ઉપશ્વસે દ્રુવયે સીદતા યૂયં વિ વિચ્યધ્વં યજ્ઞિયાસસ્તુષૈઃ । શ્રિયા સમાનાન્ અતિ સર્વાન્ત્સ્યામાધસ્પદં દ્વિષતસ્પાદયામિ
તમે બધા સ્થિર અને અડગ થાઓ, યજ્ઞના સ્તુતિથી અલગ થાઓ. સૌંદર્યમાં સર્વને પાછળ છોડી, દુશ્મનને નીચા સ્થાન પર મૂકી દઉં.
પરેહિ નારિ પુનરેહિ ક્ષિપ્રમપાં ત્વા ગોષ્ઠો અધ્યરુક્ષદ્ભરાય । તાસાં ગૃહ્ણીતાદ્યતમા યજ્ઞિયા અસન્ વિભાજ્ય ધીરીતરા જહીતાત્
હે સ્ત્રી, તું બહાર જા અને જલ્દી પાછી આવ; ગૌશાળામાં પ્રવેશ થયો છે. યજ્ઞ માટે પ્રયત્ન કરનારા લોકો તેમને સ્વીકાર કરે, અને વિભાજિત થયેલા ભાગને બુદ્ધિશાળી લોકો છોડી દે.
એમા અગુર્યોષિતઃ શુમ્ભમાના ઉત્તિષ્ઠ નારિ તવસં રભસ્વ । સુપત્ની પત્યા પ્રજયા પ્રજાવત્યા ત્વાગન્ યજ્ઞઃ પ્રતિ કુમ્ભં ગૃભાય
આ યુવાન સ્ત્રીઓ તેજથી ઝગમગે છે, હે સ્ત્રી, ઊઠ અને શક્તિ પકડ. સારા પતિ, સંતાન અને વંશ સાથે, યજ્ઞ તને પાત્ર સુધી લાવ્યો છે; તેને પકડી લે.
ઊર્જો ભાગો નિહિતો યઃ પુરા વ ઋષિપ્રશિષ્ટાપ આ ભરૈતાઃ । અયં યજ્ઞો ગાતુવિન્ નાથવિત્પ્રજાવિદુગ્રઃ પશુવિદ્વીરવિદ્વો અસ્તુ
પોષણનો જે ભાગ પૂર્વે ઋષિ અને વિદ્વાનો દ્વારા નિર્ધારિત થયો હતો, એ લાવ. આ યજ્ઞ માર્ગદર્શક, રક્ષક, સંતાન, પશુ અને વીરોથી સમૃદ્ધ થાય.
અગ્ને ચરુર્યજ્ઞિયસ્ત્વાધ્યરુક્ષચ્છુચિસ્તપિષ્ઠસ્તપસા તપૈનમ્ । આર્ષેયા દૈવા અભિસંગત્ય ભાગમિમં તપિષ્ઠા ઋતુભિસ્તપન્તુ
હે અગ્નિ, તું પ્રિય અને પવિત્ર છે, તારો તાપથી આ યજ્ઞને તાપ. ઋષિ અને દેવતાઓ ભેગા થઈ, ઋતુઓ સાથે આ ભાગને ગરમ કરે.
શુદ્ધાઃ પૂતા યોષિતો યજ્ઞિયા ઇમા આપશ્ચરુમવ સર્પન્તુ શુભ્રાઃ । અદુઃ પ્રજાં બહુલાં પશૂન્ નઃ પક્તૌદનસ્ય સુકૃતામેતુ લોકમ્
પવિત્ર અને શુદ્ધ સ્ત્રીઓ, યજ્ઞ માટે યોગ્ય, આ શુદ્ધ જળો પ્રસન્ન અન્ન પર વહેવા દો. અમને ઘણાં સંતાન અને પશુ મળે, અને પાકેલા અન્નથી સારા કર્મ કરનારા લોકોનો લોક પ્રાપ્ત થાય.
બ્રહ્મણા શુદ્ધા ઉત પૂતા ઘૃતેન સોમસ્યાંશવસ્તણ્ડુલા યજ્ઞિયા ઇમે । અપઃ પ્ર વિશત પ્રતિ ગૃહ્ણાતુ વશ્ચરુરિમં પક્ત્વા સુકૃતામેત લોકમ્
બ્રહ્મના પવિત્રતાથી શુદ્ધ, ઘીથી ધોઈને, આ યજ્ઞ માટેના તણદાણાં સોમના ભાગ છે. જળોમાં પ્રવેશો, પૃથ્વી દેવી આ અન્નને સ્વીકાર કરે; પકવીને, આપણે સારા કર્મ કરનારા લોકોનો લોક પ્રાપ્ત કરીએ.
ઉરુઃ પ્રથસ્વ મહતા મહિમ્ના સહસ્રપૃષ્ઠઃ સુકૃતસ્ય લોકે । પિતામહાઃ પિતરઃ પ્રજોપજાહં પક્તા પઞ્ચદશસ્તે અસ્મિ
હે વિશાળ, તું મહાનતાથી વ્યાપી જા, હજારો પીઠવાળો, સારા કર્મ કરનારા લોકોના લોકમાં. પિતામહો, પિતાઓ અને સંતાન, મેં તમારા માટે પંદર પકાવ્યા છે.
સહસ્રપૃષ્ઠઃ શતધારો અક્ષિતો બ્રહ્મૌદનો દેવયાનઃ સ્વર્ગઃ । અમૂંસ્ત આ દધામિ પ્રજયા રેષયૈનાન્ બલિહારાય મૃડતાન્ મહ્યમેવ
હજારો પીઠવાળો, સો વહેતો, અક્ષય, બ્રહ્મ દ્વારા પકાવેલો, દૈવી અને સ્વર્ગીય. હું તેમને ત્યાં સંતાન સાથે મૂકી દઉં; તેઓ બલિ માટે આનંદિત થાય અને મને કૃપા કરે.
{૨} ઉદેહિ વેદિં પ્રજયા વર્ધયૈનાં નુદસ્વ રક્ષઃ પ્રતરં ધેહ્યેનામ્ । શ્રિયા સમાનાન્ અતિ સર્વાન્ત્સ્યામાધસ્પદં દ્વિષતસ્પાદયામિ
ઉઠ, આ વેદીSantાનથી સંતાન વધાર, રાક્ષસને દૂર હટાવ અને યજ્ઞ માટે માર્ગ તૈયાર કર. સૌંદર્યમાં સર્વને પાછળ છોડી, દુશ્મનને નીચા સ્થાન પર મૂકી દઉં.
અભ્યાવર્તસ્વ પશુભિઃ સહૈનાં પ્રત્યઙ્ઙેનાં દેવતાભિઃ સહૈધિ । મા ત્વા પ્રાપચ્છપથો માભિચારઃ સ્વે ક્ષેત્રે અનમીવા વિ રાજ
તમે પશુઓ સાથે પરત આવો અને દેવતાઓની સાથે આ સ્ત્રીને પાછી લાવો. દેવતાઓ સાથે મળીને ઘરે આવો. કોઈ દુશ્મનનો રસ્તો કે કાળી વિધિ તમારો પીછો ન કરે. તમારા ખેતરમાં નિરોગી અને નિર્ભય બનીને રાજ કરો.
ઋતેન તષ્ટા મનસા હિતૈષા બ્રહ્મૌદનસ્ય વિહિતા વેદિરગ્રે । અંસદ્રીં શુદ્ધામુપ ધેહિ નારિ તત્રૌદનં સાદય દૈવાનામ્
સાચ્ચાઈથી કારીગર અને શુભ ઇચ્છાવાળો મનથી યજ્ઞના અન્ન માટેની વેદી આગળ સ્થાપી છે. એ સ્ત્રી, શુદ્ધ અને પવિત્ર ખભાની વસ્તું ત્યાં મૂકો અને દેવતાઓ માટે અન્ન તૈયાર કરો.
અદિતેર્હસ્તાં સ્રુચમેતાં દ્વિતીયાં સપ્તઋષયો ભૂતકૃતો યામકૃણ્વન્ । સા ગાત્રાણિ વિદુષ્યોદનસ્ય દર્વિર્વેદ્યામધ્યેનં ચિનોતુ
આ સમી, જે અદિતીનો બીજો હાથ છે, સાત ઋષિઓએ, સર્વ જીવોના સર્જકોએ બનાવી છે. એ અન્નના અંગોને ઓળખે અને ચમચીથી વેદી વચ્ચે એ અન્ન ગોઠવો.
શૃતં ત્વા હવ્યમુપ સીદન્તુ દૈવા નિઃસૃપ્યાગ્નેઃ પુનરેનાન્ પ્ર સીદ । સોમેન પૂતો જઠરે સીદ બ્રહ્મણામાર્ષેયાસ્તે મા રિષન્ પ્રાશિતારઃ
પાકેલા હવનને દેવતાઓ સ્વીકારે. અગ્નિમાંથી કાઢીને ફરીથી અહીં બેસાડો. સોમથી શુદ્ધ થયેલું અન્ન બ્રાહ્મણોના પેટમાં સ્થિર થાઓ. ઋષિ વંશજ ભોજનકર્તાઓને કોઈ નુકસાન ન થાય.
સોમ રાજન્ત્સંજ્ઞાનમા વપૈભ્યઃ સુબ્રાહ્મણા યતમે ત્વોપસીદાન્ । ઋષીન્ આર્ષેયાંસ્તપસોઽધિ જાતાન્ બ્રહ્મૌદને સુહવા જોહવીમિ
સોમરાજા, આ શ્રેષ્ઠ બ્રાહ્મણોને સમજણ આપો, કૃપા કરીને નજીક આવો. હું તપથી જન્મેલા ઋષિ અને તેમના વંશજોને યજ્ઞના અન્નમાં આદરપૂર્વક બોલાવી રહ્યો છું.
શુદ્ધાઃ પૂતા યોષિતો યજ્ઞિયા ઇમા બ્રહ્મણાં હસ્તેષુ પ્રપૃથક્સાદયામિ । યત્કામ ઇદમભિષિઞ્ચામિ વોઽહમિન્દ્રો મરુત્વાન્ત્સ દદાદિદં મે
આ સ્ત્રીઓ શુદ્ધ, પવિત્ર અને યજ્ઞયોગ્ય છે, જેને હું બ્રાહ્મણોના હાથમાં અલગ રાખું છું. જે ઇચ્છા માટે હું તમને આથી અભિષેક કરું છું, એ ઇચ્છા ઈન્દ્ર અને મારુતો મારી પૂરી કરે.
ઇદં મે જ્યોતિરમૃતં હિરણ્યં પક્વં ક્ષેત્રાત્કામદુઘા મ એષા । ઇદં ધનં નિ દધે બ્રાહ્મણેષુ કૃણ્વે પન્થાં પિતૃષુ યઃ સ્વર્ગઃ
આ મારું પ્રકાશ, અમૃત, સોનુ, પાકેલું અન્ન અને ખેતરની કામધેનુ છે. આ ધન હું બ્રાહ્મણોમાં મૂકો છું અને પિતૃઓ સુધી સ્વર્ગમાર્ગ બનાવું છું.
અગ્નૌ તુષાન્ આ વપ જાતવેદસિ પરઃ કમ્બૂકામપ મૃડ્ઢિ દૂરમ્ । એતં શુશ્રુમ ગૃહરાજસ્ય ભાગમથો વિદ્મ નિર્ઋતેર્ભાગધેયમ્
અગ્નિ, તું તુષને જાટવેદસમાં નાખ અને બહારનું કચરું દૂર ફેંક. આમ અમે ગૃહપતિનો ભાગ સાંભળ્યો છે અને હવે નિૃતિનો ભાગ જાણ્યો છે.
શ્રામ્યતઃ પચતો વિદ્ધિ સુન્વતઃ પન્થાં સ્વર્ગમધિ રોહયૈનમ્ । યેન રોહાત્પરમાપદ્ય યદ્વય ઉત્તમં નાકં પરમં વ્યોમ
શ્રમિત, રસોઈ કરનાર અને યજ્ઞ આપનાર માટે સ્વર્ગમાર્ગ ઓળખો અને તેને એ સ્વર્ગમાર્ગે ઉંચો ઉઠાવો. એ માર્ગે, જેનાથી કોઈ સર્વોચ્ચ, ઉત્તમ સ્વર્ગ અને પરમ આકાશમાં પહોંચે છે.
{૩} બભ્રેરધ્વર્યો મુખમેતદ્વિ મૃડ્ઢ્યાજ્યાય લોકં કૃણુહિ પ્રવિદ્વાન્ । ઘૃતેન ગાત્રાનુ સર્વા વિ મૃડ્ઢિ કૃણ્વે પન્થાં પિતૃષુ યઃ સ્વર્ગઃ
યજમાન, તું બકરાના મોઢાને ઘી માટે યોગ્ય રીતે શુદ્ધ કર અને સારી રીતે જાણીને એ તૈયાર કર. ઘીથી એના બધા અંગો પર લગાડ. હું પિતૃઓ માટે સ્વર્ગમાર્ગ બનાવું છું.
બભ્રે રક્ષઃ સમદમા વપૈભ્યોઽબ્રાહ્મણા યતમે ત્વોપસીદાન્ । પુરીષિણઃ પ્રથમાનાઃ પુરસ્તાદાર્ષેયાસ્તે મા રિષન્ પ્રાશિતારઃ
બકરા, આ માટે દુષ્ટ શક્તિ દૂર કર. શ્રેષ્ઠ વાણી ધરાવનાર, કૃપા કરીને નજીક આવો. પ્રાચીન પિતૃઓ, ઋષિ વંશજ ભોજનકર્તાઓને કોઈ નુકસાન ન થાય.
આર્ષેયેષુ નિ દધ ઓદન ત્વા નાનાર્ષેયાણામપ્યસ્ત્યત્ર । અગ્નિર્મે ગોપ્તા મરુતશ્ચ સર્વે વિશ્વે દેવા અભિ રક્ષન્તુ પક્વમ્
ઋષિ વંશજોમાં હું તને, અન્નને, મૂકો છું. અહીં બીજા ઋષિ વંશજ પણ છે. અગ્નિ અને બધા મારુતો તથા સર્વે દેવતાઓ પાકેલા અન્નની રક્ષા કરે.
યજ્ઞં દુહાનં સદમિત્પ્રપીનં પુમાંસં ધેનું સદનં રયીણામ્ । પ્રજામૃતત્વમુત દીર્ઘમાયૂ રાયશ્ચ પોષૈરુપ ત્વા સદેમ
યજ્ઞ, સદા દેનાર, સદા પોષિત, વૃષભ, ધેનુ અને ધનની બેઠક છે. સંતાન, અમરતા, દીર્ઘ આયુષ્ય અને ધન-સંપત્તિ તારી પાસે આવે.
વૃષભોઽસિ સ્વર્ગ ઋષીન્ આર્ષેયાન્ ગચ્છ । સુકૃતાં લોકે સીદ તત્ર નૌ સંસ્કૃતમ્
તુ સ્વર્ગીય વૃષભ છે, ઋષિ અને તેમના વંશજોમાં જા. પુણ્યાત્માઓના લોકમાં, ત્યાં અમારી તૈયાર કરેલી ભેટ સ્થિર થાઓ.
સમાચિનુષ્વાનુસંપ્રયાહ્યગ્ને પથઃ કલ્પય દેવયાનાન્ । એતૈઃ સુકૃતૈરનુ ગચ્છેમ યજ્ઞં નાકે તિષ્ઠન્તમધિ સપ્તરશ્મૌ
બધા ભેગા થાઓ અને ક્રમથી આગળ વધો. અગ્નિ, દેવમાર્ગ તૈયાર કરો. આ સારા કર્મોથી આપણે યજ્ઞને અનુસરીએ અને ત્યાં જઈએ જ્યાં સાત કિરણો ધરાવનાર સ્વર્ગમાં રહે છે.
યેન દેવા જ્યોતિષા દ્યામુદાયન્ બ્રહ્મૌદનં પક્ત્વા સુકૃતસ્ય લોકમ્ । તેન ગેષ્મ સુકૃતસ્ય લોકં સ્વરારોહન્તો અભિ નાકમુત્તમમ્
જે માર્ગે દેવતાઓએ પ્રકાશથી સ્વર્ગ પ્રાપ્ત કર્યું અને યજ્ઞના અન્નથી પુણ્યલોકમાં ગયા, એ જ માર્ગે આપણે પણ પુણ્યલોકમાં જઈએ અને સર્વોચ્ચ સ્વર્ગ પ્રાપ્ત કરીએ.
ભવાશર્વૌ મૃડતં માભિ યાતં ભૂતપતી પશુપતી નમો વામ્ । પ્રતિહિતામાયતાં મા વિ સ્રાષ્ટં મા નો હિંસિષ્ટં દ્વિપદો મા ચતુષ્પદઃ
ભવ અને શર્વ, કૃપા કરો, અમને દુઃખથી બચાવો. સર્વ જીવોના અને પશુઓના સ્વામી, તમને નમન. જે તીર તણાયું છે, તે છોડશો નહીં. અમને કે અમારા બે પગવાળા કે ચાર પગવાળા જીવોને કોઈ નુકસાન ન થાય.
શુને ક્રોષ્ટ્રે મા શરીરાણિ કર્તમલિક્લવેભ્યો ગૃધ્રેભ્યો યે ચ કૃષ્ણા અવિષ્યવઃ । મક્ષિકાસ્તે પશુપતે વયાંસિ તે વિઘસે મા વિદન્ત
કૂતરા કે શિયાળના શરીરને નુકસાન ન કરો, ન તો નીચ જાતિના, ગૃધ્ર કે કાળા માંસખોર પક્ષીઓના શરીરને. પશુપતિ, માખીઓ પણ તમારા પક્ષી છે. ભક્ષક પક્ષીઓ અમને ન શોધે.
ક્રન્દાય તે પ્રાણાય યાશ્ચ તે ભવ રોપયઃ । નમસ્તે રુદ્ર કૃણ્મઃ સહસ્રાક્ષાયામર્ત્ય
તારા રડવાનો અવાજ, તારો શ્વાસ અને તારા વાવેલા મૂળોને અમે વંદન કરીએ છીએ. હે રુદ્ર, હજારો આંખો ધરાવનારા, અમર, તને નમસ્કાર.
પુરસ્તાત્તે નમઃ કૃણ્મ ઉત્તરાદધરાદુત । અભીવર્ગાદ્દિવસ્પર્યન્તરિક્ષાય તે નમઃ
પૂર્વ તરફ, ઉત્તર તરફ, નીચે અને ઉપરથી અમે તને વંદન કરીએ છીએ. દરેક દિશામાંથી, આકાશ અને મધ્યઆકાશ સુધી તને નમન.