યથા દેવેષ્વમૃતં યથૈષુ સત્યમાહિતમ્ । એવા મે વરણો મણિઃ કીર્તિં ભૂતિં નિ યચ્છતુ । તેજસા મા સમુક્ષતુ યશસા સમનક્તુ મા
જેમ દેવોમાં અમૃત છે, જેમ તેઓમાં સત્ય સ્થિર છે, તેમ રક્ષણ આપતો મણિ મને કીર્તિ અને સમૃદ્ધિ આપે; તે મને તેજ આપે અને યશ સાથે જોડે.
ઇન્દ્રસ્ય પ્રથમો રથો દેવાનામપરો રથો વરુણસ્ય તૃતીય ઇત્। અહીનામપમા રથ સ્થાનુમારદથાર્ષત્
પ્રથમ રથ ઇન્દ્રનો છે, બીજો દેવોનો છે, ત્રીજો વરુણનો છે; સૌથી નીચો રથ સાપોનો છે અને સ્થિર રહેનારો રથ અરદથનો છે.
દર્ભઃ શોચિસ્તરૂણકમશ્વસ્ય વારઃ પરુષસ્ય વારઃ । રથસ્ય બન્ધુરમ્
દરભ ઘાસ અગ્નિ છે, વૃક્ષ આવરણ છે, ઘોડાના વાળ આવરણ છે, કઠણ આવરણ છે, અને રથનું બંધન છે.
અવ શ્વેત પદા જહિ પૂર્વેણ ચાપરેણ ચ । ઉદપ્લુતમિવ દાર્વહીનામરસં વિષં વારુગ્રમ્
સફેદ પગવાળાને, પહેલાને અને પછીના બંનેને તું માર; જેમ કાંઠે ઊછળી આવે તેમ, સાપનું ભયાનક ઝેર, લાકડાની જેમ, નાશ પામે.
અરંઘુષો નિમજ્યોન્મજ પુનરબ્રવીત્। ઉદપ્લુતમિવ દાર્વહીનામરસં વિષં વારુગ્રમ્
શાંતિથી ઊંડે જાય અને પાછું ઊભું થાય તે ફરી બોલ્યું; જેમ કાંઠે ઊછળી આવે તેમ, સાપનું ભયાનક ઝેર, લાકડાની જેમ, નાશ પામે.
પૈદ્વો હન્તિ કસર્ણીલં પૈદ્વઃ શ્વિત્રમુતાસિતમ્ । પૈદ્વો રથર્વ્યાઃ શિરઃ સં બિભેદ પૃદાક્વાઃ
પૈદ્વ કાળાને મારે છે, પૈદ્વ સફેદ અને ધૂસરીને પણ મારે છે; પૈદ્વ રથના યોકનું માથું ફાડી નાખે છે, ઝેરવાળાને નાશ કરે છે.
પૈદ્વ પ્રેહિ પ્રથમોઽનુ ત્વા વયમેમસિ । અહીન્ વ્યસ્યતાત્પથો યેન સ્મા વયમેમસિ
પૈદ્વ, તું આગળ વધ, તું પહેલો છે; અમે તારા પાછળ જઈએ છીએ. તું એ રસ્તા પરથી સાપોને દૂર હાંકી દે, જેના પર અમે જઈએ છીએ.
ઇદં પૈદ્વો અજાયતેદમસ્ય પરાયણમ્ । ઇમાન્યર્વતઃ પદાહિઘ્ન્યો વાજિનીવતઃ
આ પૈદ્વ જન્મ્યો છે; આ તેનું રાજ્ય છે. આ ઘોડાના પગલાં છે, જે સાપોને નાશ કરે છે અને બલવાન છે.
સંયતં ન વિ ષ્પરદ્વ્યાત્તં ન સં યમત્। અસ્મિન્ ક્ષેત્રે દ્વાવહી સ્ત્રી ચ પુમાંશ્ચ તાવુભાવરસા
જે બંધાયેલું છે તે તૂટતું નથી, જે ખુલ્લું છે તે જોડાતું નથી; આ ખેતરમાં બે સાપ છે, સ્ત્રી અને પુરૂષ, બંને ઝેરી છે.
અરસાસ ઇહાહયો યે અન્તિ યે ચ દૂરકે । ઘનેન હન્મિ વૃશ્ચિકમહિં દણ્ડેનાગતમ્
અહીં ઝેરી સાપો છે, નજીકના અને દૂરના; હું દંડથી વિચ્છુ, સાપ અને લાકડીવાળાને મારું છું.
અઘાશ્વસ્યેદં ભેષજમુભયો સ્વજસ્ય ચ । ઇન્દ્રો મેઽહિમઘાયન્તમહિં પૈદ્વો અરન્ધયત્
આ દુષ્ટ સાપ માટે અને સ્થાનિક તથા વિદેશી બંને માટે ઔષધિ છે; ઇન્દ્રે મારા માટે સાપને નિષ્ક્રિય કર્યો, પૈદ્વે તેને નિર્દોષ બનાવ્યો.
{૧૦} પૈદ્વસ્ય મન્મહે વયં સ્થિરસ્ય સ્થિરધામ્નઃ । ઇમે પશ્ચા પૃદાકવઃ પ્રદીધ્યત આસતે
અમે મજબૂત અને સ્થિર નિવાસવાળા પૈદ્વનું પૂજન કરીએ છીએ; આ ઝેરી નાશક સાપો પાછળ પ્રકાશે બેઠા છે.
નષ્ટાસવો નષ્ટવિષા હતા ઇન્દ્રેણ વજ્રિણા । જઘાનેન્દ્રો જઘ્નિમા વયમ્
તેમનું પ્રાણ અને ઝેર ગુમાયું છે, વજ્રધારી ઇન્દ્રે તેમને મારી નાખ્યા છે; ઇન્દ્રે માર્યું, અને અમે પણ માર્યું.
હતાસ્તિરશ્ચિરાજયો નિપિષ્ટાસઃ પૃદાકવઃ । દર્વિં કરિક્રતં શ્વિત્રં દર્ભેષ્વસિતં જહિ
ઝેરી અને લાંબા જીવતરા ધરાવનારા સાપો માર્યા ગયા છે, નાશક દબાઈ ગયા છે; લાકડીથી કાળાને અને દરભથી સફેદને માર.
કૈરાતિકા કુમારિકા સકા ખનતિ ભેષજમ્ । હિરણ્યયીભિરભ્રિભિર્ગિરીનામુપ સાનુષુ
કિરાત જાતીની યુવતી, પોતાની સાથિનીઓ સાથે, સોનાની ખુરપાથી પર્વતોની ઢાળ પર ઔષધિ ખોદે છે.
આયમગન્ યુવા ભિષક્પૃશ્નિહાપરાજિતઃ । સ વૈ સ્વજસ્ય જમ્ભન ઉભયોર્વૃશ્ચિકસ્ય ચ
યુવાન વૈદ્ય આવ્યો છે, ચિતરેલો અને અજેય; તે સ્થાનિક અને વિદેશી બંનેને અને બંને વિચ્છુઓને નિષ્ક્રિય કરે છે.
ઇન્દ્રો મેઽહિમરન્ધયન્ મિત્રશ્ચ વરુણશ્ચ । વાતાપર્જન્યોભા
ઇન્દ્રે મારા માટે સાપને નિષ્ક્રિય કર્યો, મીત્ર અને વરુણ અને પવન તથા પર્જન્યે પણ તેમ કર્યું.
ઇન્દ્રો મેઽહિમરન્ધયત્પૃદાકું ચ પૃદાક્વમ્ । સ્વજં તિરશ્ચિરાજિં કસર્ણીલં દશોનસિમ્
ઇન્દ્રે મારા માટે સાપ અને નાશકને નિષ્ક્રિય કર્યા; સ્થાનિક, ઝેરી, કાળો અને દસ દાંતવાળાને પણ.
ઇન્દ્રો જઘાન પ્રથમં જનિતારમહે તવ । તેષામુ તૃહ્યમાણાનાં કઃ સ્વિત્તેષામસદ્રસઃ
ઇન્દ્રએ સૌપ્રથમ સર્જનહારને હરાવ્યો; એ પ્યાસી વચ્ચે કોણે રસ મેળવ્યો અને કોણે રસ વિના રહ્યો?
સં હિ શીર્ષાણ્યગ્રભં પૌઞ્જિષ્ઠ ઇવ કર્વરમ્ । સિન્ધોર્મધ્યં પરેત્ય વ્યનિજમહેર્વિષમ્
એમણે બધાના માથા એક સાથે પકડી લીધાં, જાણે ફળોની ગૂંચ હોય તેમ; નદીના મધ્યમાં પહોંચી, એણે સાપનું ઝેર કાઢી નાખ્યું.
અહીનાં સર્વેષાં વિષં પરા વહન્તુ સિન્ધવઃ । હતાસ્તિરશ્ચિરાજયો નિપિષ્ટાસઃ પૃદાકવઃ
નદીઓ બધા સાપોનું ઝેર દૂર લઈ જાય; જે માર્યા ગયા, લાંબા સમયથી હાર્યા, પીસાઈ ગયા અને વિખૂટા પડ્યા.
{૧૧} ઓષધીનામહં વૃણ ઉર્વરીરિવ સાધુયા । નયામ્યર્વતીરિવાહે નિરૈતુ વિષમ્
બધા વનસ્પતિઓમાંથી હું શ્રેષ્ઠ પસંદ કરું છું, જેમ ઉપજાઉ ખેતર પસંદ કરીએ; કુશળ રથચાલક ઘોડાને જે રીતે હંકે, એ રીતે ઝેર દૂર થઈ જાય.
યદગ્નૌ સૂર્યે વિષં પૃથિવ્યામોષધીષુ યત્। કાન્દાવિષં કનક્નકં નિરૈત્વૈતુ તે વિષમ્
અગ્નિમાં, સૂર્યમાં, ધરતીમાં કે વનસ્પતિઓમાં જે ઝેર છે—કાંદા અને કનકનક નામનું ઝેર તારા શરીરથી દૂર થઈ જાય.
યે અગ્નિજા ઓષધિજા અહીનાં યે અપ્સુજા વિદ્યુત આબભૂવુઃ । યેષાં જાતાનિ બહુધા મહાન્તિ તેભ્યઃ સર્પેભ્યો નમસા વિધેમ
અગ્નિમાં જન્મેલા, વનસ્પતિઓમાં, સાપોમાં, પાણીમાં કે વીજળીમાં જન્મેલા—આ બધા અનેક અને મહાન સાપોને અમે શ્રદ્ધાપૂર્વક વંદન કરીએ છીએ.
તૌદી નામાસિ કન્યા ઘૃતાચી નામ વા અસિ । અધસ્પદેન તે પદમા દદે વિષદૂષણમ્
તને તૌદી કહે છે, તને ઘૃતાચી પણ કહે છે; હું તારો પગ નીચે મૂકું છું, જેથી તું ઝેરનો નાશ કરે.
અઙ્ગાદઙ્ગાત્પ્ર ચ્યાવય હૃદયં પરિ વર્જય । અધા વિષસ્ય યત્તેજોઽવાચીનં તદેતુ તે
દેહના દરેક અંગમાંથી તેને દૂર કર, હૃદયમાંથી પણ કાઢી નાખ; ઝેરની તીવ્રતા નીચે તરફ ઉતરી જાય.
આરે અભૂદ્વિષમરૌદ્વિષે વિષમપ્રાગપિ । અગ્નિર્વિષમહેર્નિરધાત્સોમો નિરણયીત્। દંષ્ટારમન્વગાદ્વિષમહિરમૃત
ઝેર દૂર થઈ ગયું છે, પૂર્વ તરફ ભાગી ગયું છે; અગ્નિએ સાપનું ઝેર ભસ્મ કરી દીધું છે, સોમએ તેને દૂર લઈ ગયું છે; ઝેર દાંતની સાથે અમરતામાં વિલીન થઈ ગયું છે.
ઇન્દ્રસ્યૌજ સ્થેન્દ્રસ્ય સહ સ્થેન્દ્રસ્ય બલં સ્થેન્દ્રસ્ય વીર્યં સ્થેન્દ્રસ્ય નૃમ્ણં સ્થ । જિષ્ણવે યોગાય બ્રહ્મયોગૈર્વો યુનજ્મિ
તમારી પાસે ઇન્દ્રની તાકાત, ઇન્દ્રની શક્તિ, ઇન્દ્રનું બળ અને ઇન્દ્રનું શૌર્ય છે; વિજય અને એકતા માટે, હું તમને પ્રાર્થનાના સંયોગથી જોડું છું.
ઇન્દ્રસ્યૌજ સ્થેન્દ્રસ્ય સહ સ્થેન્દ્રસ્ય બલં સ્થેન્દ્રસ્ય વીર્યં સ્થેન્દ્રસ્ય નૃમ્ણં સ્થ । જિષ્ણવે યોગાય ક્ષત્રયોગૈર્વો યુનજ્મિ
તમારી પાસે ઇન્દ્રની તાકાત, ઇન્દ્રની શક્તિ, ઇન્દ્રનું બળ અને ઇન્દ્રનું શૌર્ય છે; વિજય અને એકતા માટે, હું તમને રાજસત્તાના સંયોગથી જોડું છું.
ઇન્દ્રસ્યૌજ સ્થેન્દ્રસ્ય સહ સ્થેન્દ્રસ્ય બલં સ્થેન્દ્રસ્ય વીર્યં સ્થેન્દ્રસ્ય નૃમ્ણં સ્થ । જિષ્ણવે યોગાયેન્દ્રયોગૈર્વો યુનજ્મિ
તમારી પાસે ઇન્દ્રની તાકાત, ઇન્દ્રની શક્તિ, ઇન્દ્રનું બળ અને ઇન્દ્રનું શૌર્ય છે; વિજય અને એકતા માટે, હું તમને ઇન્દ્રના સંયોગથી જોડું છું.