યસ્યાં વેદિં પરિગૃહ્ણન્તિ ભૂમ્યાં યસ્યાં યજ્ઞં તન્વતે વિશ્વકર્માણઃ । યસ્યાં મીયન્તે સ્વરવઃ પૃથિવ્યામૂર્ધ્વાઃ શુક્રા આહુત્યાઃ પુરસ્તાત્। સા નો ભૂમિર્વર્ધયદ્વર્ધમાના
જે પૃથ્વી પર યજ્ઞવેદી સ્થાપે છે, જેમાં સર્વકર્મા યજ્ઞ ફેલાવે છે; જેમાં ગાયકોએ પોતાના સ્તુતિગાન માપ્યા છે, જેમાં તેજસ્વી આહુતિઓ ઉપર તરફ જાય છે — એ સતત વધતી રહેતી પૃથ્વી અમને પણ વૃદ્ધિ આપે.
યો નો દ્વેષત્પૃથિવિ યઃ પૃતન્યાદ્યોઽભિદાસાન્ મનસા યો વધેન । તં નો ભૂમે રન્ધય પૂર્વકૃત્વરિ
હે પૃથ્વી, જે અમારો દ્વેષ કરે છે, અમારો શત્રુ છે, જે મનથી કે હિંસાથી અમને નુકસાન પહોંચાડે છે — એવાં લોકોને, જેમ પૂર્વજોએ કર્યું, તેમ તું અમારે માટે બાંધી દે.
ત્વજ્જાતાસ્ત્વયિ ચરન્તિ મર્ત્યાસ્ત્વં બિભર્ષિ દ્વિપદસ્ત્વં ચતુષ્પદઃ । તવેમે પૃથિવિ પઞ્ચ માનવા યેભ્યો જ્યોતિરમૃતં મર્ત્યેભ્ય ઉદ્યન્ત્સૂર્યો રશ્મિભિરાતનોતિ
તેથી જન્મેલા મનુષ્યો તારી ઉપર ચાલે છે; તું બે પગવાળા અને ચાર પગવાળાને વહન કરે છે. પૃથ્વી, આ પાંચ જાતિના મનુષ્યો તારા છે, જેમ માટે અમર પ્રકાશ, એટલે કે સૂર્ય, પોતાના કિરણો ફેલાવે છે.
તા નઃ પ્રજાઃ સં દુહ્રતાં સમગ્રા વાચો મધુ પૃથિવિ ધેહિ મહ્યમ્
અમારી સંતાન એકતા અને પૂર્ણતા પામે; હે પૃથ્વી, મારા અંદર મીઠી વાણી સ્થાપિત કર.
વિશ્વસ્વં માતરમોષધીનાં ધ્રુવાં ભૂમિં પૃથિવીં ધર્મણા ધૃતામ્ । શિવાં સ્યોનામનુ ચરેમ વિશ્વહા
તું તમામ ઔષધિઓની માતા છે, ધર્મથી સ્થિર રહેલી પૃથ્વી છે; હે સર્વને આધાર આપનારી, અમે તારી ઉપર સુખ અને સલામતીથી ચાલીએ.
મહત્સધસ્થં મહતી બભૂવિથ મહાન્ વેગ એજથુર્વેપથુષ્ટે । મહાંસ્ત્વેન્દ્રો રક્ષત્યપ્રમાદમ્ । સા નો ભૂમે પ્ર રોચય હિરણ્યસ્યેવ સંદૃશિ મા નો દ્વિક્ષત કશ્ચન
તું વિશાળ નિવાસસ્થાનમાં મહાન બની છે, તું શક્તિશાળી છે, તું જોરથી હલનચલન કરે છે, ઝડપથી કંપે છે; મહાન ઇન્દ્ર તારી રક્ષા કરે છે. હે પૃથ્વી, તું અમારે માટે સોનાની જેમ તેજ આપે; કોઈ અમને નુકસાન ન પહોંચાડે.
અગ્નિર્ભૂમ્યામોષધીષ્વગ્નિમાપો બિભ્રત્યગ્નિરશ્મસુ । અગ્નિરન્તઃ પુરુષેષુ ગોષ્વશ્વેષ્વગ્નયઃ
અગ્નિ પૃથ્વીમાં છે, ઔષધિઓમાં છે; જળમાં અગ્નિ છે, કિરણોમાં અગ્નિ છે; મનુષ્યોમાં, ગાયોમાં, ઘોડાઓમાં પણ અગ્નિ છે — અગ્નિ સર્વત્ર છે.
અગ્નિર્દિવ આ તપત્યગ્નેર્દેવસ્યોર્વન્તરિક્ષમ્ । અગ્નિં મર્તાસ ઇન્ધતે હવ્યવાહં ઘૃતપ્રિયમ્
અગ્નિ આકાશમાંથી પ્રજ્વલિત થાય છે; દેવરૂપ અગ્નિથી મધ્યલોક વિશાળ બને છે. મનુષ્યો હવન માટે પ્રિય ઘીથી અગ્નિને પ્રગટાવે છે.
{૨} અગ્નિવાસાઃ પૃથિવ્યસિતજ્ઞૂસ્ત્વિષીમન્તં સંશિતં મા કૃણોતુ
અગ્નિના વસ્ત્રમાં રહેલી, પૃથ્વીની કાળાશ જાણનારી, એ blazing શક્તિથી અમને તું તીખા ન બનાવે.
ભૂમ્યાં દેવેભ્યો દદતિ યજ્ઞં હવ્યમરંકૃતમ્ । ભૂમ્યાં મનુષ્યા જીવન્તિ સ્વધયાન્નેન મર્ત્યાઃ । સા નો ભૂમિઃ પ્રાણમાયુર્દધાતુ જરદષ્ટિં મા પૃથિવી કૃણોતુ
પૃથ્વી પર દેવોને યજ્ઞ અર્પણ થાય છે, શુદ્ધ આહુતિ આપવામાં આવે છે; પૃથ્વી પર મનુષ્યો જીવંત રહે છે, મરનારાઓ પોતાનું અન્ન ભોગવે છે. એ પૃથ્વી અમને શ્વાસ અને આયુષ્ય આપે; પૃથ્વી અમને વૃદ્ધ અને નિર્વીર્ય ન બનાવે.
યસ્તે ગન્ધઃ પૃથિવિ સંબભૂવ યં બિભ્રત્યોષધયો યમાપઃ । યં ગન્ધર્વા અપ્સરસશ્ચ ભેજિરે તેન મા સુરભિં કૃણુ મા નો દ્વિક્ષત કશ્ચન
હે પૃથ્વી, તારો જે સુગંધ ઉદ્ભવ્યો છે, જે ઔષધિઓ અને જળમાં છે, જે ગંધર્વો અને અપ્સરાઓએ વહેંચ્યો છે — એ સુગંધથી તું અમને સુગંધિત કર; કોઈ અમને નુકસાન ન પહોંચાડે.
યસ્તે ગન્ધઃ પુષ્કરમાવિવેશ યં સંજભ્રુઃ સૂર્યાયા વિવાહે । અમર્ત્યાઃ પૃથિવિ ગન્ધમગ્રે તેન મા સુરભિં કૃણુ મા નો દ્વિક્ષત કશ્ચન
હે પૃથ્વી, તારો જે સુગંધ કમળમાં પ્રવેશ્યો, જે સૂર્યાની લગ્નવિધિ સમયે એકત્ર કર્યો, જે અમર સુગંધ શરૂઆતમાં હતો — એથી તું અમને સુગંધિત કર; કોઈ અમને નુકસાન ન પહોંચાડે.
યસ્તે ગન્ધઃ પુરુષેષુ સ્ત્રીષુ પુંસુ ભગો રુચિઃ । યો અશ્વેષુ વીરેષુ યો મૃગેષૂત હસ્તિષુ । કન્યાયાં વર્ચો યદ્ભૂમે તેનાસ્માઁ અપિ સં સૃજ મા નો દ્વિક્ષત કશ્ચન
હે પૃથ્વી, તારો જે સુગંધ પુરુષોમાં, સ્ત્રીઓમાં, પુરૂષત્વમાં, ભાગ્ય અને તેજમાં છે; જે ઘોડાઓમાં, વીરોમાં, જંગલી પ્રાણીઓમાં અને હાથીઓમાં છે; કન્યામાં જે તેજ છે — એ બધો અમારે તરફ વહેવા દે; કોઈ અમને નુકસાન ન પહોંચાડે.
શિલા ભૂમિરશ્મા પાંસુઃ સા ભૂમિઃ સંધૃતા ધૃતા । તસ્યૈ હિરણ્યવક્ષસે પૃથિવ્યા અકરં નમઃ
પથ્થર, પૃથ્વી, શિલા, ધૂળ — એ બધું પૃથ્વી છે, જે સંયોજિત અને સ્થિર છે. હે પૃથ્વી, તારા સોનાની જેમ તેજસ્વી ઉર પર હું નમન કરું છું.
યસ્યાં વૃક્ષા વાનસ્પત્યા ધ્રુવાસ્તિષ્ઠન્તિ વિશ્વહા । પૃથિવીં વિશ્વધાયસં ધૃતામછાવદામસિ
જે પૃથ્વી પર વૃક્ષો અને વનસ્પતિઓ સદાય અડગ ઊભા છે; સર્વને આધાર આપતી અને સ્થિર પૃથ્વી — એ પૃથ્વી પાસે અમે શ્રદ્ધાથી જઈએ છીએ.
ઉદીરાણા ઉતાસીનાસ્તિષ્ઠન્તઃ પ્રક્રામન્તઃ । પદ્ભ્યાં દક્ષિણસવ્યાભ્યાં મા વ્યથિષ્મહિ ભૂમ્યામ્
ઉઠતા, બેસતા, ઊભા રહેતા કે આગળ વધતા — પૃથ્વી પર જમણા કે ડાબા પગથી અમને કદી લપસી ન જઈએ.
વિમૃગ્વરીં પૃથિવીમા વદામિ ક્ષમાં ભૂમિં બ્રહ્મણા વાવૃધાનામ્ । ઊર્જં પુષ્ટં બિભ્રતીમન્નભાગં ઘૃતં ત્વાભિ નિ ષીદેમ ભૂમે
હું પૃથ્વી વિશે કહું છું, જે વિશાળ છે, સહનશીલ છે, અને બ્રહ્મના બળથી વધેલી છે; જે પોષણ અને અન્નનો ભાગ ધરાવે છે—હે ઘીથી સમૃદ્ધ પૃથ્વી, અમે તારા પર સુખથી વસીએ.
શુદ્ધા ન આપસ્તન્વે ક્ષરન્તુ યો નઃ સેદુરપ્રિયે તં નિ દધ્મઃ । પવિત્રેણ પૃથિવિ મોત્પુનામિ
પવિત્ર જળો મારા શરીર પર વહેવા દે; જે કંઈ અમારે માટે અપ્રિય કે નુકસાનકારક છે, તે આપણે દૂર કરીએ. હે પૃથ્વી, શુદ્ધિથી હું તને પવિત્ર કરું છું.
{૩} યાસ્તે પ્રાચીઃ પ્રદિશો યા ઉદીચીર્યાસ્તે ભૂમે અધરાદ્યાશ્ચ પશ્ચાત્। સ્યોનાસ્તા મહ્યં ચરતે ભવન્તુ મા નિ પપ્તં ભુવને શિશ્રિયાણઃ
હે પૃથ્વી, તારા પૂર્વ, ઉત્તર, નીચેના અને પશ્ચિમ દિશાઓ મારા માટે આનંદદાયી બને, જેથી હું તેમાં નિર્ભયે ફરી શકું; જ્યારે અમે દુનિયામાં વસીએ, ત્યારે અમને કદી પડી ન જવું પડે.
મા નઃ પશ્ચાન્ મા પુરસ્તાન્ નુદિષ્ઠા મોત્તરાદધરાદુત । સ્વસ્તિ ભૂમે નો ભવ મા વિદન્ પરિપન્થિનો વરીયો યાવયા વધમ્
તુ અમને પાછળથી કે આગળથી, ઉપરથી કે નીચેથી દૂર ન કર. હે પૃથ્વી, અમારે માટે શુભ બની રહે; રસ્તો અવરોધનારા અમને નુકસાન ન કરે—તુ બધું ખતરું દૂર રાખ.
યાવત્તેઽભિ વિપશ્યામિ ભૂમે સૂર્યેણ મેદિના । તાવન્ મે ચક્ષુર્મા મેષ્ટોત્તરામુત્તરાં સમામ્
હે પૃથ્વી, જેટલું હું તને, સૂર્ય અને ધરતી સાથે જોઈ શકું છું, એટલું જ મારે દૃષ્ટિ રહે; મારી દૃષ્ટિ કદી ન જાય, અને હું મારા સર્વોચ્ચ ભાગથી વંચિત ન થાઉં.
યચ્છયાનઃ પર્યાવર્તે દક્ષિણં સખ્યમભિ ભૂમે પાર્શ્વમુત્તાનાસ્ત્વા પ્રતીચીં યત્પૃષ્ટીભિરધિશેમહે । મા હિંસીસ્તત્ર નો ભૂમે સર્વસ્ય પ્રતિશીવરિ
જ્યારે અમે દક્ષિણ તરફ મોઢું કરીને સૂઈએ, મિત્રતા માટે તારા બાજુએ રહીએ, પશ્ચિમ તરફ પડીએ, કે તારા પીઠ પર આરામ કરીએ—હે પૃથ્વી, તું અમને કયાંયે, કોઈ અંગમાં નુકસાન ન પહોંચાડ.
યત્તે ભૂમે વિખનામિ ક્ષિપ્રં તદપિ રોહતુ । મા તે મર્મ વિમૃગ્વરિ મા તે હૃદયમર્પિપમ્
હે પૃથ્વી, હું તારીમાંથી જે કંઈ ખોદું, તે ઝડપથી ફરી ઉગે; હે વિશાળ પૃથ્વી, હું તારા મહત્વના ભાગોને કે હૃદયને નુકસાન ન પહોંચાડું.
ગ્રીષ્મસ્તે ભૂમે વર્ષાણિ શરદ્ધેમન્તઃ શિશિરો વસન્તઃ । ઋતવસ્તે વિહિતા હાયનીરહોરાત્રે પૃથિવિ નો દુહાતામ્
હે પૃથ્વી, તારા ઋતુઓ—ઉનાળો, વરસાદ, શરદ, હેમંત, શીત અને વસંત—સ્થિર છે; તારા વર્ષ, દિવસ અને રાત—પૃથ્વી અમને પોતાનું દૂધ આપે.
યાપ સર્પં વિજમાના વિમૃગ્વરી યસ્યામાસન્ન્ અગ્નયો યે અપ્સ્વન્તઃ । પરા દસ્યૂન્ દદતી દેવપીયૂન્ ઇન્દ્રં વૃણાના પૃથિવી ન વૃત્રં શક્રાય દધ્રે વૃષભાય વૃષ્ણે
જે પૃથ્વી પર સાપ વસે છે, જેમાં અગ્નિ પ્રગટે છે, અને પાણી રહેલું છે; જે દુશ્મનોને દૂર કરે છે, દેવોની કૃપા આપે છે, અને ઇન્દ્રને પસંદ કરી, વજ્રધારીને પૃથ્વી અર્પે છે—એવી પૃથ્વી.
યસ્યાં સદોહવિર્ધાને યૂપો યસ્યાં નિમીયતે । બ્રહ્માણો યસ્યામર્ચન્ત્યૃગ્ભિઃ સામ્ના યજુર્વિદઃ યુજ્યન્તે યસ્યામૃત્વિજઃ સોમમિન્દ્રાય પાતવે
જે પૃથ્વી પર યજ્ઞ માટે યૂપો ઉભો થાય છે, જેમાં વેદિ બને છે; જ્યાં બ્રાહ્મણો સ્તુતિ, ગીત અને વિધિથી પૂજા કરે છે, અને જ્યાં ઋત્વિજ ઇન્દ્ર માટે સોમ તૈયાર કરે છે.
યસ્યાં પૂર્વે ભૂતકૃત ઋષયો ગા ઉદાનૃચુઃ । સપ્ત સત્રેણ વેધસો યજ્ઞેન તપસા સહ
જે પૃથ્વી પર પ્રાચીન ઋષિઓ, જીવોના સર્જકોએ, ગાયો સાથે ગાન કર્યું; સાતે જણે યજ્ઞ અને તપ સાથે, સર્જક સાથે મળીને આરાધના કરી.
સા નો ભૂમિરા દિશતુ યદ્ધનં કામયામહે । ભગો અનુપ્રયુઙ્ક્તામિન્દ્ર એતુ પુરોગવઃ
એવી પૃથ્વી અમને જે ધન જોઈએ તે આપે; ભાગ્યદેવ અમને તે આપે અને ઇન્દ્ર, સર્વપ્રથમ, અમારી પાસે આવે.
{૪} યસ્યાં ગાયન્તિ નૃત્યન્તિ ભૂમ્યાં મર્ત્યા વ્યૈલબાઃ । યુધ્યન્તે યસ્યામાક્રન્દો યસ્યાં વદતિ દુન્દુભિઃ । સા નો ભૂમિઃ પ્ર ણુદતાં સપત્નાન્ અસપત્નં મા પૃથિવી કૃણોતુ
જે પૃથ્વી પર લોકો ગાય છે, નૃત્ય કરે છે, જ્યાં મનુષ્યો રહે છે; જ્યાં યુદ્ધ થાય છે, જ્યાં હુલ્લડ થાય છે, જ્યાં નગારા વાગે છે—એવી પૃથ્વી અમારા શત્રુઓને દૂર કરે અને અમને શત્રુવિહિન બનાવે.
યસ્યામન્નં વ્રીહિયવૌ યસ્યા ઇમાઃ પઞ્ચ કૃષ્ટયઃ । ભૂમ્યૈ પર્જન્યપત્ન્યૈ નમોઽસ્તુ વર્ષમેદસે
જે પૃથ્વી પર અન્ન, ધાન અને જૌ ઉગે છે, જેમાં આ પાંચ જાતિના લોકો વસે છે—વરસાદથી સમૃદ્ધ, મેઘપતિની પત્ની પૃથ્વીને વંદન.