પયશ્ચ વા એષ રસં ચ ગૃહાણામશ્નાતિ યઃ પૂર્વોઽતિથેરશ્નાતિ
જે વ્યક્તિ અતિથિ ખાય એ પહેલાં જ પોતે ખાઈ લે છે, તે દૂધ અને સાર પણ પોતે લઈ જાય છે.
ઊર્જાં ચ વા એષ સ્ફાતિં ચ ગૃહાણામશ્નાતિ યઃ પૂર્વોઽતિથેરશ્નાતિ
જે વ્યક્તિ અતિથિ ખાય એ પહેલાં જ પોતે ખાઈ લે છે, તે તાકાત અને સમૃદ્ધિ પણ પોતે લઈ જાય છે.
પ્રજાં વા એષ પશૂંશ્ચ ગૃહાણામશ્નાતિ યઃ પૂર્વોઽતિથેરશ્નાતિ
જે વ્યક્તિ અતિથિ ખાય એ પહેલાં જ પોતે ખાઈ લે છે, તે સંતાન અને પશુ પણ પોતે લઈ જાય છે.
કીર્તિં વા એષ યશશ્ચ ગૃહાણામશ્નાતિ યઃ પૂર્વોઽતિથેરશ્નાતિ
જે વ્યક્તિ અતિથિ ખાય એ પહેલાં જ પોતે ખાઈ લે છે, તે કીર્તિ અને યશ પણ પોતે લઈ જાય છે.
શ્રિયં વા એષ સંવિદં ચ ગૃહાણામશ્નાતિ યઃ પૂર્વોઽતિથેરશ્નાતિ
જે વ્યક્તિ અતિથિ ખાય એ પહેલાં જ પોતે ખાઈ લે છે, તે ધન અને સમજ પણ પોતે લઈ જાય છે.
એષ વા અતિથિર્યચ્છ્રોત્રિયસ્તસ્માત્પૂર્વો નાશ્નીયાત્
આ અતિથિ જ છે, અને એ જ વિદ્વાન બ્રાહ્મણ છે; તેથી, એના પહેલાં ખાવું નહીં.
અશિતાવત્યતિથાવશ્નીયાદ્યજ્ઞસ્ય સાત્મત્વાય યજ્ઞસ્યાવિછેદાય તદ્વ્રતમ્
અતિથિ ખાઈ જાય પછી જ ખાવું જોઈએ, જેથી યજ્ઞનું સાર અને યજ્ઞની અખંડતા જળવાઈ રહે; આ જ નિયમ છે.
એતદ્વા ઉ સ્વાદીયો યદધિગવં ક્ષીરં વા માંસં વા તદેવ નાશ્નીયાત્
દહીં, દૂધ કે માંસ જે કંઈ ખાસ સ્વાદિષ્ટ હોય, તે અતિથિ પહેલાં ખાવું નહીં.
{૧૭} સ ય એવં વિદ્વાન્ ક્ષીરમુપસિચ્યોપહરતિ । યાવદગ્નિષ્ટોમેનેષ્ટ્વા સુસમૃદ્ધેનાવરુન્દ્ધે તાવદેનેનાવ રુન્દ્ધે
જે વ્યક્તિ આ રીતે જાણીને દૂધ સાથે હવન કરે છે, તેને અગ્નિષ્ઠોમ યજ્ઞથી જેટલી સમૃદ્ધિ મળે છે, એટલી જ સમૃદ્ધિ તેને આ હવનથી મળે છે.
સ ય એવં વિદ્વાન્ત્સર્પિરુપસિચ્યોપહરતિ । યાવદતિરાત્રેણેષ્ટ્વા સુસમૃદ્ધેનાવરુન્દ્ધે તાવદેનેનાવ રુન્દ્ધે
જે વ્યક્તિ આ રીતે જાણીને ઘી સાથે હવન કરે છે, તેને અતિરાત્ર યજ્ઞથી જેટલી સમૃદ્ધિ મળે છે, એટલી જ સમૃદ્ધિ તેને આ હવનથી મળે છે.
સ ય એવં વિદ્વાન્ મધૂપસિચ્યોપહરતિ । યાવદ્સત્ત્રસદ્યેનેષ્ટ્વા સુસમૃદ્ધેનાવરુન્દ્ધે તાવદેનેનાવ રુન્દ્ધે
જે વ્યક્તિ આ રીતે જાણીને મધ સાથે હવન કરે છે, તેને સત્રસત્ય યજ્ઞથી જેટલી સમૃદ્ધિ મળે છે, એટલી જ સમૃદ્ધિ તેને આ હવનથી મળે છે.
સ ય એવં વિદ્વાન્ માંસમુપસિચ્યોપહરતિ । યાવદ્દ્વાદશાહેનેષ્ટ્વા સુસમૃદ્ધેનાવરુન્દ્ધે તાવદેનેનાવ રુન્દ્ધે
જે વ્યક્તિ આ રીતે જાણીને માંસ સાથે હવન કરે છે, તેને દ્વાદશાહ યજ્ઞથી જેટલી સમૃદ્ધિ મળે છે, એટલી જ સમૃદ્ધિ તેને આ હવનથી મળે છે.
સ ય એવં વિદ્વાન્ ઉદકમુપસિચ્યોપહરતિ । પ્રજાનાં પ્રજનનાય ગચ્છતિ પ્રતિષ્ઠાં પ્રિયઃ પ્રજાનાં ભવતિ ય એવં વિદ્વાન્ ઉપસિચ્યોપહરતિ
જે વ્યક્તિ આ રીતે જાણીને પાણી સાથે હવન કરે છે, તે સંતાનપ્રાપ્તિ માટે આગળ વધે છે, સ્થિર બને છે અને સંતાનને પ્રિય બને છે.
નિધનં ભૂત્યાઃ પ્રજાયાઃ પશૂનાં ભવતિ ય એવં વેદ
જે આ રીતે જાણે છે, તે ધન, સંતાન અને પશુઓનું આધારસ્થાન બને છે.
તસ્મા ઉદ્યન્ત્સૂર્યો હિઙ્કૃણોતિ સંગવઃ પ્ર સ્તૌતિ । મધ્યન્દિન ઉદ્ગાયત્યપરાહ્ણઃ પ્રતિ હરત્યસ્તંયન્ નિધનમ્ । નિધનં ભૂત્યાઃ પ્રજાયાઃ પશૂનાં ભવતિ ય એવં વેદ
આથી, જ્યારે સૂર્ય ઉગે છે ત્યારે હિંકાર કરે છે; સાંજ સુધીમાં સ્તુતિ, મધ્યાહ્ને ગાન, બપોરે પાઠ અને સૂર્યાસ્તે નિવાસસ્થાન બને છે. જે આ રીતે જાણે છે, તે ધન, સંતાન અને પશુઓનું આધારસ્થાન બને છે.
તસ્મા અભ્રો ભવન્ હિઙ્કૃણોતિ સ્તનયન્ પ્ર સ્તૌતિ । વિદ્યોતમાનઃ પ્રતિ હરતિ વર્ષન્ન્ ઉદ્ગાયત્યુદ્ગૃહ્ણન્ નિધનમ્ । નિધનં ભૂત્યાઃ પ્રજાયાઃ પશૂનાં ભવતિ ય એવં વેદ
આથી, જ્યારે વાદળ બને છે ત્યારે હિંકાર કરે છે; ગર્જના કરે ત્યારે સ્તુતિ, વીજવી પડે ત્યારે પાઠ, વરસાદ પડે ત્યારે ગાન અને વાદળ એકઠાં થાય ત્યારે નિવાસસ્થાન બને છે. જે આ રીતે જાણે છે, તે ધન, સંતાન અને પશુઓનું આધારસ્થાન બને છે.
અતિથીન્ પ્રતિ પશ્યતિ હિઙ્કૃણોત્યભિ વદતિ પ્ર સ્તૌત્યુદકં યાચત્યુદ્ગાયતિ । ઉપ હરતિ પ્રતિ હરત્યુચ્છિષ્ટં નિધનમ્ । નિધનં ભૂત્યાઃ પ્રજાયાઃ પશૂનાં ભવતિ ય એવં વેદ
અતિથિઓને જોઈને, ઘરમાં આવતાં અવાજ કરે છે, તેમને બોલાવે છે, તેમની પ્રશંસા કરે છે, પાણી માંગે છે, ગીત ગાય છે; જે કંઈ લાવે છે, પાછું આપે છે, બચેલું જમવાનું દૂર કરે છે. આ બચેલું જમવાનું તેને સુખ, સંતાન અને પશુઓનું ધન બને છે, જે આ રીતે જાણે છે.
{૧૯} યત્ક્ષત્તારં હ્વયત્યા શ્રાવયત્યેવ તત્
જે સેવકને બોલાવે છે, એ જ તેની વાત સાંભળે છે.
યત્પ્રતિશૃણોતિ પ્રત્યાશ્રાવયત્યેવ તત્
જે કંઈ સાંભળે છે, એ જ પાછું બીજા સુધી પહોંચાડે છે.
યત્પરિવેષ્ટારઃ પાત્રહસ્તાઃ પૂર્વે ચાપરે ચ પ્રપદ્યન્તે ચમસાધ્વર્યવ એવ તે
જે વાનગીઓ લઈને, હાથમાં વાસણ લઈને, પહેલાં અને પછી જે આવે છે, એ બધા અધ્વર્યુના ચમચા છે.
તેષાં ન કશ્ચનાહોતા
એમાં કોઈ પણ હોતૃ નથી.
યદ્વા અતિથિપતિરતિથીન્ પરિવિષ્ય ગૃહાન્ ઉપોદૈત્યવભૃથમેવ તદુપાવૈતિ
અથવા, જ્યારે અતિથિપતિ અતિથિઓને ભોજન આપી ઘર અંદર જાય છે, ત્યારે એ અવભૃથને પ્રાપ્ત થાય છે.
યત્સભાગયતિ દક્ષિણાઃ સભાગયતિ યદનુતિષ્ઠત ઉદવસ્યત્યેવ તત્
જે કંઈ વહેંચે છે, એ દક્ષિણાનું વહેંચાણ છે; જે કંઈ કરે છે, એ પૂર્ણ કરે છે.
સ ઉપહૂતઃ પૃથિવ્યાં ભક્ષયત્યુપહૂતસ્તસ્મિન્ યત્પૃથિવ્યાં વિશ્વરૂપમ્
જે સમયે તેને બોલાવે છે, તે પૃથ્વી પર જમણ કરે છે; અને ત્યારે પૃથ્વી પરના બધા રૂપો તેમાં સમાય છે.
સ ઉપહૂતોઽન્તરિક્ષે ભક્ષયત્યુપહૂતસ્તસ્મિન્ યદ્દિવિ વિશ્વરૂપમ્
જે સમયે તેને બોલાવે છે, તે આકાશમાં જમણ કરે છે; અને ત્યારે આકાશમાંના બધા રૂપો તેમાં સમાય છે.
સ ઉપહૂતો દિવિ ભક્ષયત્યુપહૂતસ્તસ્મિન્ યદ્દિવિ વિશ્વરૂપમ્
જે સમયે તેને બોલાવે છે, તે સ્વર્ગમાં જમણ કરે છે; અને ત્યારે સ્વર્ગના બધા રૂપો તેમાં સમાય છે.
સ ઉપહૂતો દેવેષુ ભક્ષયત્યુપહૂતસ્તસ્મિન્ યદ્દિવિ વિશ્વરૂપમ્
જે સમયે તેને દેવોમાં બોલાવે છે, તે દેવોમાં જમણ કરે છે; અને ત્યારે સ્વર્ગના બધા રૂપો તેમાં સમાય છે.
સ ઉપહૂતો લોકેષુ ભક્ષયત્યુપહૂતસ્તસ્મિન્ યદ્દિવિ વિશ્વરૂપમ્
જે સમયે તેને લોકોમાં બોલાવે છે, તે લોકોમાં જમણ કરે છે; અને ત્યારે સ્વર્ગના બધા રૂપો તેમાં સમાય છે.
સ ઉપહૂત ઉપહૂતઃ
તે સતત બોલાવેલો છે, બોલાવેલો છે.
આપ્નોતીમં લોકમાપ્નોત્યમુમ્
તે આ લોકને પણ મેળવે છે અને પરલોકને પણ મેળવે છે.