તસ્મા ઉદ્યન્ત્સૂર્યો હિઙ્કૃણોતિ સંગવઃ પ્ર સ્તૌતિ । મધ્યન્દિન ઉદ્ગાયત્યપરાહ્ણઃ પ્રતિ હરત્યસ્તંયન્ નિધનમ્ । નિધનં ભૂત્યાઃ પ્રજાયાઃ પશૂનાં ભવતિ ય એવં વેદ
એથી સૂર્ય ઉગે ત્યારે હિઙ્ ધ્વનિ કરે છે, સંગવ સમયે સ્તુતિ કરે છે, મધ્યાહ્ને ગાન કરે છે, બપોરે આપે છે અને સાંજે નિવાસ મળે છે; જે આ રીતે જાણે છે, એના માટે નિવાસ સ્થાન સમૃદ્ધિ, સંતાન અને પશુઓનું બની જાય છે.
તસ્મા અભ્રો ભવન્ હિઙ્કૃણોતિ સ્તનયન્ પ્ર સ્તૌતિ । વિદ્યોતમાનઃ પ્રતિ હરતિ વર્ષન્ન્ ઉદ્ગાયત્યુદ્ગૃહ્ણન્ નિધનમ્ । નિધનં ભૂત્યાઃ પ્રજાયાઃ પશૂનાં ભવતિ ય એવં વેદ
એથી વાદળ હિઙ્ ધ્વનિ કરે છે, ગર્જના કરે છે, વીજવે ત્યારે આપે છે, વરસાદ પડે ત્યારે ગાન કરે છે અને વરસી ને નિવાસ મેળવે છે; જે આ રીતે જાણે છે, એના માટે નિવાસ સ્થાન સમૃદ્ધિ, સંતાન અને પશુઓનું બની જાય છે.
અતિથીન્ પ્રતિ પશ્યતિ હિઙ્કૃણોત્યભિ વદતિ પ્ર સ્તૌત્યુદકં યાચત્યુદ્ગાયતિ । ઉપ હરતિ પ્રતિ હરત્યુચ્છિષ્ટં નિધનમ્ । નિધનં ભૂત્યાઃ પ્રજાયાઃ પશૂનાં ભવતિ ય એવં વેદ
એ મહેમાનો તરફ જુએ છે, હિઙ્ ધ્વનિ કરે છે, અભિવાદન કરે છે, સ્તુતિ કરે છે, પાણી માંગે છે, ગાન કરે છે, અર્પણ કરે છે, આપે છે અને બચેલું નિવાસ બને છે; જે આ રીતે જાણે છે, એના માટે નિવાસ સ્થાન સમૃદ્ધિ, સંતાન અને પશુઓનું બની જાય છે.
9.7 પ્રજાપતિશ્ચ પરમેષ્ઠી ચ શૃઙ્ગે ઇન્દ્રઃ શિરો અગ્નિર્લલાટં યમઃ કૃકાટમ્
પ્રજાપતિ અને પરમેષ્ઠી એ શીંગ છે, ઇન્દ્ર માથું છે, અગ્નિ કપાળ છે અને યમ પછાળું છે.
સોમો રાજા મસ્તિષ્કો દ્યૌરુત્તરહનુઃ પૃથિવ્યધરહનુઃ
સોમ રાજા મગજ છે, આકાશ ઉપરનો જડબો છે અને પૃથ્વી નીચેનો જડબો છે.
વિદ્યુજ્જિહ્વા મરુતો દન્તા રેવતીર્ગ્રીવાઃ કૃત્તિકા સ્કન્ધા ઘર્મો વહઃ
વીજળી જીભ છે, મારુત દાંત છે, રેવતી તારાઓ ગળા છે, કૃત્તિકા ખભા છે અને ઉષ્ણતા પીઠ છે.
વિશ્વં વાયુઃ સ્વર્ગો લોકઃ કૃષ્ણદ્રં વિધરણી નિવેષ્યઃ
સર્વવ્યાપી વાયુ શરીર છે, સ્વર્ગ લોક છે, કાળો ચિહ્ન આધાર છે અને પાયો છે.
શ્યેનઃ ક્રોડોઽન્તરિક્ષં પાજસ્યં બૃહસ્પતિઃ કકુદ્બૃહતીઃ કીકસાઃ
શ્યેન કૂહાડો છે, અંતરિક્ષ મજ્જા છે, બૃહસ્પતિ કાંધ છે, બૃહતી અને કીકસા લટક છે.
દેવાનાં પત્નીઃ પૃષ્ટય ઉપસદઃ પર્શવઃ
દેવીઓની પત્નીઓ પીઠ છે, ઉપસદ બાજુ છે અને પાંજર છે.
મિત્રશ્ચ વરુણશ્ચાંસૌ ત્વષ્ટા ચાર્યમા ચ દોષણી મહાદેવો બાહૂ
મિત્ર અને વરુણ ખભા છે, ત્વષ્ટા અને આર્યમા પણ, દોષણી હાથ છે અને મહાદેવ પણ હાથ છે.
ઇન્દ્રાણી ભસદ્વાયુઃ પુચ્છં પવમાનો બાલાઃ
ઇન્દ્રાણી એ રાખ છે, વાયુ એ પૂંછ છે, પવમાન એ બચ્ચાં છે.
બ્રહ્મ ચ ક્ષત્રં ચ શ્રોણી બલમૂરૂ
બ્રાહ્મણ અને ક્ષત્રિય એ કટિ છે, બળ એ જાંઘ છે.
ધાતા ચ સવિતા ચાષ્ઠીવન્તૌ જઙ્ઘા ગન્ધર્વા અપ્સરસઃ કુષ્ઠિકા અદિતિઃ શફાઃ
ધાતા અને સવિતા એ પગની પિંડળી છે, ગંધર્વો, અપ્સરાઓ, કુષ્ઠિકા અને અદિતિ એ ખુર છે.
ચેતો હૃદયં યકૃન્ મેધા વ્રતં પુરીતત્
ચેતના એ હૃદય છે, યકૃત એ બુદ્ધિ છે, પ્રતિજ્ઞા એ છાતી છે.
ક્ષુત્કુક્ષિરિરા વનિષ્ઠુઃ પર્વતાઃ પ્લાશયઃ
ભુખ એ પેટ છે, ઇરા એ આંતરડાં છે, પર્વતો એ પાંજર છે.
ક્રોધો વૃક્કૌ મન્યુરાણ્ડૌ પ્રજા શેપઃ
ક્રોધ એ વૃક્ક છે, મન્યુ એ વંશણ છે, સંતાન એ શિશ્ન છે.
નદી સૂત્રી વર્ષસ્ય પતય સ્તના સ્તનયિત્નુરૂધઃ
નદીઓ એ નસો છે, વર્ષના સ્વામી એ સ્તન છે, વીજળી એ થણ છે.
વિશ્વવ્યચાશ્ચર્મૌષધયો લોમાનિ નક્ષત્રાણિ રૂપમ્
વિશ્વવ્યાપી એ ચામડી છે, ઔષધિઓ એ વાળ છે, તારાઓ એ રૂપ છે.
દેવજના ગુદા મનુષ્યા આન્ત્રાણ્યત્રા ઉદરમ્
દેવતાઓ એ guda છે, મનુષ્યો એ આંતરડાં છે, અહીં પેટ છે.
રક્ષાંસિ લોહિતમિતરજના ઊબધ્યમ્
રાક્ષસો એ લોહી છે, બીજા જીવો એ ચરબી છે.
અભ્રં પીબો મજ્જા નિધનમ્
મેઘ એ મજ્જા છે, પીણું એ અંત છે.
અગ્નિરાસીન ઉત્થિતોઽશ્વિના
અગ્નિ બેઠો છે, અશ્વિનીદેવો ઊભા છે.
ઇન્દ્રઃ પ્રાઙ્તિષ્ઠન્ દક્ષિણા તિષ્ઠન્ યમઃ
ઇન્દ્ર પૂર્વ દિશામાં ઊભો છે, દક્ષિણમાં દક્ષિણ ઊભો છે, યમ.
પ્રત્યઙ્તિષ્ઠન્ ધાતોદઙ્તિષ્ઠન્ત્સવિતા
પશ્ચિમમાં પ્રતિઅંગ ઊભો છે, ઉત્તરમાં ધાતા ઊભો છે, સવિતા.
તૃણાનિ પ્રાપ્તઃ સોમો રાજા
સોમરાજાએ ઘાસ પ્રાપ્ત કરી છે.
મિત્ર ઈક્ષમાણ આવૃત્ત આનન્દઃ
મિત્રા જોતા છે, વળ્યા છે, આનંદ.
યુજ્યમાનો વૈશ્વદેવો યુક્તઃ પ્રજાપતિર્વિમુક્તઃ સર્વમ્
યુક્ત થવાથી વૈશ્વદેવ જોડાયા છે, પ્રજાપતિ મુક્ત થયા, બધું.
એતદ્વૈ વિશ્વરૂપં સર્વરૂપં ગોરૂપમ્
આ ખરેખર સર્વરૂપ છે, સર્વનું રૂપ છે, ગાયનું રૂપ છે.
ઉપૈનં વિશ્વરૂપાઃ સર્વરૂપાઃ પશવસ્તિષ્ઠન્તિ ય એવં વેદ
જે વ્યક્તિ આ રીતે જાણે છે, તેના પાસે દરેક રૂપ ધરાવતી, સર્વ પ્રકારની ગાયો આવે છે અને તેની પાસે ઊભી રહે છે.
શીર્ષક્તિં શીર્ષામયં કર્ણશૂલં વિલોહિતમ્ । સર્વં શીર્ષન્યં તે રોગં બહિર્નિર્મન્ત્રયામહે
તમારા માથાના તમામ દુઃખ, માથાનો દુઃખાવો, કાનનો દુઃખાવો અને લોહી વહી જાય તે બધું, અમે તમારા માથામાંથી દૂર કરીએ છીએ.