ પરિવેશસઃ । અથો યે ક્ષુલ્લકા ઇવ સર્વે તે ક્રિમયો હતાઃ
એના રહેવાસીઓ મર્યા, એના આસપાસ રહેતા પણ મર્યા; અને નાના નાના જે કીડાઓ છે, બધા જ નાશ પામ્યા.
પ્ર તે શૃણામિ શૃઙ્ગે યાભ્યાં વિતુદાયસિ । ભિનદ્મિ તે કુષુમ્ભં યસ્તે વિષધાનઃ
હું તારા શિંગ તોડી નાખું છું, જેના વડે તું ભેદે છે; તારા ઝેર ભરેલા થેલો પણ હું ફોડી નાખું છું.
અક્ષીભ્યાં તે નાસિકાભ્યાં કર્ણાભ્યાં છુબુકાદધિ । યક્ષ્મં શીર્ષણ્યં મસ્તિષ્કાજ્જિહ્વાયા વિ વૃહામિ તે
તારી આંખો, નાક, કાન અને ચિબુક નીચેમાંથી, હું માથામાં, મગજમાં અને જીભમાં રહેલી બિમારી દૂર કરું છું.
ગ્રીવાભ્યસ્ત ઉષ્ણિહાભ્યઃ કીકસાભ્યો અનૂક્યાત્। યક્ષ્મં દોષણ્યમંસાભ્યાં બાહુભ્યાં વિ વૃહામિ તે
તારી ગળા, ખભા, હાડકાં અને હાથના ઉપરના ભાગમાંથી, હું માંસ, પેશીઓ અને બાહુઓમાં રહેલી બિમારી દૂર કરું છું.
હૃદયાત્તે પરિ ક્લોમ્નો હલીક્ષ્ણાત્પાર્શ્વાભ્યામ્ । યક્ષ્મં મતસ્નાભ્યાં પ્લીહ્નો યક્નસ્તે વિ વૃહામસિ
હૃદય, ફેફસા અને પાંજરમાંથી, તારા તિલ, યકૃત અને પાંજરમાંથી બિમારી દૂર કરું છું.
આન્ત્રેભ્યસ્તે ગુદાભ્યો વનિષ્ઠોરુદરાદધિ । યક્ષ્મં કુક્ષિભ્યાં પ્લાશેર્નાભ્યા વિ વૃહામિ તે
આંતરડા, ગુદા, પેટના અંદરના ભાગો અને પેટમાંથી, હું તારા કૂકશ, પાંજર અને નાભિમાંથી બિમારી દૂર કરું છું.
ઊરુભ્યાં તે અષ્ઠીવદ્ભ્યાં પાર્ષ્ણિભ્યાં પ્રપદાભ્યામ્ । યક્ષ્મં ભસદ્યં શ્રોણિભ્યાં ભાસદં ભંસસો વિ વૃહામિ તે
તારા જાંઘ, હાડકાં, એડી અને પગમાંથી, હું તારા કટિ, નિતંબ અને પીઠમાંથી દાહવાળી બિમારી દૂર કરું છું.
અસ્થિભ્યસ્તે મજ્જભ્યઃ સ્નાવભ્યો ધમનિભ્યઃ । યક્ષ્મં પાણિભ્યામઙ્ગુલિભ્યો નખેભ્યો વિ વૃહામિ તે
હાડકાં, મજ્જા, સ્નાયુ અને નસોથી, હું તારા હાથ, આંગળીઓ અને નખમાંથી બિમારી દૂર કરું છું.
અઙ્ગેઅઙ્ગે લોમ્નિલોમ્નિ યસ્તે પર્વણિપર્વણિ । યક્ષ્મં ત્વચસ્યં તે વયં કશ્યપસ્ય વીબર્હેણ વિષ્વઞ્ચં વિ વૃહામસિ
દરેક અંગ, દરેક વાળ અને દરેક સાંધામાં, તારી ચામડીની બિમારી, અમે કશ્યપના ઉપચારથી સંપૂર્ણપણે દૂર કરીએ છીએ.
ય ઈશે પશુપતિઃ પશૂનાં ચતુષ્પદામુત યો દ્વિપદામ્ । નિષ્ક્રીતઃ સ યજ્ઞિયં ભાગમેતુ રાયસ્પોષા યજમાનં સચન્તામ્
જે ચાર પગવાળા અને બે પગવાળા તમામ પ્રાણીઓના સ્વામી છે, એવા પશુપતિ ભગવાન, યજ્ઞ માટે નિર્ધારિત ભાગમાં પધારે; સમૃદ્ધિ અને વૈભવ યજમાનને પ્રાપ્ત થાય.
પ્રમુઞ્ચન્તો ભુવનસ્ય રેતો ગાતું ધત્ત યજમાનાય દેવાઃ । ઉપાકૃતં શશમાનં યદસ્થાત્પ્રિયં દેવાનામપ્યેતુ પાથઃ
દેવતાઓએ જગતનું બીજ મુક્ત કરી, યજમાનને માર્ગ આપો. જે તૈયાર છે અને જે શાંત છે, જે દેવતાઓને પ્રિય છે, તે પણ માર્ગ સુધી પહોંચે.
યે બધ્યમાનમનુ દીધ્યાના અન્વૈક્ષન્ત મનસા ચક્ષુષા ચ । અગ્નિષ્ટાન્ અગ્રે પ્ર મુમોક્તુ દેવો વિશ્વકર્મા પ્રજયા સંરરાણઃ
જે લોકોએ મન અને આંખથી બંધાયેલા ને ધ્યાનપૂર્વક જોયો, તેઓ માટે અગ્નિ, જે આગળ ઊભો છે અને સર્વજ્ઞ છે, સંતાન સાથે આનંદિત થઈ તેને મુક્ત કરે.
યે ગ્રામ્યાઃ પશવો વિશ્વરૂપા વિરૂપાઃ સન્તો બહુધૈકરૂપાઃ । વાયુષ્ટાન્ અગ્રે પ્ર મુમોક્તુ દેવઃ પ્રજાપતિઃ પ્રજયા સંરરાણઃ
જે ઘરનાં પશુઓ અનેક રૂપ ધરાવે છે, જુદા હોવા છતાં એકરૂપ છે, તેમને વાયુ, જે આગળ ઊભો છે અને પ્રજાપતિ છે, સંતાન સાથે આનંદિત થઈ મુક્ત કરે.
પ્રજાનન્તઃ પ્રતિ ગૃહ્ણન્તુ પૂર્વે પ્રાણમઙ્ગેભ્યઃ પર્યાચરન્તમ્ । દિવં ગચ્છ પ્રતિ તિષ્ઠા શરીરૈઃ સ્વર્ગં યાહિ પથિભિર્દેવયાનૈઃ
પૂર્વજોએ, પોતાના વંશજોને ઓળખી, શ્વાસથી અંગોમાં ફરતા તેને સ્વીકારો. તું સ્વર્ગમાં જા, શરીરથી સ્થિર રહો અને દેવમાર્ગે સ્વર્ગલોક સુધી પહોંચ.
યે ભક્ષયન્તો ન વસૂન્યાનૃધુર્યાન્ અગ્નયો અન્વતપ્યન્ત ધિષ્ણ્યાઃ । યા તેષામવયા દુરિષ્ટિઃ સ્વિષ્ટિં નસ્તાં કૃણવદ્વિશ્વકર્મા
જે ભોજન કરે છે અને અયોગ્ય કાર્ય કરતા નથી, જેમને અગ્નિઓ અનુસરે છે, તેમની અંદર જે દુશ્મનાવટ છે, સર્વજ્ઞ તે અમારે માટે સુધારે.
યજ્ઞપતિમૃષયઃ એનસાહુર્નિર્ભક્તં પ્રજા અનુતપ્યમાનમ્ । મથવ્યાન્ત્સ્તોકાન્ અપ યાન્ રરાધ સં નષ્ટેભિઃ સૃજતુ વિશ્વકર્મા
ઋષિઓએ યજ્ઞપતિને પાપી કહ્યો, લોકો દુઃખી થઈ તેને ત્યાગેલો કહ્યો; તેણે બાળકોને જે નુકસાન પહોંચાડ્યું, સર્વજ્ઞ અમને ગુમાવેલા સાથે ફરી એક કરો.
અદાન્યાન્ત્સોમપાન્ મન્યમાનો યજ્ઞસ્ય વિદ્વાન્ત્સમયે ન ધીરઃ । યદેનશ્ચકૃવાન્ બદ્ધ એષ તં વિશ્વકર્મન્ પ્ર મુઞ્ચા સ્વસ્તયે
જે પોતાને દાતા નથી માને, સોમપાન કરે છે, યજ્ઞ જાણે છે પણ યોગ્ય સમયે સ્થિર નથી; જો એ પાપ કરી બંધાયો હોય, તો સર્વજ્ઞ, તેને કલ્યાણ માટે મુક્ત કરો.
ઘોરા ઋષયો નમો અસ્ત્વેભ્યશ્ચક્ષુર્યદેષાં મનસશ્ચ સત્યમ્ । બૃહસ્પતયે મહિષ દ્યુમન્ન્ નમો વિશ્વકર્મન્ નમસ્તે પાહ્યસ્માન્
ભયાનક ઋષિઓને નમન! તેમનાં દ્રષ્ટિ અને મન સત્ય રહે. બૃહસ્પતિ મહાન તેજસ્વી ને નમન! સર્વજ્ઞને નમન! અમને રક્ષા કરો.
યજ્ઞસ્ય ચક્ષુઃ પ્રભૃતિર્મુખં ચ વાચા શ્રોત્રેણ મનસા જુહોમિ । ઇમં યજ્ઞં વિતતં વિશ્વકર્મણા દેવા યન્તુ સુમનસ્યમાનાઃ
યજ્ઞની આંખ, શરૂઆત અને મુખ — હું વાણી, શ્રવણ અને મનથી અર્પણ કરું છું. સર્વજ્ઞે વિસ્તૃત કરેલા આ યજ્ઞમાં દેવતાઓ સુખી મનથી આવે.
આ નો અગ્ને સુમતિં સંભલો ગમેદિમાં કુમારીં સહ નો ભગેન । જુષ્ટા વરેષુ સમનેષુ વલ્ગુરોષં પત્યા સૌભગમસ્તુ અસ્યૈ
અગ્નિ અમારે માટે શુભભાવ અને સહારો લઈને આવે. આ કન્યા અમારે ભાગ્ય સાથે આવે. પસંદગી, સભામાં અને આનંદમાં તે પ્રસન્ન રહે અને પતિ સાથે સુખી થાય.
સોમજુષ્ટં બ્રહ્મજુષ્ટમર્યમ્ણા સંભૃતં ભગમ્ । ધાતુર્દેવસ્ય સત્યેન કૃણોમિ પતિવેદનમ્
સોમ અને વેદમંત્રથી પ્રસન્ન, આર્યમન અને ભાગ દ્વારા એકત્રિત, દેવધાતા ની સત્યતા થી, હું લગ્નની જાહેરાત કરું છું.
ઇયમગ્ને નારી પતિં વિદેષ્ટ સોમો હિ રાજા સુભગાં કૃણોતિ । સુવાના પુત્રાન્ મહિષી ભવાતિ ગત્વા પતિં સુભગા વિ રાજતુ
અગ્નિ, આ સ્ત્રીને પતિ મળે. સોમ રાજા તેને સુખી કરે. પુત્રો જન્માવી, તે રાણી બને. પતિ પાસે જઈ, તે ભાગ્યશાળી બની ઉજવાય.
યથાખરો મઘવંશ્ચારુરેષ પ્રિયો મૃગાણાં સુષદા બભૂવ । એવા ભગસ્ય જુષ્ટેયમસ્તુ નારી સંપ્રિયા પત્યાવિરાધયન્તી
જેમ મેઘાવાનને પ્રિય ખચ્ચર જંગલનાં પ્રાણીઓમાં મીઠો અને આરામદાયક બન્યો, તેમ ભાગથી પ્રસન્ન આ સ્ત્રી પતિને પ્રિય બને અને કદી દુઃખ ન આપે.
ભગસ્ય નાવમા રોહ પૂર્ણામનુપદસ્વતીમ્ । તયોપપ્રતારય યો વરઃ પ્રતિકામ્યઃ
ભાગની ભરપૂર અને સતત ચાલતી નૌકામાં ચઢ. એથી તું મળવાનાં વર પાસે જા.
આ ક્રન્દય ધનપતે વરમામનસં કૃણુ । સર્વં પ્રદક્ષિણં કૃણુ યો વરઃ પ્રતિકામ્યઃ
ધનના સ્વામી, તું પોકાર કર અને વરનું મન ઉત્સુક કર. મળવાનાં વર માટે બધું શુભ બનાવ.
ઇદં હિરણ્યં ગુલ્ગુલ્વયમૌક્ષો અથો ભગઃ । એતે પતિભ્યસ્ત્વામદુઃ પ્રતિકામાય વેત્તવે ॥૭ આ તે નયતુ સવિતા નયતુ પતિર્યઃ પ્રતિકામ્યઃ । ત્વમસ્યૈ ધેહ્યોષધે
આ સોનું, આ તાબીજ, આ વાછરડો અને ભાગ — આ બધું પતિઓને મળે છે, મળવાનાં વર માટે ઓળખાણરૂપ. સવિતા તને લઈ જાય, તારો પતિ તને લઈ જાય; ઔષધિ, તું તેને તેની સાથે જોડ.
અગ્નિર્નઃ શત્રૂન્ પ્રત્યેતુ વિદ્વાન્ પ્રતિદહન્ન્ અભિશસ્તિમરાતિમ્ । સ સેનાં મોહયતુ પરેષાં નિર્હસ્તાંશ્ચ કૃણવજ્જાતવેદાઃ
અગ્નિ, જ્ઞાનથી અમારા શત્રુઓ સામે જાય, શાપ અને દુશ્મનાવટને ભસ્મ કરે. જાતવેદા, પરાયી સેના ભટકાવી દે અને તેમના હાથ નિષ્ક્રિય કરે.
યૂયમુગ્રા મરુત ઈદૃશે સ્થાભિ પ્રેત મૃણત સહધ્વમ્ । અમીમૃણન્ વસવો નાથિતા ઇમે અગ્નિર્હ્યેષાં દૂતઃ પ્રત્યેતુ વિદ્વાન્
તમે ઉગ્ર મારુતો, આવો અને સહાય કરો, દુશ્મનને સંહાર કરો. વસુઓ બોલાવાતા આવ્યા છે; અગ્નિ તેમનો સંદેશવાહક છે, જ્ઞાનથી તેમને સામનો કરે છે.