કર્ણાભ્યાં તે કઙ્કૂષેભ્યઃ કર્ણશૂલં વિસલ્પકમ્ । સર્વં શીર્ષન્યં તે રોગં બહિર્નિર્મન્ત્રયામહે
તમારા કાનમાંથી, કાનના છિદ્રોમાંથી, ફાટો દુઃખાવો અને માથાના બધા રોગો, અમે તમારા માથામાંથી દૂર કરીએ છીએ.
યસ્ય હેતોઃ પ્રચ્યવતે યક્ષ્મઃ કર્ણતો આસ્યતઃ । સર્વં શીર્ષન્યં તે રોગં બહિર્નિર્મન્ત્રયામહે
કોઈ પણ કારણથી કાન કે મોઢામાંથી જે દુર્બળતા જાય છે, એ બધા માથાના રોગો, અમે તમારા માથામાંથી દૂર કરીએ છીએ.
યઃ કૃણોતિ પ્રમોતમન્ધં કૃણોતિ પૂરુષમ્ । સર્વં શીર્ષન્યં તે રોગં બહિર્નિર્મન્ત્રયામહે
જે વધુ વહેવું કરાવે છે, કે માણસને અંધ બનાવી દે છે, એ બધા માથાના રોગો, અમે તમારા માથામાંથી દૂર કરીએ છીએ.
અઙ્ગભેદમઙ્ગજ્વરં વિશ્વાઙ્ગ્યં વિસલ્પકમ્ । સર્વં શીર્ષન્યં તે રોગં બહિર્નિર્મન્ત્રયામહે
અંગમાં દુઃખાવો, અંગોમાં તાવ, બધા અંગોના દુઃખાવો અને ફાટો દુઃખાવો, એ બધા માથાના રોગો, અમે તમારા માથામાંથી દૂર કરીએ છીએ.
યસ્ય ભીમઃ પ્રતીકાશ ઉદ્વેપયતિ પૂરુષમ્ । તક્માનં વિશ્વશારદં બહિર્નિર્મન્ત્રયામહે
જે ભયાનક દેખાવ ધરાવે છે અને માણસને કંપાવે છે, એ દરેક પ્રકારના તાવને, અમે તમારા શરીરમાંથી દૂર કરીએ છીએ.
ય ઊરૂ અનુસર્પત્યથો એતિ ગવીનિકે । યક્ષ્મં તે અન્તરઙ્ગેભ્યો બહિર્નિર્મન્ત્રયામહે
જે જાંઘમાં સરકે છે અને ગોદમાં જાય છે, એ આંતરિક અંગોની દુર્બળતા, અમે તમારા શરીરમાંથી દૂર કરીએ છીએ.
યદિ કામાદપકામાદ્ધૃદયાજ્જાયતે પરિ । હૃદો બલાસમઙ્ગેભ્યો બહિર્નિર્મન્ત્રયામહે
ઈચ્છાથી કે અનિચ્છાથી, હૃદયમાંથી જે ઊભી થાય છે, હૃદય અને અંગોની બધી દુર્બળતા, અમે તમારા શરીરમાંથી દૂર કરીએ છીએ.
હરિમાણં તે અઙ્ગેભ્યોઽપ્વામન્તરોદરાત્। યક્ષ્મોધામન્તરાત્મનો બહિર્નિર્મન્ત્રયામહે
તમારા અંગોમાંથી, પાણીમાંથી, પેટના અંદરથી જે પીત છે, એ આંતરિક દુર્બળતા, અમે તમારા અંદરથી દૂર કરીએ છીએ.
આસો બલાસો ભવતુ મૂત્રં ભવત્વામયત્। યક્ષ્માણાં સર્વેષાં વિષં નિરવોચમહં ત્વત્
દુર્બળતા મૂત્ર બની જાય, રોગ મૂત્ર બની જાય; બધા દુર્બળતાના ઝેરને મેં તમારી પાસે થી દૂર કર્યું છે.
{૨૨} બહિર્બિલં નિર્દ્રવતુ કાહાબાહં તવોદરાત્। યક્ષ્માણાં સર્વેષાં વિષં નિરવોચમહં ત્વત્
તમારા પેટમાંથી ઉદરસ્થ દુઃખાવો અને ઉધરસ બહારના રસ્તે વહે જાય; બધા દુર્બળતાના ઝેરને મેં તમારી પાસે થી દૂર કર્યું છે.
ઉદરાત્તે ક્લોમ્નો નાભ્યા હૃદયાદધિ । યક્ષ્માણાં સર્વેષાં વિષં નિરવોચમહં ત્વત્
તમારા પેટમાંથી, પળીમાંથી, નાભિમાંથી અને હૃદયની ઉપરથી, બધા દુર્બળતાના ઝેરને મેં તમારી પાસે થી દૂર કર્યું છે.
યાઃ સીમાનં વિરુજન્તિ મૂર્ધાનં પ્રત્યર્ષનીઃ । અહિંસન્તીરનામયા નિર્દ્રવન્તુ બહિર્બિલમ્
જે માથાની સીમા અને ટોચને દુઃખાવે છે, એ હાનિકારક નહીં હોય અને રોગરહિત હોય, તે બધું બહારના રસ્તે વહે જાય.
યા હૃદયમુપર્ષન્ત્યનુતન્વન્તિ કીકસાઃ । અહિંસન્તીરનામયા નિર્દ્રવન્તુ બહિર્બિલમ્
જે હૃદયને દુઃખાવે છે, ફેલાય છે અને ઉધરસ છે, એ હાનિકારક નહીં હોય અને રોગરહિત હોય, તે બધું બહારના રસ્તે વહે જાય.
યાઃ પાર્શ્વે ઉપર્ષન્ત્યનુનિક્ષન્તિ પૃષ્ટીઃ । અહિંસન્તીરનામયા નિર્દ્રવન્તુ બહિર્બિલમ્
જે બાજુઓને દુઃખાવે છે અને પીઠને ભેદે છે, એ હાનિકારક નહીં હોય અને રોગરહિત હોય, તે બધું બહારના રસ્તે વહે જાય.
યાસ્તિરશ્ચીઃ ઉપર્ષન્ત્યર્ષણીર્વક્ષણાસુ તે । અહિંસન્તીરનામયા નિર્દ્રવન્તુ બહિર્બિલમ્
જે આડું દુઃખાવે છે અને બાજુઓની સીમાને ભેદે છે, એ હાનિકારક નહીં હોય અને રોગરહિત હોય, તે બધું બહારના રસ્તે વહે જાય.
યા ગુદા અનુસર્પન્ત્યાન્ત્રાણિ મોહયન્તિ ચ । અહિંસન્તીરનામયા નિર્દ્રવન્તુ બહિર્બિલમ્
જે ગુદા માં સરકે છે અને આંતરડાને ગભરાવે છે, એ હાનિકારક નહીં હોય અને રોગરહિત હોય, તે બધું બહારના રસ્તે વહે જાય.
યા મજ્જ્ઞો નિર્ધયન્તિ પરૂંષિ વિરુજન્તિ ચ । અહિંસન્તીરનામયા નિર્દ્રવન્તુ બહિર્બિલમ્
જે ઓખળો પીસે છે અને તોડી નાખે છે, પણ કોઈને નુકસાન કરતા નથી અને રોગથી મુક્ત છે, એ ઓખળો રોગને તેની છુપાયેલી જગ્યા પરથી બહાર કાઢી દે.
યે અઙ્ગાનિ મદયન્તિ યક્ષ્માસો રોપણાસ્તવ । યક્ષ્માણાં સર્વેષાં વિષં નિરવોચમહં ત્વત્
જે રોગો અંગોને પીડાવે છે અને દુઃખ આપે છે, હે રોપણા, એ બધા રોગોનું ઝેર હું તારી પાસે થી દૂર કરું છું.
વિસલ્પસ્ય વિદ્રધસ્ય વાતીકારસ્ય વાલજેઃ । યક્ષ્માણાં સર્વેષાં વિષં નિરવોચમહં ત્વત્
ફોડા, ફુસી, વાયુથી થતા રોગ અને વાળના રોગ — એ બધા રોગોનું ઝેર હું તારી પાસે થી દૂર કરું છું.
પાદાભ્યાં તે જાનુભ્યાં શ્રોણિભ્યાં પરિ ભંસસઃ । અનૂકાદર્ષણીરુષ્ણિહાભ્યઃ શીર્ષ્ણો રોગમનીનશમ્
તારા પગ, ઘૂંટણ, કટિ અને બધા સાંધા, તેમજ દુઃખદાયક અને સળગતા દુઃખમાંથી, માથાનો રોગ અને અંગોના દુઃખ નાશ પામે.
સં તે શીર્ષ્ણઃ કપાલાનિ હૃદયસ્ય ચ યો વિધુઃ । ઉદ્યન્ન્ આદિત્ય રશ્મિભિઃ શીર્ષ્ણો રોગમનીનશોઽઙ્ગભેદમશીશમઃ
માથાની હાડકાં અને હૃદયના ઉથલપાથલ સાથે, જેમ ઉગતો સૂર્ય પોતાની કિરણોથી અંધકાર દૂર કરે છે, તેમ માથાનો રોગ અને અંગોના દુઃખ દૂર થઈ જાય.
અસ્ય વામસ્ય પલિતસ્ય હોતુસ્તસ્ય ભ્રાતા મધ્યમો અસ્ત્યશ્નઃ ।9.14 તૃતીયો ભ્રાતા ઘૃતપૃષ્ઠો અસ્યાત્રાપશ્યં વિશ્પતિં સપ્તપુત્રમ્
આ વામ, પાંખી અને યજમાન છે, તેનો મધ્યમ ભાઈ ખાવાવાળો છે; ત્રીજો ભાઈ ઘીથી પોષાયેલો છે. અહીં મેં સાત પુત્રોવાળા કુળપતિને જોયો હતો.
સપ્ત યુઞ્જન્તિ રથમેકચક્રમેકો અશ્વો વહતિ સપ્તનામા । ત્રિનાભિ ચક્રમજરમનર્વં યત્રેમા વિશ્વા ભુવનાધિ તસ્થુઃ
સાત જણ એક ચક્કાવાળું રથ જોડે છે; એક ઘોડો, જેને સાત નામ છે, એ રથ ખેંચે છે. એ ચક્કામાં ત્રણ નાંબ છે, જે ક્યારેય જૂનું થતું નથી કે તૂટી જતું નથી, અને એ પર બધા લોકો સ્થિર છે.
ઇમં રથમધિ યે સપ્ત તસ્થુઃ સપ્તચક્રં સપ્ત વહન્ત્યશ્વાઃ । સપ્ત સ્વસારો અભિ સં નવન્ત યત્ર ગવાં નિહિતા સપ્ત નામ
આ રથ પર સાત જણ ઊભા છે; એમાં સાત ચક્કા છે અને સાત ઘોડા તેને ખેંચે છે. સાત બહેનો એક થઈ જાય છે, જ્યાં ગાયોના સાત નામો રાખવામાં આવ્યા છે.
કો દદર્શ પ્રથમં જાયમાનમસ્થન્વન્તં યદનસ્થા બિભર્તિ । ભૂમ્યા અસુરસૃગાત્મા ક્વ સ્વિત્કો વિદ્વાંસમુપ ગાત્પ્રષ્ટુમેતત્
કોણે સૌપ્રથમ જન્મનારને જોયો, જે હાડકાં વગરનો છે પણ હાડકાં ધારણ કરે છે? ભૂમિના સર્જક આત્મા ક્યાં છે? કોણ જાણીને આ પૂછવા ગયો?
ઇહ બ્રવીતુ ય ઈમઙ્ગ વેદાસ્ય વામસ્ય નિહિતં પદં વેઃ । શીર્ષ્ણઃ ક્ષીરં દુહ્રતે ગાવો અસ્ય વવ્રિં વસાના ઉદકં પદાઽપુઃ
જેને ખબર હોય કે વામ ક્યાં સ્થિત છે, એ અહીં કહી બતાવે. ગાયો તેના માથેથી દૂધ દોહે છે; વસ્ત્ર પહેરીને, પગથી પાણી સુધી પહોંચી જાય છે.
પાકઃ પૃછામિ મનસાઽવિજાનન્ દેવાનામેના નિહિતા પદાનિ । વત્સે બષ્કયેઽધિ સપ્ત તન્તૂન્ વિ તત્નિરે કવય ઓતવા ઉ
હું મનથી પૂછું છું, જાણતો નથી, દેવતાઓ માટે કયા સ્થાન રાખવામાં આવ્યા છે. વાછરડા, ચિતરેલા પર, ઋષિઓએ સાત દોરા ખેંચી અને વણ્યા છે.
અચિકિત્વાંસ્ચિકિતુષશ્ચિદત્ર કવીન્ પૃછામિ વિદ્વનો ન વિદ્વાન્ । વિ યસ્તસ્તમ્ભ ષટિમા રજાંસ્યજસ્ય રૂપે કિમપિ સ્વિદેકમ્
જાણતો નથી, છતાં અહીં જ્ઞાની અને જાણનારા ઋષિઓને પૂછું છું. જેમણે જન્મ ન લેવેલા સ્વરૂપે છ દિશાઓને થંભાવી, એમાં શું એક છે?
માતા પિતરમૃત આ બભાજઽધીત્યગ્રે મનસા સં હિ જગ્મે । સા બીભત્સુર્ગર્ભરસા નિવિદ્ધા નમસ્વન્ત ઇદુપવાકમીયુઃ
માતાએ પિતાને અમૃત વહેંચ્યું; શરૂઆતમાં એ મનથી નજીક ગઈ. એ ભયાનક, ગર્ભના રસથી ભરેલી, નમન કરનારાઓ વાણી સુધી પહોંચ્યા.
યુક્તા માતાસિદ્ધુરિ દક્ષિણાયા અતિષ્ઠદ્ગર્ભો વૃજનીષ્વન્તઃ । અમીમેદ્વત્સો અનુ ગામપશ્યદ્વિશ્વરૂપ્યં ત્રિષુ યોગનેષુ
માતા જોડાઈને જમણી બાજુ ઊભી રહી; ગર્ભ ગર્ભોમાં હતો. વાછરડાએ માપ્યું, ગાયો જોયા અને ત્રણ જોડાણોમાં સર્વરૂપ જોયું.