સંદંશાનાં પલદાનાં પરિષ્વઞ્જલ્યસ્ય ચ । ઇદં માનસ્ય પત્ન્યા નદ્ધાનિ વિ ચૃતામસિ
ચિમટા, થાળી અને આલિંગનના બંધાણ—મનની પત્નીના જે બંધન છે, એ બધું અમે ખોલી મુક્ત કરીએ છીએ.
યાનિ તેઽન્તઃ શિક્યાન્યાબેધૂ રણ્યાય કમ્ । પ્ર તે તાનિ ચૃતામસિ શિવા માનસ્ય પત્ની ન ઉદ્ધિતા તન્વે ભવ
તારા ટોપલાંમાં જે કંઈ છે, આનંદ માટે જે કાંઈ છિદ્રિત છે, એ બધું અમે ખોલી મુક્ત કરીએ છીએ; મનની પત્ની પોતાના સ્વરૂપ સામે ઊભી ન થાય એવી શુભ કામના.
હવિર્ધાનમગ્નિશાલં પત્નીનાં સદનં સદઃ । સદો દેવાનામસિ દેવિ શાલે
હવનનું સ્થાન, અગ્નિનું ઘર, પત્નીઓનું બેઠકસ્થાન અને સભા—હે દિવ્ય શાળા, તું દેવતાઓનું બેઠકસ્થાન છે.
અક્ષુમોપશં વિતતં સહસ્રાક્ષં વિષૂવતિ । અવનદ્ધમભિહિતં બ્રહ્મણા વિ ચૃતામસિ
આક્સલ, જૂઆ, હજારો આંખોવાળું, પાટલું—જે કંઈ બાંધેલું છે, બ્રાહ્મણે જે કહ્યું છે, એ બધું અમે ખોલી મુક્ત કરીએ છીએ.
યસ્ત્વા શાલે પ્રતિગૃહ્ણાતિ યેન ચાસિ મિતા ત્વમ્ । ઉભૌ માનસ્ય પત્નિ તૌ જીવતાં જરદષ્ટી
જે તને, હે શાળા, સ્વીકારે છે અને જે તને માપે છે—મનની પત્ની બંને દીર્ઘાયુ થાય, વૃદ્ધાવસ્થામાં પણ સાથે જીવે.
અમુત્રૈનમા ગચ્છતાદ્દૃઢા નદ્ધા પરિષ્કૃતા । યસ્યાસ્તે વિચૃતામસ્યઙ્ગમઙ્ગં પરુષ્પરુઃ
એ વ્યક્તિ પરલોકમાં ન જાય; જે કસોટીથી બાંધેલું અને શોભાયમાન છે, એના દરેક અંગ અને સાંધા અમે ખોલી મુક્ત કરીએ છીએ.
{૬} યસ્ત્વા શાલે નિમિમાય સંજભાર વનસ્પતીન્ । પ્રજાયૈ ચક્રે ત્વા શાલે પરમેષ્ઠી પ્રજાપતિઃ
જેને તને, હે શાળા, માપી અને વૃક્ષો જોડ્યા, એ પરમેશ્વર પ્રજાપતિએ તને સંતાન માટે રચી.
નમસ્તસ્મૈ નમો દાત્રે શાલાપતયે ચ કૃણ્મઃ । નમોઽગ્નયે પ્રચરતે પુરુષાય ચ તે નમઃ
એને નમસ્કાર, દાતા અને શાળાના સ્વામી ને નમસ્કાર કરીએ છીએ; ચાલતા અગ્નિને અને તને, હે પુરુષ, અમારી વંદના.
ગોભ્યો અશ્વેભ્યો નમો યચ્છાલાયાં વિજાયતે । વિજાવતિ પ્રજાવતિ વિ તે પાશાંશ્ચૃતામસિ
ગાયોને, ઘોડાઓને અને જે કંઈ શાળામાં જન્મે છે, તેને નમસ્કાર; સંતાનથી સમૃદ્ધ શાળામાં, તારા બંધન અમે ખોલી મુક્ત કરીએ છીએ.
અગ્નિમન્તશ્છાદયસિ પુરુષાન્ પશુભિઃ સહ । વિજાવતિ પ્રજાવતિ વિ તે પાશાંશ્ચૃતામસિ
તુ અગ્નિ ધરાવતા પુરુષોને પશુઓ સાથે આવરી લે છે; સંતાનથી સમૃદ્ધ શાળામાં, તારા બંધન અમે ખોલી મુક્ત કરીએ છીએ.
અન્તરા દ્યાં ચ પૃથિવીં ચ યદ્વ્યચસ્તેન શાલાં પ્રતિ ગૃહ્ણામિ ત ઇમામ્ । યદન્તરિક્ષં રજસો વિમાનં તત્કૃણ્વેઽહમુદરં શેવધિભ્યઃ । તેન શાલાં પ્રતિ ગૃહ્ણામિ તસ્મૈ
આકાશ અને ધરતી વચ્ચે જે ફેલાયેલું છે, એથી હું આ આશ્રયને પકડી રહ્યો છું. જે મધ્યાકાશ છે, ધૂળથી ભરેલું છે, એને હું શુભ માટે ગર્ભરૂપે રાખું છું. એથી હું આ આશ્રયને પકડી રહ્યો છું.
ઊર્જસ્વતી પયસ્વતી પૃથિવ્યાં નિમિતા મિતા । વિશ્વાન્નં બિભ્રતી શાલે મા હિંસીઃ પ્રતિગૃહ્ણતઃ
પોષક, દુધાળું, ધરતી પર સ્થિર, માપેલું અને સીમિત, સર્વ અન્ન ધરાવતું — હે આશ્રય, જે તને ગ્રહણ કરે છે, તેને તું કદી દુઃખ ન આપ.
તૃણૈરાવૃતા પલદાન્ વસાના રાત્રીવ શાલા જગતો નિવેશની । મિતા પૃથિવ્યાં તિષ્ઠસિ હસ્તિનીવ પદ્વતી
ઘાસથી ઢંકાયેલું, ફળોથી ભરેલું, વસ્ત્ર પહેરેલું, રાત્રિ જેવી, આશ્રય જગતનું નિવાસસ્થાન છે. માપેલું, તું ધરતી પર હાથી જેવી પગલીઓ સાથે ઊભું છે.
ઇટસ્ય તે વિ ચૃતામ્યપિનદ્ધમપોર્ણુવન્ । વરુણેન સમુબ્જિતાં મિત્રઃ પ્રાતર્વ્યુબ્જતુ
હે ઇટ, તારા બંધાયેલા ભાગને હું ખોલું છું અને તેને ભરું છું. જે વરુણે બાંધ્યું છે, તે મીત્ર સવારે મુક્ત કરે.
બ્રહ્મણા શાલાં નિમિતાં કવિભિર્નિમિતાં મિતામ્ । ઇન્દ્રાગ્ની રક્ષતાં શાલામમૃતૌ સોમ્યં સદઃ
બ્રહ્માએ આ આશ્રયને સ્થાપ્યું છે, કવિઓએ તેને માપ્યું છે. ઇન્દ્ર અને અગ્નિ આ અમર અને સોમના સ્થાનરૂપ આશ્રયની રક્ષા કરે.
કુલાયેઽધિ કુલાયં કોશે કોશઃ સમુબ્જિતઃ । તત્ર મર્તો વિ જાયતે યસ્માદ્વિશ્વં પ્રજાયતે
મોડામાં મોડું, પાત્રમાં પાત્ર રાખેલું છે. ત્યાં માનવ જન્મે છે, જેથી આખું જગત ઉત્પન્ન થાય છે.
{૭} યા દ્વિપક્ષા ચતુષ્પક્ષા ષટ્પક્ષા યા નિમીયતે । અષ્ટાપક્ષાં દશપક્ષાં શાલાં માનસ્ય પત્નીમગ્નિર્ગર્ભ ઇવા શયે
જે બે પાંખવાળી, ચાર પાંખવાળી, છ પાંખવાળી, માપેલી, આઠ પાંખવાળી, દસ પાંખવાળી છે — હે આશ્રય, મનની પત્ની, તું અગ્નિના ગર્ભની જેમ શયન કરે છે.
પ્રતીચીં ત્વા પ્રતીચીનઃ શાલે પ્રૈમ્યહિંસતીમ્ । અગ્નિર્હ્યન્તરાપશ્ચ ઋતસ્ય પ્રથમા દ્વાઃ
પશ્ચિમ તરફ મોઢું કરીને, હે આશ્રય, હું તારી પાસે નિર્ભય જઈ રહ્યો છું. અગ્નિ અને આંતરિક જળ, એ જ સત્યના પ્રથમ દ્વાર છે.
ઇમા આપઃ પ્ર ભરામ્યયક્ષ્મા યક્ષ્મનાશનીઃ । ગૃહાન્ ઉપ પ્ર સીદામ્યમૃતેન સહાગ્નિના
હું આ જળોને લાવું છું, જે રોગરહિત છે, રોગનો નાશ કરે છે. હું અમરત્વ અને અગ્નિ સાથે ઘરોમાં પ્રવેશું છું.
મા નઃ પાશં પ્રતિ મુચો ગુરુર્ભારો લઘુર્ભવ । વધૂમિવ ત્વા શાલે યત્રકામં ભરામસિ
અમારા પર ભારે બાંધો નહીં, એ હલકું રહે. હે આશ્રય, જેમ વધૂને જ્યાં ઇચ્છીએ ત્યાં લઈ જઈએ, એમ તને લઈ જઈએ છીએ.
પ્રાચ્યા દિશઃ શાલાયા નમો મહિમ્ને સ્વાહા દેવેભ્યઃ સ્વાહ્યેભ્યઃ
આશ્રયની પૂર્વ દિશાને વંદન, તેની મહિમાને નમન, દેવોને સ્વાહા, દૈવી શક્તિઓને સ્વાહા.
દક્ષિણાયા દિશઃ શાલાયા નમો મહિમ્ને સ્વાહા દેવેભ્યઃ સ્વાહ્યેભ્યઃ
આશ્રયની દક્ષિણ દિશાને વંદન, તેની મહિમાને નમન, દેવોને સ્વાહા, દૈવી શક્તિઓને સ્વાહા.
પ્રતીચ્યા દિશઃ શાલાયા નમો મહિમ્ને સ્વાહા દેવેભ્યઃ સ્વાહ્યેભ્યઃ
આશ્રયની પશ્ચિમ દિશાને વંદન, તેની મહિમાને નમન, દેવોને સ્વાહા, દૈવી શક્તિઓને સ્વાહા.
ઉદીચ્યા દિશઃ શાલાયા નમો મહિમ્ને સ્વાહા દેવેભ્યઃ સ્વાહ્યેભ્યઃ
આશ્રયની ઉત્તર દિશાને વંદન, તેની મહિમાને નમન, દેવોને સ્વાહા, દૈવી શક્તિઓને સ્વાહા.
ધ્રુવાયા દિશઃ શાલાયા નમો મહિમ્ને સ્વાહા દેવેભ્યઃ સ્વાહ્યેભ્યઃ
આશ્રયની સ્થિર દિશાને વંદન, તેની મહિમાને નમન, દેવોને સ્વાહા, દૈવી શક્તિઓને સ્વાહા.
ઊર્ધ્વાયા દિશઃ શાલાયા નમો મહિમ્ને સ્વાહા દેવેભ્યઃ સ્વાહ્યેભ્યઃ
આશ્રયની ઊર્ધ્વ દિશાને વંદન, તેની મહિમાને નમન, દેવોને સ્વાહા, દૈવી શક્તિઓને સ્વાહા.
દિશોદિશઃ શાલાયા નમો મહિમ્ને સ્વાહા દેવેભ્યઃ સ્વાહ્યેભ્યઃ
આશ્રયની દરેક દિશાને વંદન, તેની મહિમાને નમન, દેવોને સ્વાહા, દૈવી શક્તિઓને સ્વાહા.
સાહસ્રસ્ત્વેષ ઋષભઃ પયસ્વાન્ વિશ્વા રૂપાણિ વક્ષણાસુ બિભ્રત્। ભદ્રં દાત્રે યજમાનાય શીક્ષન્ બાર્હસ્પત્ય ઉસ્રિયસ્તન્તુમાતાન્
હજારો ગુણથી ભરેલો, શક્તિશાળી, દુધાળો વાછરડો, પોતાના સ્તનમાં સર્વ રૂપો ધરાવે છે. દાતા માટે કલ્યાણ કરે છે, યજમાનને શીખવે છે, બૃહસ્પતિનો સંતાન તાંતુ વણતો જાય છે.
અપાં યો અગ્રે પ્રતિમા બભૂવ પ્રભૂઃ સર્વસ્મૈ પૃથિવીવ દેવી । પિતા વત્સાનાં પતિરઘ્ન્યાનાં સાહસ્રે પોષે અપિ નઃ કૃણોતુ
જે જળોમાં સર્વપ્રથમ પ્રભુરૂપે પ્રગટ થયા, જેમ પવિત્ર પૃથ્વી સર્વને આશ્રય આપે છે, એવાં વાછરાંઓના પિતા અને ગાયોના સ્વામી એવા દેવ, અમને હજારો ગણો સમૃદ્ધિ આપે.
પુમાન્ અન્તર્વાન્ત્સ્થવિરઃ પયસ્વાન્ વસોઃ કબન્ધમૃષભો બિભર્તિ । તમિન્દ્રાય પથિભિર્દેવયાનૈર્હુતમગ્નિર્વહતુ જાતવેદાઃ
પૌરાણિક અને દુધાળો એ વાછરિયો, ધનના ખજાનાનું ભાર વહેંચે છે; એ વાછરિયાને અગ્નિદેવ, જે સર્વ જન્મો જાણે છે, દેવમાર્ગે ઈન્દ્ર સુધી પહોંચાડે.