યસ્યાં સમુદ્ર ઉત સિન્ધુરાપો યસ્યામન્નં કૃષ્ટયઃ સંબભૂવુઃ । યસ્યામિદં જિન્વતિ પ્રાણદેજત્સા નો ભૂમિઃ પૂર્વપેયે દધાતુ
જેની ઉપર સમુદ્ર, નદીઓ અને પાણી રહે છે, જેના પર અનાજ અને લોકો ઉત્પન્ન થયા છે, જેમાં આ જગત ચાલે છે અને શ્વાસે છે—એ ધરતી અમને શ્રેષ્ઠ સ્થાન આપે.
યસ્યાશ્ચતસ્રઃ પ્રદિશઃ પૃથિવ્યા યસ્યામન્નં કૃષ્ટયઃ સંબભૂવુઃ । યા બિભર્તિ બહુધા પ્રાણદેજત્સા નો ભૂમિર્ગોષ્વપ્યન્ને દધાતુ
જેની ચાર દિશાઓ ધરતી છે, જેના પર અનાજ અને લોકો ઉત્પન્ન થયા છે, જે અનેક રીતે જીવ ધરાવે છે—એ ધરતી અમને ગાયો અને અનાજમાં સ્થાન આપે.
યસ્યાં પૂર્વે પૂર્વજના વિચક્રિરે યસ્યાં દેવા અસુરાન્ અભ્યવર્તયન્ । ગવામશ્વાનાં વયસશ્ચ વિષ્ઠા ભગં વર્ચઃ પૃથિવી નો દધાતુ
જેની ઉપર પૂર્વજોએ પોતાના કર્મ કર્યા, જ્યાં દેવોએ અસુરોને હરાવ્યા, એ ધરતી અમને ગાયો, ઘોડા અને સંતાનનું ધન, બળ અને યશ આપે.
વિશ્વંભરા વસુધાની પ્રતિષ્ઠા હિરણ્યવક્ષા જગતો નિવેશની । વૈશ્વાનરં બિભ્રતી ભૂમિરગ્નિમિન્દ્રઋષભા દ્રવિણે નો દધાતુ
સર્વને પોષતી, ધનથી ભરપૂર, મજબૂત આધાર, સુવર્ણવક્ષસ્થળ ધરાવતી, જગતનું નિવાસસ્થાન, વૈશ્વાનર અગ્નિને ધારણ કરતી ધરતી, ઇન્દ્ર અને દેવોમાં વૃષભ સાથે, અમને ધન આપે.
યાં રક્ષન્ત્યસ્વપ્ના વિશ્વદાનીં દેવા ભૂમિં પૃથિવીમપ્રમાદમ્ । સા નો મધુ પ્રિયં દુહામથો ઉક્ષતુ વર્ચસા
જે ધરતીને નિદ્રાહીન દેવતાઓ રક્ષે છે, સર્વને આપનારી, અવિનાશી ધરતી, એ અમને મધુર અને પ્રિય દૂધ આપે અને અમને તેજથી પોષે.
યાર્ણવેઽધિ સલિલમગ્ર આસીત્યાં માયાભિરન્વચરન્ મનીષિણઃ । યસ્યા હૃદયં પરમે વ્યોમન્ત્સત્યેનાવૃતમમૃતં પૃથિવ્યાઃ । સા નો ભૂમિસ્ત્વિષિં બલં રાષ્ટ્રે દધાતૂત્તમે
જેની ઉપર પ્રારંભે દરિયાની અંદર પાણી હતું, જેને વિદ્વાનો પોતાના મનથી શોધતા, જેના હૃદય પરમ આકાશમાં છે અને સત્ય તથા અમરત્વથી ઢંકાયેલું છે—એ ધરતી અમને શ્રેષ્ઠ રાજ્યમાં બળ અને શક્તિ આપે.
યસ્યામાપઃ પરિચરાઃ સમાનીરહોરાત્રે અપ્રમાદં ક્ષરન્તિ । સા નો ભૂમિર્ભૂરિધારા પયો દુહામથો ઉક્ષતુ વર્ચસા
જેની ઉપર પાણી સતત વહે છે, દિવસ-રાત ક્યારેય અટકતા નથી—એ ધરતી અમને ઘણાં પ્રવાહોથી દૂધ આપે અને અમને તેજથી પોષે.
યામશ્વિનાવમિમાતાં વિષ્ણુર્યસ્યાં વિચક્રમે । ઇન્દ્રો યાં ચક્ર આત્મનેઽનમિત્રાં શચીપતિઃ । સા નો ભૂમિર્વિ સૃજતાં માતા પુત્રાય મે પયઃ
જેને અશ્વિનીકુમારો માપી ગયા, જેમાં વિષ્ણુએ પગલાં મૂક્યાં, જેને ઇન્દ્રે પોતાના માટે અજય બનાવ્યું, એ ધરતી માતા પોતાના દૂધથી પોતાના સંતાનને પોષે.
{૧} ગિરયસ્તે પર્વતા હિમવન્તોઽરણ્યં તે પૃથિવિ સ્યોનમસ્તુ । બભ્રું કૃષ્ણાં રોહિણીં વિશ્વરૂપાં ધ્રુવાં ભૂમિં પૃથિવીમિન્દ્રગુપ્તામ્ । અજીતોઽહતો અક્ષતોઽધ્યષ્ઠાં પૃથિવીમહમ્
હે પૃથ્વી, તારા પહાડો એ તારા શિખરો છે, તારા હિમવંત પર્વતો અને તારા જંગલો છે; પૃથ્વી અમારે માટે સુખદાયી બને. રંગબેરંગી, કાળી, લાલ, અનેક રૂપો ધરાવતી, અડગ, ઇન્દ્ર દ્વારા રક્ષિત પૃથ્વી — જે અજેય, અખંડિત અને અપરાજિત છે — એ પૃથ્વી પર હું ઊભો છું.
યત્તે મધ્યં પૃથિવિ યચ્ચ નભ્યં યાસ્ત ઊર્જસ્તન્વઃ સંબભૂવુઃ । તાસુ નો ધેહ્યભિ નઃ પવસ્વ માતા ભૂમિઃ પુત્રો અહં પૃથિવ્યાઃ પર્જન્યઃ પિતા સ ઉ નઃ પિપર્તુ
હે પૃથ્વી, તારો મધ્ય ભાગ, તારો નાભિ, અને તારા શરીરમાંથી ઉદ્ભવેલી શક્તિઓ — એ બધામાં અમને સ્થિર કર, અમારે ઉપર તું વહે; પૃથ્વી એ માતા છે, હું પૃથ્વીનો પુત્ર છું; પરજન્ય પિતા છે — તે અમને પૂર્ણતા આપે.
યસ્યાં વેદિં પરિગૃહ્ણન્તિ ભૂમ્યાં યસ્યાં યજ્ઞં તન્વતે વિશ્વકર્માણઃ । યસ્યાં મીયન્તે સ્વરવઃ પૃથિવ્યામૂર્ધ્વાઃ શુક્રા આહુત્યાઃ પુરસ્તાત્। સા નો ભૂમિર્વર્ધયદ્વર્ધમાના
જે પૃથ્વી પર યજ્ઞવેદી સ્થાપે છે, જેમાં સર્વકર્મા યજ્ઞ ફેલાવે છે; જેમાં ગાયકોએ પોતાના સ્તુતિગાન માપ્યા છે, જેમાં તેજસ્વી આહુતિઓ ઉપર તરફ જાય છે — એ સતત વધતી રહેતી પૃથ્વી અમને પણ વૃદ્ધિ આપે.
યો નો દ્વેષત્પૃથિવિ યઃ પૃતન્યાદ્યોઽભિદાસાન્ મનસા યો વધેન । તં નો ભૂમે રન્ધય પૂર્વકૃત્વરિ
હે પૃથ્વી, જે અમારો દ્વેષ કરે છે, અમારો શત્રુ છે, જે મનથી કે હિંસાથી અમને નુકસાન પહોંચાડે છે — એવાં લોકોને, જેમ પૂર્વજોએ કર્યું, તેમ તું અમારે માટે બાંધી દે.
ત્વજ્જાતાસ્ત્વયિ ચરન્તિ મર્ત્યાસ્ત્વં બિભર્ષિ દ્વિપદસ્ત્વં ચતુષ્પદઃ । તવેમે પૃથિવિ પઞ્ચ માનવા યેભ્યો જ્યોતિરમૃતં મર્ત્યેભ્ય ઉદ્યન્ત્સૂર્યો રશ્મિભિરાતનોતિ
તેથી જન્મેલા મનુષ્યો તારી ઉપર ચાલે છે; તું બે પગવાળા અને ચાર પગવાળાને વહન કરે છે. પૃથ્વી, આ પાંચ જાતિના મનુષ્યો તારા છે, જેમ માટે અમર પ્રકાશ, એટલે કે સૂર્ય, પોતાના કિરણો ફેલાવે છે.
તા નઃ પ્રજાઃ સં દુહ્રતાં સમગ્રા વાચો મધુ પૃથિવિ ધેહિ મહ્યમ્
અમારી સંતાન એકતા અને પૂર્ણતા પામે; હે પૃથ્વી, મારા અંદર મીઠી વાણી સ્થાપિત કર.
વિશ્વસ્વં માતરમોષધીનાં ધ્રુવાં ભૂમિં પૃથિવીં ધર્મણા ધૃતામ્ । શિવાં સ્યોનામનુ ચરેમ વિશ્વહા
તું તમામ ઔષધિઓની માતા છે, ધર્મથી સ્થિર રહેલી પૃથ્વી છે; હે સર્વને આધાર આપનારી, અમે તારી ઉપર સુખ અને સલામતીથી ચાલીએ.
મહત્સધસ્થં મહતી બભૂવિથ મહાન્ વેગ એજથુર્વેપથુષ્ટે । મહાંસ્ત્વેન્દ્રો રક્ષત્યપ્રમાદમ્ । સા નો ભૂમે પ્ર રોચય હિરણ્યસ્યેવ સંદૃશિ મા નો દ્વિક્ષત કશ્ચન
તું વિશાળ નિવાસસ્થાનમાં મહાન બની છે, તું શક્તિશાળી છે, તું જોરથી હલનચલન કરે છે, ઝડપથી કંપે છે; મહાન ઇન્દ્ર તારી રક્ષા કરે છે. હે પૃથ્વી, તું અમારે માટે સોનાની જેમ તેજ આપે; કોઈ અમને નુકસાન ન પહોંચાડે.
અગ્નિર્ભૂમ્યામોષધીષ્વગ્નિમાપો બિભ્રત્યગ્નિરશ્મસુ । અગ્નિરન્તઃ પુરુષેષુ ગોષ્વશ્વેષ્વગ્નયઃ
અગ્નિ પૃથ્વીમાં છે, ઔષધિઓમાં છે; જળમાં અગ્નિ છે, કિરણોમાં અગ્નિ છે; મનુષ્યોમાં, ગાયોમાં, ઘોડાઓમાં પણ અગ્નિ છે — અગ્નિ સર્વત્ર છે.
અગ્નિર્દિવ આ તપત્યગ્નેર્દેવસ્યોર્વન્તરિક્ષમ્ । અગ્નિં મર્તાસ ઇન્ધતે હવ્યવાહં ઘૃતપ્રિયમ્
અગ્નિ આકાશમાંથી પ્રજ્વલિત થાય છે; દેવરૂપ અગ્નિથી મધ્યલોક વિશાળ બને છે. મનુષ્યો હવન માટે પ્રિય ઘીથી અગ્નિને પ્રગટાવે છે.
{૨} અગ્નિવાસાઃ પૃથિવ્યસિતજ્ઞૂસ્ત્વિષીમન્તં સંશિતં મા કૃણોતુ
અગ્નિના વસ્ત્રમાં રહેલી, પૃથ્વીની કાળાશ જાણનારી, એ blazing શક્તિથી અમને તું તીખા ન બનાવે.
ભૂમ્યાં દેવેભ્યો દદતિ યજ્ઞં હવ્યમરંકૃતમ્ । ભૂમ્યાં મનુષ્યા જીવન્તિ સ્વધયાન્નેન મર્ત્યાઃ । સા નો ભૂમિઃ પ્રાણમાયુર્દધાતુ જરદષ્ટિં મા પૃથિવી કૃણોતુ
પૃથ્વી પર દેવોને યજ્ઞ અર્પણ થાય છે, શુદ્ધ આહુતિ આપવામાં આવે છે; પૃથ્વી પર મનુષ્યો જીવંત રહે છે, મરનારાઓ પોતાનું અન્ન ભોગવે છે. એ પૃથ્વી અમને શ્વાસ અને આયુષ્ય આપે; પૃથ્વી અમને વૃદ્ધ અને નિર્વીર્ય ન બનાવે.
યસ્તે ગન્ધઃ પૃથિવિ સંબભૂવ યં બિભ્રત્યોષધયો યમાપઃ । યં ગન્ધર્વા અપ્સરસશ્ચ ભેજિરે તેન મા સુરભિં કૃણુ મા નો દ્વિક્ષત કશ્ચન
હે પૃથ્વી, તારો જે સુગંધ ઉદ્ભવ્યો છે, જે ઔષધિઓ અને જળમાં છે, જે ગંધર્વો અને અપ્સરાઓએ વહેંચ્યો છે — એ સુગંધથી તું અમને સુગંધિત કર; કોઈ અમને નુકસાન ન પહોંચાડે.
યસ્તે ગન્ધઃ પુષ્કરમાવિવેશ યં સંજભ્રુઃ સૂર્યાયા વિવાહે । અમર્ત્યાઃ પૃથિવિ ગન્ધમગ્રે તેન મા સુરભિં કૃણુ મા નો દ્વિક્ષત કશ્ચન
હે પૃથ્વી, તારો જે સુગંધ કમળમાં પ્રવેશ્યો, જે સૂર્યાની લગ્નવિધિ સમયે એકત્ર કર્યો, જે અમર સુગંધ શરૂઆતમાં હતો — એથી તું અમને સુગંધિત કર; કોઈ અમને નુકસાન ન પહોંચાડે.
યસ્તે ગન્ધઃ પુરુષેષુ સ્ત્રીષુ પુંસુ ભગો રુચિઃ । યો અશ્વેષુ વીરેષુ યો મૃગેષૂત હસ્તિષુ । કન્યાયાં વર્ચો યદ્ભૂમે તેનાસ્માઁ અપિ સં સૃજ મા નો દ્વિક્ષત કશ્ચન
હે પૃથ્વી, તારો જે સુગંધ પુરુષોમાં, સ્ત્રીઓમાં, પુરૂષત્વમાં, ભાગ્ય અને તેજમાં છે; જે ઘોડાઓમાં, વીરોમાં, જંગલી પ્રાણીઓમાં અને હાથીઓમાં છે; કન્યામાં જે તેજ છે — એ બધો અમારે તરફ વહેવા દે; કોઈ અમને નુકસાન ન પહોંચાડે.
શિલા ભૂમિરશ્મા પાંસુઃ સા ભૂમિઃ સંધૃતા ધૃતા । તસ્યૈ હિરણ્યવક્ષસે પૃથિવ્યા અકરં નમઃ
પથ્થર, પૃથ્વી, શિલા, ધૂળ — એ બધું પૃથ્વી છે, જે સંયોજિત અને સ્થિર છે. હે પૃથ્વી, તારા સોનાની જેમ તેજસ્વી ઉર પર હું નમન કરું છું.
યસ્યાં વૃક્ષા વાનસ્પત્યા ધ્રુવાસ્તિષ્ઠન્તિ વિશ્વહા । પૃથિવીં વિશ્વધાયસં ધૃતામછાવદામસિ
જે પૃથ્વી પર વૃક્ષો અને વનસ્પતિઓ સદાય અડગ ઊભા છે; સર્વને આધાર આપતી અને સ્થિર પૃથ્વી — એ પૃથ્વી પાસે અમે શ્રદ્ધાથી જઈએ છીએ.
ઉદીરાણા ઉતાસીનાસ્તિષ્ઠન્તઃ પ્રક્રામન્તઃ । પદ્ભ્યાં દક્ષિણસવ્યાભ્યાં મા વ્યથિષ્મહિ ભૂમ્યામ્
ઉઠતા, બેસતા, ઊભા રહેતા કે આગળ વધતા — પૃથ્વી પર જમણા કે ડાબા પગથી અમને કદી લપસી ન જઈએ.
વિમૃગ્વરીં પૃથિવીમા વદામિ ક્ષમાં ભૂમિં બ્રહ્મણા વાવૃધાનામ્ । ઊર્જં પુષ્ટં બિભ્રતીમન્નભાગં ઘૃતં ત્વાભિ નિ ષીદેમ ભૂમે
હું પૃથ્વી વિશે કહું છું, જે વિશાળ છે, સહનશીલ છે, અને બ્રહ્મના બળથી વધેલી છે; જે પોષણ અને અન્નનો ભાગ ધરાવે છે—હે ઘીથી સમૃદ્ધ પૃથ્વી, અમે તારા પર સુખથી વસીએ.
શુદ્ધા ન આપસ્તન્વે ક્ષરન્તુ યો નઃ સેદુરપ્રિયે તં નિ દધ્મઃ । પવિત્રેણ પૃથિવિ મોત્પુનામિ
પવિત્ર જળો મારા શરીર પર વહેવા દે; જે કંઈ અમારે માટે અપ્રિય કે નુકસાનકારક છે, તે આપણે દૂર કરીએ. હે પૃથ્વી, શુદ્ધિથી હું તને પવિત્ર કરું છું.
{૩} યાસ્તે પ્રાચીઃ પ્રદિશો યા ઉદીચીર્યાસ્તે ભૂમે અધરાદ્યાશ્ચ પશ્ચાત્। સ્યોનાસ્તા મહ્યં ચરતે ભવન્તુ મા નિ પપ્તં ભુવને શિશ્રિયાણઃ
હે પૃથ્વી, તારા પૂર્વ, ઉત્તર, નીચેના અને પશ્ચિમ દિશાઓ મારા માટે આનંદદાયી બને, જેથી હું તેમાં નિર્ભયે ફરી શકું; જ્યારે અમે દુનિયામાં વસીએ, ત્યારે અમને કદી પડી ન જવું પડે.
મા નઃ પશ્ચાન્ મા પુરસ્તાન્ નુદિષ્ઠા મોત્તરાદધરાદુત । સ્વસ્તિ ભૂમે નો ભવ મા વિદન્ પરિપન્થિનો વરીયો યાવયા વધમ્
તુ અમને પાછળથી કે આગળથી, ઉપરથી કે નીચેથી દૂર ન કર. હે પૃથ્વી, અમારે માટે શુભ બની રહે; રસ્તો અવરોધનારા અમને નુકસાન ન કરે—તુ બધું ખતરું દૂર રાખ.