અભ્યાવર્તસ્વ પશુભિઃ સહૈનાં પ્રત્યઙ્ઙેનાં દેવતાભિઃ સહૈધિ । મા ત્વા પ્રાપચ્છપથો માભિચારઃ સ્વે ક્ષેત્રે અનમીવા વિ રાજ
તમે પશુઓ સાથે પરત આવો અને દેવતાઓની સાથે આ સ્ત્રીને પાછી લાવો. દેવતાઓ સાથે મળીને ઘરે આવો. કોઈ દુશ્મનનો રસ્તો કે કાળી વિધિ તમારો પીછો ન કરે. તમારા ખેતરમાં નિરોગી અને નિર્ભય બનીને રાજ કરો.
ઋતેન તષ્ટા મનસા હિતૈષા બ્રહ્મૌદનસ્ય વિહિતા વેદિરગ્રે । અંસદ્રીં શુદ્ધામુપ ધેહિ નારિ તત્રૌદનં સાદય દૈવાનામ્
સાચ્ચાઈથી કારીગર અને શુભ ઇચ્છાવાળો મનથી યજ્ઞના અન્ન માટેની વેદી આગળ સ્થાપી છે. એ સ્ત્રી, શુદ્ધ અને પવિત્ર ખભાની વસ્તું ત્યાં મૂકો અને દેવતાઓ માટે અન્ન તૈયાર કરો.
અદિતેર્હસ્તાં સ્રુચમેતાં દ્વિતીયાં સપ્તઋષયો ભૂતકૃતો યામકૃણ્વન્ । સા ગાત્રાણિ વિદુષ્યોદનસ્ય દર્વિર્વેદ્યામધ્યેનં ચિનોતુ
આ સમી, જે અદિતીનો બીજો હાથ છે, સાત ઋષિઓએ, સર્વ જીવોના સર્જકોએ બનાવી છે. એ અન્નના અંગોને ઓળખે અને ચમચીથી વેદી વચ્ચે એ અન્ન ગોઠવો.
શૃતં ત્વા હવ્યમુપ સીદન્તુ દૈવા નિઃસૃપ્યાગ્નેઃ પુનરેનાન્ પ્ર સીદ । સોમેન પૂતો જઠરે સીદ બ્રહ્મણામાર્ષેયાસ્તે મા રિષન્ પ્રાશિતારઃ
પાકેલા હવનને દેવતાઓ સ્વીકારે. અગ્નિમાંથી કાઢીને ફરીથી અહીં બેસાડો. સોમથી શુદ્ધ થયેલું અન્ન બ્રાહ્મણોના પેટમાં સ્થિર થાઓ. ઋષિ વંશજ ભોજનકર્તાઓને કોઈ નુકસાન ન થાય.
સોમ રાજન્ત્સંજ્ઞાનમા વપૈભ્યઃ સુબ્રાહ્મણા યતમે ત્વોપસીદાન્ । ઋષીન્ આર્ષેયાંસ્તપસોઽધિ જાતાન્ બ્રહ્મૌદને સુહવા જોહવીમિ
સોમરાજા, આ શ્રેષ્ઠ બ્રાહ્મણોને સમજણ આપો, કૃપા કરીને નજીક આવો. હું તપથી જન્મેલા ઋષિ અને તેમના વંશજોને યજ્ઞના અન્નમાં આદરપૂર્વક બોલાવી રહ્યો છું.
શુદ્ધાઃ પૂતા યોષિતો યજ્ઞિયા ઇમા બ્રહ્મણાં હસ્તેષુ પ્રપૃથક્સાદયામિ । યત્કામ ઇદમભિષિઞ્ચામિ વોઽહમિન્દ્રો મરુત્વાન્ત્સ દદાદિદં મે
આ સ્ત્રીઓ શુદ્ધ, પવિત્ર અને યજ્ઞયોગ્ય છે, જેને હું બ્રાહ્મણોના હાથમાં અલગ રાખું છું. જે ઇચ્છા માટે હું તમને આથી અભિષેક કરું છું, એ ઇચ્છા ઈન્દ્ર અને મારુતો મારી પૂરી કરે.
ઇદં મે જ્યોતિરમૃતં હિરણ્યં પક્વં ક્ષેત્રાત્કામદુઘા મ એષા । ઇદં ધનં નિ દધે બ્રાહ્મણેષુ કૃણ્વે પન્થાં પિતૃષુ યઃ સ્વર્ગઃ
આ મારું પ્રકાશ, અમૃત, સોનુ, પાકેલું અન્ન અને ખેતરની કામધેનુ છે. આ ધન હું બ્રાહ્મણોમાં મૂકો છું અને પિતૃઓ સુધી સ્વર્ગમાર્ગ બનાવું છું.
અગ્નૌ તુષાન્ આ વપ જાતવેદસિ પરઃ કમ્બૂકામપ મૃડ્ઢિ દૂરમ્ । એતં શુશ્રુમ ગૃહરાજસ્ય ભાગમથો વિદ્મ નિર્ઋતેર્ભાગધેયમ્
અગ્નિ, તું તુષને જાટવેદસમાં નાખ અને બહારનું કચરું દૂર ફેંક. આમ અમે ગૃહપતિનો ભાગ સાંભળ્યો છે અને હવે નિૃતિનો ભાગ જાણ્યો છે.
શ્રામ્યતઃ પચતો વિદ્ધિ સુન્વતઃ પન્થાં સ્વર્ગમધિ રોહયૈનમ્ । યેન રોહાત્પરમાપદ્ય યદ્વય ઉત્તમં નાકં પરમં વ્યોમ
શ્રમિત, રસોઈ કરનાર અને યજ્ઞ આપનાર માટે સ્વર્ગમાર્ગ ઓળખો અને તેને એ સ્વર્ગમાર્ગે ઉંચો ઉઠાવો. એ માર્ગે, જેનાથી કોઈ સર્વોચ્ચ, ઉત્તમ સ્વર્ગ અને પરમ આકાશમાં પહોંચે છે.
{૩} બભ્રેરધ્વર્યો મુખમેતદ્વિ મૃડ્ઢ્યાજ્યાય લોકં કૃણુહિ પ્રવિદ્વાન્ । ઘૃતેન ગાત્રાનુ સર્વા વિ મૃડ્ઢિ કૃણ્વે પન્થાં પિતૃષુ યઃ સ્વર્ગઃ
યજમાન, તું બકરાના મોઢાને ઘી માટે યોગ્ય રીતે શુદ્ધ કર અને સારી રીતે જાણીને એ તૈયાર કર. ઘીથી એના બધા અંગો પર લગાડ. હું પિતૃઓ માટે સ્વર્ગમાર્ગ બનાવું છું.
બભ્રે રક્ષઃ સમદમા વપૈભ્યોઽબ્રાહ્મણા યતમે ત્વોપસીદાન્ । પુરીષિણઃ પ્રથમાનાઃ પુરસ્તાદાર્ષેયાસ્તે મા રિષન્ પ્રાશિતારઃ
બકરા, આ માટે દુષ્ટ શક્તિ દૂર કર. શ્રેષ્ઠ વાણી ધરાવનાર, કૃપા કરીને નજીક આવો. પ્રાચીન પિતૃઓ, ઋષિ વંશજ ભોજનકર્તાઓને કોઈ નુકસાન ન થાય.
આર્ષેયેષુ નિ દધ ઓદન ત્વા નાનાર્ષેયાણામપ્યસ્ત્યત્ર । અગ્નિર્મે ગોપ્તા મરુતશ્ચ સર્વે વિશ્વે દેવા અભિ રક્ષન્તુ પક્વમ્
ઋષિ વંશજોમાં હું તને, અન્નને, મૂકો છું. અહીં બીજા ઋષિ વંશજ પણ છે. અગ્નિ અને બધા મારુતો તથા સર્વે દેવતાઓ પાકેલા અન્નની રક્ષા કરે.
યજ્ઞં દુહાનં સદમિત્પ્રપીનં પુમાંસં ધેનું સદનં રયીણામ્ । પ્રજામૃતત્વમુત દીર્ઘમાયૂ રાયશ્ચ પોષૈરુપ ત્વા સદેમ
યજ્ઞ, સદા દેનાર, સદા પોષિત, વૃષભ, ધેનુ અને ધનની બેઠક છે. સંતાન, અમરતા, દીર્ઘ આયુષ્ય અને ધન-સંપત્તિ તારી પાસે આવે.
વૃષભોઽસિ સ્વર્ગ ઋષીન્ આર્ષેયાન્ ગચ્છ । સુકૃતાં લોકે સીદ તત્ર નૌ સંસ્કૃતમ્
તુ સ્વર્ગીય વૃષભ છે, ઋષિ અને તેમના વંશજોમાં જા. પુણ્યાત્માઓના લોકમાં, ત્યાં અમારી તૈયાર કરેલી ભેટ સ્થિર થાઓ.
સમાચિનુષ્વાનુસંપ્રયાહ્યગ્ને પથઃ કલ્પય દેવયાનાન્ । એતૈઃ સુકૃતૈરનુ ગચ્છેમ યજ્ઞં નાકે તિષ્ઠન્તમધિ સપ્તરશ્મૌ
બધા ભેગા થાઓ અને ક્રમથી આગળ વધો. અગ્નિ, દેવમાર્ગ તૈયાર કરો. આ સારા કર્મોથી આપણે યજ્ઞને અનુસરીએ અને ત્યાં જઈએ જ્યાં સાત કિરણો ધરાવનાર સ્વર્ગમાં રહે છે.
યેન દેવા જ્યોતિષા દ્યામુદાયન્ બ્રહ્મૌદનં પક્ત્વા સુકૃતસ્ય લોકમ્ । તેન ગેષ્મ સુકૃતસ્ય લોકં સ્વરારોહન્તો અભિ નાકમુત્તમમ્
જે માર્ગે દેવતાઓએ પ્રકાશથી સ્વર્ગ પ્રાપ્ત કર્યું અને યજ્ઞના અન્નથી પુણ્યલોકમાં ગયા, એ જ માર્ગે આપણે પણ પુણ્યલોકમાં જઈએ અને સર્વોચ્ચ સ્વર્ગ પ્રાપ્ત કરીએ.
ભવાશર્વૌ મૃડતં માભિ યાતં ભૂતપતી પશુપતી નમો વામ્ । પ્રતિહિતામાયતાં મા વિ સ્રાષ્ટં મા નો હિંસિષ્ટં દ્વિપદો મા ચતુષ્પદઃ
ભવ અને શર્વ, કૃપા કરો, અમને દુઃખથી બચાવો. સર્વ જીવોના અને પશુઓના સ્વામી, તમને નમન. જે તીર તણાયું છે, તે છોડશો નહીં. અમને કે અમારા બે પગવાળા કે ચાર પગવાળા જીવોને કોઈ નુકસાન ન થાય.
શુને ક્રોષ્ટ્રે મા શરીરાણિ કર્તમલિક્લવેભ્યો ગૃધ્રેભ્યો યે ચ કૃષ્ણા અવિષ્યવઃ । મક્ષિકાસ્તે પશુપતે વયાંસિ તે વિઘસે મા વિદન્ત
કૂતરા કે શિયાળના શરીરને નુકસાન ન કરો, ન તો નીચ જાતિના, ગૃધ્ર કે કાળા માંસખોર પક્ષીઓના શરીરને. પશુપતિ, માખીઓ પણ તમારા પક્ષી છે. ભક્ષક પક્ષીઓ અમને ન શોધે.
ક્રન્દાય તે પ્રાણાય યાશ્ચ તે ભવ રોપયઃ । નમસ્તે રુદ્ર કૃણ્મઃ સહસ્રાક્ષાયામર્ત્ય
તારા રડવાનો અવાજ, તારો શ્વાસ અને તારા વાવેલા મૂળોને અમે વંદન કરીએ છીએ. હે રુદ્ર, હજારો આંખો ધરાવનારા, અમર, તને નમસ્કાર.
પુરસ્તાત્તે નમઃ કૃણ્મ ઉત્તરાદધરાદુત । અભીવર્ગાદ્દિવસ્પર્યન્તરિક્ષાય તે નમઃ
પૂર્વ તરફ, ઉત્તર તરફ, નીચે અને ઉપરથી અમે તને વંદન કરીએ છીએ. દરેક દિશામાંથી, આકાશ અને મધ્યઆકાશ સુધી તને નમન.
મુખાય તે પશુપતે યાનિ ચક્ષૂંષિ તે ભવ । ત્વચે રૂપાય સંદૃશે પ્રતીચીનાય તે નમઃ
હે પશુપતિ, તારા મુખને, હે ભવ, તારી આંખોને, તારી ચામડીને, રૂપને, દૃષ્ટિને અને પશ્ચિમ દિશામાં તને અમે નમસ્કાર કરીએ છીએ.
અઙ્ગેભ્યસ્ત ઉદરાય જિહ્વાયા આસ્યાય તે । દદ્ભ્યો ગન્ધાય તે નમઃ
તારા અંગો, પેટ, જીભ, મુખ, દાંત અને સુગંધને અમે નમન કરીએ છીએ.
અસ્ત્રા નીલશિખણ્ડેન સહસ્રાક્ષેણ વાજિના । રુદ્રેણાર્ધકઘાતિના તેન મા સમરામહિ
નીલ વાળ ધરાવનારા, હજારો આંખો ધરાવનારા, ઝડપી ચાલનારા, અડધી અસર કરનારા રુદ્રના શસ્ત્રથી અમારો કોઈ વિવાદ ન થાય.
સ નો ભવઃ પરિ વૃણક્તુ વિશ્વત આપ ઇવાગ્નિઃ પરિ વૃણક્તુ નો ભવઃ । મા નોઽભિ માંસ્ત નમો અસ્ત્વસ્મૈ
ભવ અમને ચારે બાજુથી પાણી કે અગ્નિ જેમ ઘેરી રાખે, અમને રક્ષે. તે અમારે પર ક્રોધ ન કરે, અમે તેને નમન કરીએ છીએ.
ચતુર્નમો અષ્ટકૃત્વો ભવાય દશ કૃત્વઃ પશુપતે નમસ્તે । તવેમે પઞ્ચ પશવો વિભક્તા ગાવો અશ્વાઃ પુરુષા અજાવયઃ
ભવને ચાર વાર, આઠ વાર, દસ વાર નમન. હે પશુપતિ, તને નમસ્કાર. તારા આ પાંચ પ્રાણી અલગ-અલગ છે: ગાય, ઘોડા, મનુષ્ય, બકરા.
તવ ચતસ્રઃ પ્રદિશસ્તવ દ્યૌસ્તવ પૃથિવી તવેદમુગ્રોર્વન્તરિક્ષમ્ । તવેદં સર્વમાત્મન્વદ્યત્પ્રાણત્પૃથિવીમનુ
તારી ચાર દિશાઓ, તારો આકાશ, તારી ધરતી અને તારો ભયાનક મધ્યઆકાશ — આ બધું તું જ છે, ધરતી પર જે કંઈ શ્વાસ લે છે તે બધું તારો જ છે.
{૫} ઉરુઃ કોશો વસુધાનસ્તવાયં યસ્મિન્ન્ ઇમા વિશ્વા ભુવનાન્યન્તઃ । સ નો મૃડ પશુપતે નમસ્તે પરઃ ક્રોષ્ટારો અભિભાઃ શ્વાનઃ પરો યન્ત્વઘરુદો વિકેશ્યઃ
પૃથ્વી તારો વિશાળ પાત્ર છે, જેમાં બધાં લોક વસે છે. હે પશુપતિ, અમ પર કૃપા કર, તને નમન. દૂરના ભૂંકનારા, જોરથી ભૂંકનારા, દૂર જતાં અને ભયાનક વાળ ધરાવનારા અમથી દૂર રહે.
ધનુર્બિભર્ષિ હરિતં હિરણ્યયં સહસ્રઘ્નિં શતવધં શિખણ્ડિન્ । રુદ્રસ્યેષુશ્ચરતિ દેવહેતિસ્તસ્યૈ નમો યતમસ્યાં દિશીતઃ
તું લીલું અને સોનાનું ધનુષ્ય ધારણ કરે છે, હજારોને મારનાર, સૈંકડોનો સંહાર કરનાર, શિખાવાળો. રુદ્રનો બાણ, દેવશસ્ત્ર, જ્યાં જાય છે અને જે દિશામાં જાય છે, ત્યાં અમે નમન કરીએ છીએ.
યોઽભિયાતો નિલયતે ત્વાં રુદ્ર નિચિકીર્ષતિ । પશ્ચાદનુપ્રયુઙ્ક્ષે તં વિદ્ધસ્ય પદનીરિવ
જે તને નુકસાન પહોંચાડવા આવે, હે રુદ્ર, જે તને દુઃખ આપવાનો ઈરાદો રાખે, તે પછાતથી ઘાયલ થાય, જેમ ઘાયલના પગલાં હોય છે એમ.
ભવારુદ્રૌ સયુજા સંવિદાનાવુભાવુગ્રૌ ચરતો વીર્યાય । તાભ્યાં નમો યતમસ્યાં દિશીતઃ
ભવ અને રુદ્ર, બંને એકતા સાથે, જ્ઞાનથી, ભયાનક રૂપે, શક્તિ માટે ફરતા — તેમને અને તેમની દિશામાં અમે નમન કરીએ છીએ.