યત્સુપર્ણા વિવક્ષવો અનમીવા વિવક્ષવઃ । તત્ર મે ગચ્છતાદ્ધવં શલ્ય ઇવ કુલ્મલં યથા
જ્યાં પંખીઓ નિરોગી રહીને ઉડે છે, ત્યાં જ મારું પ્રેમ પણ જાય, જેમ તીક્ષ્ણ શલ્ય નરમ જગ્યા પર ઘૂસી જાય.
યદન્તરં તદ્બાહ્યં યદ્બાહ્યં તદન્તરમ્ । કન્યાનાં વિશ્વરૂપાણાં મનો ગૃભાયૌષધે
જે અંદર છે એ બહાર છે, અને જે બહાર છે એ અંદર છે. દવા, હું દરેક પ્રકારની કન્યાઓના મનને પકડી લઉં છું.
એયમગન્ પતિકામા જનિકામોઽહમાગમમ્ । અશ્વઃ કનિક્રદદ્યથા ભગેનાહં સહાગમમ્
આ સ્ત્રી પતિને ઇચ્છે છે, હું એને ઇચ્છું છું; હું આવી ગયો છું. જેમ ઘોડો હણકારા કરે છે, તેમ હું ભાગ્ય સાથે એની સાથે મળ્યો છું.
ઇન્દ્રસ્ય યા મહી દૃષત્ક્રિમેર્વિશ્વસ્ય તર્હણી । તયા પિનષ્મિ સં ક્રિમીન્ દૃષદા ખલ્વામિવ
ઇન્દ્રના મહાન પથ્થરથી, જે કૃમિઓનો નાશ કરે છે અને બધું દૂર કરે છે, હું કૃમિઓને એમ જ પીસી નાખું છું જેમ ખલથી અનાજ પીસાય છે.
દૃષ્ટમદૃષ્ટમતૃહમથો કુરૂરુમતૃહમ્ । અલ્ગણ્ડૂન્ત્સર્વાન્ છલુનાન્ ક્રિમીન્ વચસા જમ્ભયામસિ
દેખાતા અને ન દેખાતા, મોઢા વાળા કે મોઢા વગરના, અને કુરુઓના મોઢા વગરના બધા રેંગતા કીડાઓને, બધા પ્રકારના કીડાઓને, અમે શબ્દશક્તિથી દમન કરીએ છીએ.
અલ્ગણ્ડૂન્ હન્મિ મહતા વધેન દૂના અદૂના અરસા અભૂવન્ । શિષ્ટાન્ અશિષ્ટાન્ નિ તિરામિ વાચા યથા ક્રિમીણાં નકિરુચ્છિષાતૈ
હું મોટા પ્રહારે બધા રેંગતા કીડાઓને મારું છું; કમજોર હોય કે મજબૂત, રસ વગરના હોય તે પણ નાશ પામ્યા છે. જે બચ્યા છે કે જે નથી બચ્યા, બધાને હું વાણીથી દૂર કરી દઉં છું, જેથી એકપણ કીડો બાકી ન રહે.
અન્વાન્ત્ર્યં શીર્ષણ્યમથો પાર્ષ્ટેયં ક્રિમીન્ । અવસ્કવં વ્યધ્વરં ક્રિમીન્ વચસા જમ્ભયામસિ
આંતરડા, માથા અને બાજુઓમાં રહેલા કીડાઓ, તથા માટીમાં અને રોગ ફેલાવતા બધા કીડાઓને અમે શબ્દબળથી દમન કરીએ છીએ.
યે ક્રિમયઃ પર્વતેશુ વનેષ્વોષધીષુ પશુષ્વપ્સ્વન્તઃ । યે અસ્માકં તન્વમાવિવિશુઃ સર્વં તદ્ધન્મિ જનિમ ક્રિમીણામ્
પર્વતોમાં, જંગલોમાં, ઔષધિઓમાં, પશુઓમાં, પાણીમાં અને આપણા શરીરમાં પ્રવેશેલા બધા કીડાઓને, તેમનો આખો વંશ હું નાશ કરું છું.
ઉદ્યન્ન્ આદિત્યઃ ક્રિમીન્ હન્તુ નિમ્રોચન્ હન્તુ રશ્મિભિઃ । યે અન્તઃ ક્રિમયો ગવિ
ઉગતા સૂર્ય ભગવાન બધા કીડાઓનો નાશ કરે અને અસ્ત થતા પણ પોતાની કિરણોથી તેમને નષ્ટ કરે—જે કીડાઓ ગાયના અંદર છે.
વિશ્વરૂપં ચતુરક્ષં ક્રિમિં સારઙ્ગમર્જુનમ્ । શૃણામ્યસ્ય પૃષ્ટીરપિ વૃશ્ચામિ યચ્છિરઃ
જે અનેક રૂપ વાળો, ચાર આંખો વાળો, ચિતરેલો અને સફેદ કીડો છે, તેનું પીઠ હું ફાડી નાખું છું અને તેનું માથું પણ કાપી નાખું છું.
અત્રિવદ્વઃ ક્રિમયો હન્મિ કણ્વવજ્જમદગ્નિવત્। અગસ્ત્યસ્ય બ્રહ્મણા સં પિનષ્મ્યહં ક્રિમીન્
અહીં હું કણ્વ અને મદગ્નિની જેમ કીડાઓને મારું છું; અગસ્ત્યના મંત્રબળથી હું કીડાઓને પીસી નાખું છું.
હતો રાજા ક્રિમીણામુતૈષાં સ્થપતિર્હતઃ । હતો હતમાતા ક્રિમિર્હતભ્રાતા હતસ્વસા
કીડાઓનો રાજા મર્યો, તેમનો મુખ્ય પણ મર્યો; કીડાની માતા, ભાઈ અને બહેન પણ મરી ગયા.
હતાસો અસ્ય વેશસો હતાસઃ પરિવેશસઃ । અથો યે ક્ષુલ્લકા ઇવ સર્વે તે ક્રિમયો હતાઃ
એના રહેવાસીઓ મર્યા, એના આસપાસ રહેતા પણ મર્યા; અને નાના નાના જે કીડાઓ છે, બધા જ નાશ પામ્યા.
પ્ર તે શૃણામિ શૃઙ્ગે યાભ્યાં વિતુદાયસિ । ભિનદ્મિ તે કુષુમ્ભં યસ્તે વિષધાનઃ
હું તારા શિંગ તોડી નાખું છું, જેના વડે તું ભેદે છે; તારા ઝેર ભરેલા થેલો પણ હું ફોડી નાખું છું.
અક્ષીભ્યાં તે નાસિકાભ્યાં કર્ણાભ્યાં છુબુકાદધિ । યક્ષ્મં શીર્ષણ્યં મસ્તિષ્કાજ્જિહ્વાયા વિ વૃહામિ તે
તારી આંખો, નાક, કાન અને ચિબુક નીચેમાંથી, હું માથામાં, મગજમાં અને જીભમાં રહેલી બિમારી દૂર કરું છું.
ગ્રીવાભ્યસ્ત ઉષ્ણિહાભ્યઃ કીકસાભ્યો અનૂક્યાત્। યક્ષ્મં દોષણ્યમંસાભ્યાં બાહુભ્યાં વિ વૃહામિ તે
તારી ગળા, ખભા, હાડકાં અને હાથના ઉપરના ભાગમાંથી, હું માંસ, પેશીઓ અને બાહુઓમાં રહેલી બિમારી દૂર કરું છું.
હૃદયાત્તે પરિ ક્લોમ્નો હલીક્ષ્ણાત્પાર્શ્વાભ્યામ્ । યક્ષ્મં મતસ્નાભ્યાં પ્લીહ્નો યક્નસ્તે વિ વૃહામસિ
હૃદય, ફેફસા અને પાંજરમાંથી, તારા તિલ, યકૃત અને પાંજરમાંથી બિમારી દૂર કરું છું.
આન્ત્રેભ્યસ્તે ગુદાભ્યો વનિષ્ઠોરુદરાદધિ । યક્ષ્મં કુક્ષિભ્યાં પ્લાશેર્નાભ્યા વિ વૃહામિ તે
આંતરડા, ગુદા, પેટના અંદરના ભાગો અને પેટમાંથી, હું તારા કૂકશ, પાંજર અને નાભિમાંથી બિમારી દૂર કરું છું.
ઊરુભ્યાં તે અષ્ઠીવદ્ભ્યાં પાર્ષ્ણિભ્યાં પ્રપદાભ્યામ્ । યક્ષ્મં ભસદ્યં શ્રોણિભ્યાં ભાસદં ભંસસો વિ વૃહામિ તે
તારા જાંઘ, હાડકાં, એડી અને પગમાંથી, હું તારા કટિ, નિતંબ અને પીઠમાંથી દાહવાળી બિમારી દૂર કરું છું.
અસ્થિભ્યસ્તે મજ્જભ્યઃ સ્નાવભ્યો ધમનિભ્યઃ । યક્ષ્મં પાણિભ્યામઙ્ગુલિભ્યો નખેભ્યો વિ વૃહામિ તે
હાડકાં, મજ્જા, સ્નાયુ અને નસોથી, હું તારા હાથ, આંગળીઓ અને નખમાંથી બિમારી દૂર કરું છું.
અઙ્ગેઅઙ્ગે લોમ્નિલોમ્નિ યસ્તે પર્વણિપર્વણિ । યક્ષ્મં ત્વચસ્યં તે વયં કશ્યપસ્ય વીબર્હેણ વિષ્વઞ્ચં વિ વૃહામસિ
દરેક અંગ, દરેક વાળ અને દરેક સાંધામાં, તારી ચામડીની બિમારી, અમે કશ્યપના ઉપચારથી સંપૂર્ણપણે દૂર કરીએ છીએ.
ય ઈશે પશુપતિઃ પશૂનાં ચતુષ્પદામુત યો દ્વિપદામ્ । નિષ્ક્રીતઃ સ યજ્ઞિયં ભાગમેતુ રાયસ્પોષા યજમાનં સચન્તામ્
જે ચાર પગવાળા અને બે પગવાળા તમામ પ્રાણીઓના સ્વામી છે, એવા પશુપતિ ભગવાન, યજ્ઞ માટે નિર્ધારિત ભાગમાં પધારે; સમૃદ્ધિ અને વૈભવ યજમાનને પ્રાપ્ત થાય.
પ્રમુઞ્ચન્તો ભુવનસ્ય રેતો ગાતું ધત્ત યજમાનાય દેવાઃ । ઉપાકૃતં શશમાનં યદસ્થાત્પ્રિયં દેવાનામપ્યેતુ પાથઃ
દેવતાઓએ જગતનું બીજ મુક્ત કરી, યજમાનને માર્ગ આપો. જે તૈયાર છે અને જે શાંત છે, જે દેવતાઓને પ્રિય છે, તે પણ માર્ગ સુધી પહોંચે.
યે બધ્યમાનમનુ દીધ્યાના અન્વૈક્ષન્ત મનસા ચક્ષુષા ચ । અગ્નિષ્ટાન્ અગ્રે પ્ર મુમોક્તુ દેવો વિશ્વકર્મા પ્રજયા સંરરાણઃ
જે લોકોએ મન અને આંખથી બંધાયેલા ને ધ્યાનપૂર્વક જોયો, તેઓ માટે અગ્નિ, જે આગળ ઊભો છે અને સર્વજ્ઞ છે, સંતાન સાથે આનંદિત થઈ તેને મુક્ત કરે.
યે ગ્રામ્યાઃ પશવો વિશ્વરૂપા વિરૂપાઃ સન્તો બહુધૈકરૂપાઃ । વાયુષ્ટાન્ અગ્રે પ્ર મુમોક્તુ દેવઃ પ્રજાપતિઃ પ્રજયા સંરરાણઃ
જે ઘરનાં પશુઓ અનેક રૂપ ધરાવે છે, જુદા હોવા છતાં એકરૂપ છે, તેમને વાયુ, જે આગળ ઊભો છે અને પ્રજાપતિ છે, સંતાન સાથે આનંદિત થઈ મુક્ત કરે.
પ્રજાનન્તઃ પ્રતિ ગૃહ્ણન્તુ પૂર્વે પ્રાણમઙ્ગેભ્યઃ પર્યાચરન્તમ્ । દિવં ગચ્છ પ્રતિ તિષ્ઠા શરીરૈઃ સ્વર્ગં યાહિ પથિભિર્દેવયાનૈઃ
પૂર્વજોએ, પોતાના વંશજોને ઓળખી, શ્વાસથી અંગોમાં ફરતા તેને સ્વીકારો. તું સ્વર્ગમાં જા, શરીરથી સ્થિર રહો અને દેવમાર્ગે સ્વર્ગલોક સુધી પહોંચ.
યે ભક્ષયન્તો ન વસૂન્યાનૃધુર્યાન્ અગ્નયો અન્વતપ્યન્ત ધિષ્ણ્યાઃ । યા તેષામવયા દુરિષ્ટિઃ સ્વિષ્ટિં નસ્તાં કૃણવદ્વિશ્વકર્મા
જે ભોજન કરે છે અને અયોગ્ય કાર્ય કરતા નથી, જેમને અગ્નિઓ અનુસરે છે, તેમની અંદર જે દુશ્મનાવટ છે, સર્વજ્ઞ તે અમારે માટે સુધારે.
યજ્ઞપતિમૃષયઃ એનસાહુર્નિર્ભક્તં પ્રજા અનુતપ્યમાનમ્ । મથવ્યાન્ત્સ્તોકાન્ અપ યાન્ રરાધ સં નષ્ટેભિઃ સૃજતુ વિશ્વકર્મા
ઋષિઓએ યજ્ઞપતિને પાપી કહ્યો, લોકો દુઃખી થઈ તેને ત્યાગેલો કહ્યો; તેણે બાળકોને જે નુકસાન પહોંચાડ્યું, સર્વજ્ઞ અમને ગુમાવેલા સાથે ફરી એક કરો.
અદાન્યાન્ત્સોમપાન્ મન્યમાનો યજ્ઞસ્ય વિદ્વાન્ત્સમયે ન ધીરઃ । યદેનશ્ચકૃવાન્ બદ્ધ એષ તં વિશ્વકર્મન્ પ્ર મુઞ્ચા સ્વસ્તયે
જે પોતાને દાતા નથી માને, સોમપાન કરે છે, યજ્ઞ જાણે છે પણ યોગ્ય સમયે સ્થિર નથી; જો એ પાપ કરી બંધાયો હોય, તો સર્વજ્ઞ, તેને કલ્યાણ માટે મુક્ત કરો.
ઘોરા ઋષયો નમો અસ્ત્વેભ્યશ્ચક્ષુર્યદેષાં મનસશ્ચ સત્યમ્ । બૃહસ્પતયે મહિષ દ્યુમન્ન્ નમો વિશ્વકર્મન્ નમસ્તે પાહ્યસ્માન્
ભયાનક ઋષિઓને નમન! તેમનાં દ્રષ્ટિ અને મન સત્ય રહે. બૃહસ્પતિ મહાન તેજસ્વી ને નમન! સર્વજ્ઞને નમન! અમને રક્ષા કરો.