કૃણુત ધૂમં વૃષણઃ સખાયોઽદ્રોઘાવિતા વાચમચ્છ । અયમગ્નિઃ પૃતનાષાટ્સુવીરો યેન દેવા અસહન્ત દસ્યૂન્
મિત્રો, બળવાન બની ધૂમાડો કરો, કપટ વિના, અને સાચી વાત બોલાવો; આ અગ્નિ સૈન્યનો વિનાશક અને વીર છે, જેના દ્વારા દેવતાઓએ દૈત્યોને હરાવ્યા હતા.
અગ્નેઽજનિષ્ઠા મહતે વીર્યાય બ્રહ્મૌદનાય પક્તવે જાતવેદઃ । સપ્તઋષયો ભૂતકૃતસ્તે ત્વાજીજનન્ન્ અસ્યૈ રયિં સર્વવીરં નિ યચ્છ
અગ્નિ, તું મહાન બળ માટે જન્મ્યો, બ્રહ્મોદન પકાવવા માટે, જન્મ જાણનારો; સાત ઋષિઓ, સૃષ્ટિના સર્જકોએ, તને ઉત્પન્ન કર્યો, એ માટે એ સ્ત્રીને સર્વવીર્ય સંપત્તિ આપ અને સ્થિર કર.
સમિદ્ધો અગ્ને સમિધા સમિધ્યસ્વ વિદ્વાન્ દેવાન્ યજ્ઞિયામેહ વક્ષઃ । તેભ્યો હવિઃ શ્રપયં જાતવેદ ઉત્તમં નાકમધિ રોહયેમમ્
હે અગ્નિ, તું યોગ્ય રીતે પ્રજ્વલિત થા, અને વિદ્વાન બની દેવતાઓને અહીં પધરાવ. જાતવેદા, તેમના માટે શ્રેષ્ઠ હવન અર્પણ કર અને આ યજમાનને સર્વોચ્ચ સ્વર્ગમાં પહોંચાડ.
ત્રેધા ભાગો નિહિતો યઃ પુરા વો દેવાનાં પિતૄણાં મર્ત્યાનામ્ । અંશાં જાનીધ્વં વિ ભજામિ તાન્ વો યો દેવાનાં સ ઇમાં પારયાતિ
પહેલાં જે ત્રિભાગ વિભાજિત કરવામાં આવ્યા હતા — દેવો, પિતૃઓ અને મરણશીલ મનુષ્યો માટે — એ દરેક ભાગને ઓળખ અને હું એ બધું તને વહેંચી આપું છું. જે દેવોનો છે, એ આ યજ્ઞને પાર પાડે.
અગ્ને સહસ્વાન્ અભિભૂરભીદસિ નીચો ન્યુબ્જ દ્વિષતઃ સપત્નાન્ । ઇયં માત્રા મીયમાના મિતા ચ સજાતાંસ્તે બલિહૃતઃ કૃણોતુ
હે અગ્નિ, તું શક્તિશાળી અને વિજયી છે, શત્રુઓ અને સ્પર્ધકોને દબાવી દે, નમાવી દે. આ માપ, આ સીમા અને સમાન જાતિના લોકો, બલિ ગ્રહણ કરનારા લોકોને નિષ્ફળ બનાવે.
સાકં સજાતૈઃ પયસા સહૈધ્યુદુબ્જૈનાં મહતે વીર્યાય । ઊર્ધ્વો નાકસ્યાધિ રોહ વિષ્ટપં સ્વર્ગો લોક ઇતિ યં વદન્તિ
સમાન જાતિના અને પોષણ સાથે તું જોડાઈ, મહાન શક્તિ માટે એક થા. સર્વોચ્ચ સ્વર્ગમાં ઊંચે ઉઠ, એ જગ્યા સુધી પહોંચ જેને સ્વર્ગલોક કહે છે.
ઇયં મહી પ્રતિ ગૃહ્ણાતુ ચર્મ પૃથિવી દેવી સુમનસ્યમાના । અથ ગચ્છેમ સુકૃતસ્ય લોકમ્
આ મહાન પૃથ્વી દેવી આનંદથી આ ચામડીને સ્વીકાર કરે. પછી આપણે સારા કર્મ કરનારા લોકોના લોકમાં પહોંચી શકીએ.
એતૌ ગ્રાવાણૌ સયુજા યુઙ્ધિ ચર્મણિ નિર્બિન્ધ્યંશૂન્ યજમાનાય સાધુ । અવઘ્નતી નિ જહિ ય ઇમાં પૃતન્યવ ઊર્ધ્વં પ્રજામુદ્ભરન્ત્યુદૂહ
આ બે પથ્થરોને ચામડી માટે જોડ, યજમાન માટે સૂત્રોને પાર પાડ. જે વિરોધ કરે છે, જે સંતાનને ઊંચે ઉઠાવે છે, તેમને તું નીચે દબાવી દે અને દૂર કરી દે.
ગૃહાણ ગ્રાવાણૌ સકૃતૌ વીર હસ્ત આ તે દેવા યજ્ઞિયા યજ્ઞમગુઃ । ત્રયો વરા યતમાંસ્ત્વં વૃણીષે તાસ્તે સમૃદ્ધીરિહ રાધયામિ
વીર હાથો, આ બે પથ્થરો લઈ લો, દેવોએ તારા માટે યજ્ઞ પ્રાપ્ત કર્યો છે. તું ત્રણ વર માંગે છે, હું એ તને અહીં પૂર્ણ કરું છું.
{૧} ઇયં તે ધીતિરિદમુ તે જનિત્રં ગૃહ્ણાતુ ત્વામદિતિઃ શૂરપુત્રા । પરા પુનીહિ ય ઇમાં પૃતન્યવોઽસ્યૈ રયિં સર્વવીરં નિ યચ્છ
આ તારી બુદ્ધિ છે, આ તારો મૂળ છે; અદિતિ, વીરપુત્ર, તને સ્વીકાર કરે. જે વિરોધ કરે છે તેને દૂર કરી દે, અને એને સર્વવીર સમૃદ્ધિ આપ.
ઉપશ્વસે દ્રુવયે સીદતા યૂયં વિ વિચ્યધ્વં યજ્ઞિયાસસ્તુષૈઃ । શ્રિયા સમાનાન્ અતિ સર્વાન્ત્સ્યામાધસ્પદં દ્વિષતસ્પાદયામિ
તમે બધા સ્થિર અને અડગ થાઓ, યજ્ઞના સ્તુતિથી અલગ થાઓ. સૌંદર્યમાં સર્વને પાછળ છોડી, દુશ્મનને નીચા સ્થાન પર મૂકી દઉં.
પરેહિ નારિ પુનરેહિ ક્ષિપ્રમપાં ત્વા ગોષ્ઠો અધ્યરુક્ષદ્ભરાય । તાસાં ગૃહ્ણીતાદ્યતમા યજ્ઞિયા અસન્ વિભાજ્ય ધીરીતરા જહીતાત્
હે સ્ત્રી, તું બહાર જા અને જલ્દી પાછી આવ; ગૌશાળામાં પ્રવેશ થયો છે. યજ્ઞ માટે પ્રયત્ન કરનારા લોકો તેમને સ્વીકાર કરે, અને વિભાજિત થયેલા ભાગને બુદ્ધિશાળી લોકો છોડી દે.
એમા અગુર્યોષિતઃ શુમ્ભમાના ઉત્તિષ્ઠ નારિ તવસં રભસ્વ । સુપત્ની પત્યા પ્રજયા પ્રજાવત્યા ત્વાગન્ યજ્ઞઃ પ્રતિ કુમ્ભં ગૃભાય
આ યુવાન સ્ત્રીઓ તેજથી ઝગમગે છે, હે સ્ત્રી, ઊઠ અને શક્તિ પકડ. સારા પતિ, સંતાન અને વંશ સાથે, યજ્ઞ તને પાત્ર સુધી લાવ્યો છે; તેને પકડી લે.
ઊર્જો ભાગો નિહિતો યઃ પુરા વ ઋષિપ્રશિષ્ટાપ આ ભરૈતાઃ । અયં યજ્ઞો ગાતુવિન્ નાથવિત્પ્રજાવિદુગ્રઃ પશુવિદ્વીરવિદ્વો અસ્તુ
પોષણનો જે ભાગ પૂર્વે ઋષિ અને વિદ્વાનો દ્વારા નિર્ધારિત થયો હતો, એ લાવ. આ યજ્ઞ માર્ગદર્શક, રક્ષક, સંતાન, પશુ અને વીરોથી સમૃદ્ધ થાય.
અગ્ને ચરુર્યજ્ઞિયસ્ત્વાધ્યરુક્ષચ્છુચિસ્તપિષ્ઠસ્તપસા તપૈનમ્ । આર્ષેયા દૈવા અભિસંગત્ય ભાગમિમં તપિષ્ઠા ઋતુભિસ્તપન્તુ
હે અગ્નિ, તું પ્રિય અને પવિત્ર છે, તારો તાપથી આ યજ્ઞને તાપ. ઋષિ અને દેવતાઓ ભેગા થઈ, ઋતુઓ સાથે આ ભાગને ગરમ કરે.
શુદ્ધાઃ પૂતા યોષિતો યજ્ઞિયા ઇમા આપશ્ચરુમવ સર્પન્તુ શુભ્રાઃ । અદુઃ પ્રજાં બહુલાં પશૂન્ નઃ પક્તૌદનસ્ય સુકૃતામેતુ લોકમ્
પવિત્ર અને શુદ્ધ સ્ત્રીઓ, યજ્ઞ માટે યોગ્ય, આ શુદ્ધ જળો પ્રસન્ન અન્ન પર વહેવા દો. અમને ઘણાં સંતાન અને પશુ મળે, અને પાકેલા અન્નથી સારા કર્મ કરનારા લોકોનો લોક પ્રાપ્ત થાય.
બ્રહ્મણા શુદ્ધા ઉત પૂતા ઘૃતેન સોમસ્યાંશવસ્તણ્ડુલા યજ્ઞિયા ઇમે । અપઃ પ્ર વિશત પ્રતિ ગૃહ્ણાતુ વશ્ચરુરિમં પક્ત્વા સુકૃતામેત લોકમ્
બ્રહ્મના પવિત્રતાથી શુદ્ધ, ઘીથી ધોઈને, આ યજ્ઞ માટેના તણદાણાં સોમના ભાગ છે. જળોમાં પ્રવેશો, પૃથ્વી દેવી આ અન્નને સ્વીકાર કરે; પકવીને, આપણે સારા કર્મ કરનારા લોકોનો લોક પ્રાપ્ત કરીએ.
ઉરુઃ પ્રથસ્વ મહતા મહિમ્ના સહસ્રપૃષ્ઠઃ સુકૃતસ્ય લોકે । પિતામહાઃ પિતરઃ પ્રજોપજાહં પક્તા પઞ્ચદશસ્તે અસ્મિ
હે વિશાળ, તું મહાનતાથી વ્યાપી જા, હજારો પીઠવાળો, સારા કર્મ કરનારા લોકોના લોકમાં. પિતામહો, પિતાઓ અને સંતાન, મેં તમારા માટે પંદર પકાવ્યા છે.
સહસ્રપૃષ્ઠઃ શતધારો અક્ષિતો બ્રહ્મૌદનો દેવયાનઃ સ્વર્ગઃ । અમૂંસ્ત આ દધામિ પ્રજયા રેષયૈનાન્ બલિહારાય મૃડતાન્ મહ્યમેવ
હજારો પીઠવાળો, સો વહેતો, અક્ષય, બ્રહ્મ દ્વારા પકાવેલો, દૈવી અને સ્વર્ગીય. હું તેમને ત્યાં સંતાન સાથે મૂકી દઉં; તેઓ બલિ માટે આનંદિત થાય અને મને કૃપા કરે.
{૨} ઉદેહિ વેદિં પ્રજયા વર્ધયૈનાં નુદસ્વ રક્ષઃ પ્રતરં ધેહ્યેનામ્ । શ્રિયા સમાનાન્ અતિ સર્વાન્ત્સ્યામાધસ્પદં દ્વિષતસ્પાદયામિ
ઉઠ, આ વેદીSantાનથી સંતાન વધાર, રાક્ષસને દૂર હટાવ અને યજ્ઞ માટે માર્ગ તૈયાર કર. સૌંદર્યમાં સર્વને પાછળ છોડી, દુશ્મનને નીચા સ્થાન પર મૂકી દઉં.
અભ્યાવર્તસ્વ પશુભિઃ સહૈનાં પ્રત્યઙ્ઙેનાં દેવતાભિઃ સહૈધિ । મા ત્વા પ્રાપચ્છપથો માભિચારઃ સ્વે ક્ષેત્રે અનમીવા વિ રાજ
તમે પશુઓ સાથે પરત આવો અને દેવતાઓની સાથે આ સ્ત્રીને પાછી લાવો. દેવતાઓ સાથે મળીને ઘરે આવો. કોઈ દુશ્મનનો રસ્તો કે કાળી વિધિ તમારો પીછો ન કરે. તમારા ખેતરમાં નિરોગી અને નિર્ભય બનીને રાજ કરો.
ઋતેન તષ્ટા મનસા હિતૈષા બ્રહ્મૌદનસ્ય વિહિતા વેદિરગ્રે । અંસદ્રીં શુદ્ધામુપ ધેહિ નારિ તત્રૌદનં સાદય દૈવાનામ્
સાચ્ચાઈથી કારીગર અને શુભ ઇચ્છાવાળો મનથી યજ્ઞના અન્ન માટેની વેદી આગળ સ્થાપી છે. એ સ્ત્રી, શુદ્ધ અને પવિત્ર ખભાની વસ્તું ત્યાં મૂકો અને દેવતાઓ માટે અન્ન તૈયાર કરો.
અદિતેર્હસ્તાં સ્રુચમેતાં દ્વિતીયાં સપ્તઋષયો ભૂતકૃતો યામકૃણ્વન્ । સા ગાત્રાણિ વિદુષ્યોદનસ્ય દર્વિર્વેદ્યામધ્યેનં ચિનોતુ
આ સમી, જે અદિતીનો બીજો હાથ છે, સાત ઋષિઓએ, સર્વ જીવોના સર્જકોએ બનાવી છે. એ અન્નના અંગોને ઓળખે અને ચમચીથી વેદી વચ્ચે એ અન્ન ગોઠવો.
શૃતં ત્વા હવ્યમુપ સીદન્તુ દૈવા નિઃસૃપ્યાગ્નેઃ પુનરેનાન્ પ્ર સીદ । સોમેન પૂતો જઠરે સીદ બ્રહ્મણામાર્ષેયાસ્તે મા રિષન્ પ્રાશિતારઃ
પાકેલા હવનને દેવતાઓ સ્વીકારે. અગ્નિમાંથી કાઢીને ફરીથી અહીં બેસાડો. સોમથી શુદ્ધ થયેલું અન્ન બ્રાહ્મણોના પેટમાં સ્થિર થાઓ. ઋષિ વંશજ ભોજનકર્તાઓને કોઈ નુકસાન ન થાય.
સોમ રાજન્ત્સંજ્ઞાનમા વપૈભ્યઃ સુબ્રાહ્મણા યતમે ત્વોપસીદાન્ । ઋષીન્ આર્ષેયાંસ્તપસોઽધિ જાતાન્ બ્રહ્મૌદને સુહવા જોહવીમિ
સોમરાજા, આ શ્રેષ્ઠ બ્રાહ્મણોને સમજણ આપો, કૃપા કરીને નજીક આવો. હું તપથી જન્મેલા ઋષિ અને તેમના વંશજોને યજ્ઞના અન્નમાં આદરપૂર્વક બોલાવી રહ્યો છું.
શુદ્ધાઃ પૂતા યોષિતો યજ્ઞિયા ઇમા બ્રહ્મણાં હસ્તેષુ પ્રપૃથક્સાદયામિ । યત્કામ ઇદમભિષિઞ્ચામિ વોઽહમિન્દ્રો મરુત્વાન્ત્સ દદાદિદં મે
આ સ્ત્રીઓ શુદ્ધ, પવિત્ર અને યજ્ઞયોગ્ય છે, જેને હું બ્રાહ્મણોના હાથમાં અલગ રાખું છું. જે ઇચ્છા માટે હું તમને આથી અભિષેક કરું છું, એ ઇચ્છા ઈન્દ્ર અને મારુતો મારી પૂરી કરે.
ઇદં મે જ્યોતિરમૃતં હિરણ્યં પક્વં ક્ષેત્રાત્કામદુઘા મ એષા । ઇદં ધનં નિ દધે બ્રાહ્મણેષુ કૃણ્વે પન્થાં પિતૃષુ યઃ સ્વર્ગઃ
આ મારું પ્રકાશ, અમૃત, સોનુ, પાકેલું અન્ન અને ખેતરની કામધેનુ છે. આ ધન હું બ્રાહ્મણોમાં મૂકો છું અને પિતૃઓ સુધી સ્વર્ગમાર્ગ બનાવું છું.
અગ્નૌ તુષાન્ આ વપ જાતવેદસિ પરઃ કમ્બૂકામપ મૃડ્ઢિ દૂરમ્ । એતં શુશ્રુમ ગૃહરાજસ્ય ભાગમથો વિદ્મ નિર્ઋતેર્ભાગધેયમ્
અગ્નિ, તું તુષને જાટવેદસમાં નાખ અને બહારનું કચરું દૂર ફેંક. આમ અમે ગૃહપતિનો ભાગ સાંભળ્યો છે અને હવે નિૃતિનો ભાગ જાણ્યો છે.
શ્રામ્યતઃ પચતો વિદ્ધિ સુન્વતઃ પન્થાં સ્વર્ગમધિ રોહયૈનમ્ । યેન રોહાત્પરમાપદ્ય યદ્વય ઉત્તમં નાકં પરમં વ્યોમ
શ્રમિત, રસોઈ કરનાર અને યજ્ઞ આપનાર માટે સ્વર્ગમાર્ગ ઓળખો અને તેને એ સ્વર્ગમાર્ગે ઉંચો ઉઠાવો. એ માર્ગે, જેનાથી કોઈ સર્વોચ્ચ, ઉત્તમ સ્વર્ગ અને પરમ આકાશમાં પહોંચે છે.
{૩} બભ્રેરધ્વર્યો મુખમેતદ્વિ મૃડ્ઢ્યાજ્યાય લોકં કૃણુહિ પ્રવિદ્વાન્ । ઘૃતેન ગાત્રાનુ સર્વા વિ મૃડ્ઢિ કૃણ્વે પન્થાં પિતૃષુ યઃ સ્વર્ગઃ
યજમાન, તું બકરાના મોઢાને ઘી માટે યોગ્ય રીતે શુદ્ધ કર અને સારી રીતે જાણીને એ તૈયાર કર. ઘીથી એના બધા અંગો પર લગાડ. હું પિતૃઓ માટે સ્વર્ગમાર્ગ બનાવું છું.