મધુ જનિષીય મધુ વંસિષીય । પયસ્વાન્ અગ્ન આગમં તં મા સં સૃજ વર્ચસા
હું મધુર જન્મું, મધુર બની જાઉં; હું દૂધથી ભરપૂર બનીને અગ્નિ પાસે જાઉં—તે મને તેજથી એકરૂપ કરે.
સં માગ્ને વર્ચસા સૃજ સં પ્રજયા સમાયુષા । વિદ્યુર્મે અસ્ય દેવા ઇન્દ્રો વિદ્યાત્સહ ઋષિભિઃ
હે અગ્નિ, મને તેજ, સંતાન અને દીર્ઘ આયુષ્યથી એકરૂપ કરો. દેવતાઓ એ જાણે અને ઇન્દ્ર ઋષિઓ સાથે એ જાણે.
યથા મધુ મધુકૃતઃ સંભરન્તિ મધાવધિ । એવા મે અશ્વિના વર્ચ આત્મનિ ધ્રિયતામ્
જેમ મધુ બનાવનારાઓ ઘણું મધુ ભેગું કરે છે, તેમ અશ્વિનો, તમે મારી અંદર તેજ સ્થાપિત કરો.
યથા મક્ષાઃ ઇદં મધુ ન્યઞ્જન્તિ મધાવધિ । એવા મે અશ્વિના વર્ચસ્તેજો બલમોજશ્ચ ધ્રિયતામ્
જેમ માખીઓ ઘણું મધુ અહીં જમાવે છે, તેમ અશ્વિનો, તમે મારી અંદર તેજ, પ્રકાશ, બળ અને તાકાત સ્થાપિત કરો.
યદ્ગિરિષુ પર્વતેષુ ગોષ્વશ્વેષુ યન્ મધુ । સુરાયાં સિચ્યમાનાયાં યત્તત્ર મધુ તન્ મયિ
પર્વતોમાં, ગિરિ પર, ગાય-ઘોડામાં, વહેતી સુરા માં જે મધુ છે—એ બધું મધુ મારી અંદર રહે.
અશ્વિના સારઘેણ મા મધુનાઙ્ક્તં શુભસ્પતી । યથા વર્ચસ્વતીં વાચમાવદાનિ જનામનુ
હે અશ્વિનો, સૌંદર્યના સ્વામી, મધનું સાર મારી ઉપર લગાવો જેથી હું લોકોમાં તેજસભર વાણી બોલી શકું.
સ્તનયિત્નુસ્તે વાક્પ્રજાપતે વૃષા શુષ્મં ક્ષિપસિ ભૂમ્યાં દિવિ । તાં પશવ ઉપ જીવન્તિ સર્વે તેનો સેષમૂર્જં પિપર્તિ
પશુઓના સ્વામી, તમારી ગર્જના એ તમારી વાણી છે; તમે વાછરડા જેવો તમારો બળ ધરતી અને આકાશ પર વરસાવો છો. એથી બધા પશુઓ જીવંત રહે છે; એ બળથી તમે મને બાકી રહેલું બળ આપો.
પૃથિવી દણ્ડોઽન્તરિક્ષં ગર્ભો દ્યૌઃ કશા વિદ્યુત્પ્રકશો હિરણ્યયો બિન્દુઃ
પૃથ્વી એ લાકડી છે, અંતરિક્ષ એ ગર્ભ છે, આકાશ એ કશા છે, વીજળી એ સુવર્ણ પ્રકાશ છે, અને એ બિંદુ છે.
યો વૈ કશાયાઃ સપ્ત મધૂનિ વેદ મધુમાન્ ભવતિ । બ્રાહ્મણશ્ચ રાજા ચ ધેનુશ્ચાનડ્વાંશ્ચ વ્રીહિશ્ચ યવશ્ચ મધુ સપ્તમમ્
જે કશાના સાત પ્રકારના મધુ જાણે છે, એ મધથી ભરાય છે: બ્રાહ્મણ, રાજા, ગાય, બકરો, ધાન, જવાર અને સાતમું મધુ.
મધુમાન્ ભવતિ મધુમદસ્યાહાર્યં ભવતિ । મધુમતો લોકાન્ જયતિ ય એવં વેદ
એ મધથી ભરાય છે; એની ખોરાક પણ મધથી ભરાય છે. જે આ રીતે જાણે છે, એ મધના લોકોએ વિજય મેળવે છે.
યદ્વીધ્રે સ્તનયતિ પ્રજાપતિરેવ તત્પ્રજાભ્યઃ પ્રાદુર્ભવતિ । તસ્માત્પ્રાચીનોપવીતસ્તિષ્ઠે પ્રજાપતેઽનુ મા બુધ્યસ્વેતિ । અન્વેનં પ્રજા અનુ પ્રજાપતિર્બુધ્યતે ય એવં વેદ
જ્યારે ગર્ભમાં ગર્જના થાય છે, ત્યારે પ્રજાપતિ પોતાની પ્રજામાં પ્રગટ થાય છે. તેથી, દક્ષિણ ખભા પર યજ્ઞોપવીત રાખીને ઉભા રહેવું જોઈએ અને વિચારવું: 'હું પ્રજાપતિ સાથે જાગું.' જે આ રીતે જાણે છે, એ સાથે પ્રજાપતિ પોતાની પ્રજામાં જાગે છે.
સપત્નહનમૃષભં ઘૃતેન કામં શિક્ષામિ હવિષાજ્યેન । નીચૈઃ સપત્નાન્ મમ પાદય ત્વમભિષ્ટુતો મહતા વીર્યેણ
હું દુશ્મનોને હરાવનાર વાછરડાને ઘી અને હવનથી પ્રસન્ન કરું છું. હે મહાન બળવાળા, મારી પ્રશંસા સાંભળીને મારા દુશ્મનોને નીચે દબાવી દો.
યન્ મે મનસો ન પ્રિયં ચક્ષુષો યન્ મે બભસ્તિ નાભિનન્દતિ । તદ્દુષ્વપ્ન્યં પ્રતિ મુઞ્ચામિ સપત્ને કામં સ્તુત્વોદહં ભિદેયમ્
મારા મનને જે ગમતું નથી, આંખને જે આનંદ આપતું નથી, જીભને જે સ્વાદિષ્ટ લાગતું નથી—એ ખરાબ સ્વપ્ન હું છોડું છું. મારા દુશ્મન, તારી પ્રશંસા છતાં, તું તૂટી જા અને નષ્ટ થા.
દુષ્વપ્ન્યં કામ દુરિતં ચ કમાપ્રજસ્તામસ્વગતામવર્તિમ્ । ઉગ્ર ઈશાનઃ પ્રતિ મુઞ્ચ તસ્મિન્ યો અસ્મભ્યમંહૂરણા ચિકિત્સાત્
ખરાબ સ્વપ્ન, દુઃખદ ઇચ્છા, દુર્ભાગ્ય, સંતાનહીનતા, અંધકાર અને ભટકાવું—હે પ્રભુ, જે અમને દુઃખ આપવાનું ઈચ્છે છે, એમાંથી અમને મુક્ત કરો.
નુદસ્વ કામ પ્ર ણુદસ્વ કામાવર્તિં યન્તુ મમ યે સપત્નાઃ । તેષાં નુત્તાનામધમા તમાંસ્યગ્ને વાસ્તૂનિ નિર્દહ ત્વમ્
હે કામ, મારી અંદરથી ઇચ્છા દૂર કરી દે, ફરીથી દૂર કરી દે; મારા જે દુશ્મનો છે, તેઓ મારી પાસે ન આવે. હે અગ્નિ, જે લોકો નીચે પડી ગયા છે, તેમના અંધકારમય અને નીચલા ઘર-વાસોને તું બળી નાખ.
સા તે કામ દુહિતા ધેનુરુચ્યતે યામાહુર્વાચં કવયો વિરાજમ્ । તયા સપત્નાન્ પરિ વૃઙ્ગ્ધિ યે મમ પર્યેનાન્ પ્રાણઃ પશવો જીવનં વૃણક્તુ
એ કામ, તારી જે દીકરી છે, તેને જ ગાય કહેવાય છે, અને જ્ઞાની લોકો તેને તેજસ્વી વાણી કહે છે. એ વાણીથી મારા દુશ્મનોને ઘેરી લે, જેથી શ્વાસ, ધન-પશુ અને જીવન મને પસંદ કરે, તેમને નહીં.
કામસ્યેન્દ્રસ્ય વરુણસ્ય રાજ્ઞો વિષ્ણોર્બલેન સવિતુઃ સવેન । અગ્નેર્હોત્રેણ પ્ર ણુદે સપત્નાં છમ્બીવ નાવમુદકેષુ ધીરઃ
કામ, ઇન્દ્ર, વરુણ રાજા, વિષ્ણુ અને સવિતા દેવની શક્તિથી, અગ્નિના હવનથી મારા દુશ્મનોને દૂર હંકાર, જેમ કુશળ નાવિક નાવને બંધનમાંથી છોડીને પાણીમાં ધકેલી દે છે.
અધ્યક્ષો વાજી મમ કામ ઉગ્રઃ કૃણોતુ મહ્યમસપત્નમેવ । વિશ્વે દેવા મમ નાથં ભવન્તુ સર્વે દેવા હવમા યન્તુ મ ઇમમ્
મારો કામ, જે શક્તિશાળી છે, જે સર્વેનું ધ્યાન રાખે છે, એ મને દુશ્મનવિહોણો કરી દે. બધા દેવો મારા રક્ષક બને, બધા દેવો મારા આહ્વાન પર આવે.
ઇદમાજ્યં ઘૃતવજ્જુષાણાઃ કામજ્યેષ્ઠા ઇહ માદયધ્વમ્ । કૃણ્વન્તો મહ્યમસપત્નમેવ
આ ઘી જેવી શ્રેષ્ઠ વસ્તુમાં આનંદ માણો, હે કામમાં શ્રેષ્ઠ રહેનારા; તેમાં આનંદ કરો. મને દુશ્મનવિહોણો કરી દો.
ઇન્દ્રાગ્ની કામ સરથં હિ ભૂત્વા નીચૈઃ સપત્નાન્ મમ પાદયાથઃ । તેષાં પન્નાનામધમા તમાંસ્યગ્ને વાસ્તૂન્યનુનિર્દહ ત્વમ્
હે ઇન્દ્ર અને અગ્નિ, મારા માટે કામ સાથે એક થાઓ; મારા દુશ્મનોને નીચે દબાવી દો. હે અગ્નિ, જે લોકો નીચે પડી ગયા છે, તેમના અંધકારમય અને નીચલા ઘર-વાસોને તું બળી નાખ.
જહિ ત્વં કામ મમ યે સપત્ના અન્ધા તમાંસ્યવ પાદયૈનાન્ । નિરિન્દ્રિયા અરસાઃ સન્તુ સર્વે મા તે જીવિષુઃ કતમચ્ચનાહઃ
હે કામ, મારા જે દુશ્મનો છે, તેમને તું માર, તેમને ઘોર અંધકારમાં ફેંકી દે, અને નીચે પાડી દે. તેઓ બધા નિષ્ક્રિય અને નિર્જીવ બની જાય, તેમામાંથી કોઈ પણ એક દિવસ પણ જીવતો ન રહે.
{૩} અવધીત્કામો મમ યે સપત્ના ઉરું લોકમકરન્ મહ્યમેધતુમ્ । મહ્યં નમન્તાં પ્રદિશશ્ચતસ્રો મહ્યં ષડુર્વીર્ઘૃતમા વહન્તુ
કામ મારા દુશ્મનોને નાશ કરે, મને વિશાળ જગ્યા આપે, જેમાં જ્ઞાન ફેલાય. ચારેય દિશાઓ મને વંદન કરે, અને છ વિશાળ ઘીધારા મારી તરફ વહે.
તેઽધરાઞ્ચઃ પ્ર પ્લવન્તાં છિન્ના નૌરિવ બન્ધનાત્। ન સાયકપ્રણુત્તાનાં પુનરસ્તિ નિવર્તનમ્
જે લોકો નીચે પડી ગયા છે, તેઓ બંધનમાંથી છૂટેલી નાવ જેવી દૂર વહે જાય. જેમ બાણથી ઘાયલ થયેલા પાછા ફરતા નથી, તેમ તેઓ ક્યારેય પાછા ન આવે.
અગ્નિર્યવ ઇન્દ્રો યવઃ સોમો યવઃ । યવયાવાનો દેવા યવયન્ત્વેનમ્
અગ્નિ જ જવાર છે, ઇન્દ્ર જ જવાર છે, સોમ પણ જવાર છે. જવારમાં આનંદ માણતા દેવો એને દૂર કરે.
અસર્વવીરશ્ચરતુ પ્રણુત્તો દ્વેષ્યો મિત્રાનાં પરિવર્ગ્યઃ સ્વાનામ્ । ઉત પૃથિવ્યામવ સ્યન્તિ વિદ્યુત ઉગ્રો વો દેવઃ પ્ર મૃણત્સપત્નાન્
જે નીચે પડ્યા છે, તેઓ સંતાન વિના ભટકે, મિત્રો અને સ્વજનોમાં તિરસ્કૃત થાય. તેઓ પૃથ્વી માં સમાઈ જાય, જેમ વીજળી પડતી હોય; શક્તિશાળી દેવો મારા દુશ્મનોને નાશ કરે.
ચ્યુતા ચેયં બૃહત્યચ્યુતા ચ વિદ્યુદ્બિભર્તિ સ્તનયિત્નૂંશ્ચ સર્વાન્ । ઉદ્યન્ન્ આદિત્યો દ્રવિણેન તેજસા નીચૈઃ સપત્નાન્ નુદતાં મે સહસ્વાન્
આ મહાન એક પડી ગઈ છે, અને જે વીજળી નથી પડતી એ બધા ગર્જનાને ધારણ કરે છે. જેમ સૂર્ય ધન અને તેજ સાથે ઉગે છે, તેમ શક્તિશાળી મારા દુશ્મનોને નીચે દબાવી દે.
યત્તે કામ શર્મ ત્રિવરૂથમુદ્ભુ બ્રહ્મ વર્મ વિતતમનતિવ્યાધ્યં કૃતમ્ । તેન સપત્નાન્ પરિ વૃઙ્ગ્ધિ યે મમ પર્યેનાન્ પ્રાણઃ પશવો જીવનં વૃણક્તુ
હે કામ, તારી જે ત્રિવર શરણે રાખતી રક્ષા છે, જે બ્રાહ્મણોએ રચેલી અવિનાશી કવચ છે, એથી મારા દુશ્મનોને ઘેરી લે, જેથી શ્વાસ, ધન-પશુ અને જીવન મને પસંદ કરે, તેમને નહીં.
યેન દેવા અસુરાન્ પ્રાણુદન્ત યેનેન્દ્રો દસ્યૂન્ અધમં તમો નિનાય । તેન ત્વં કામ મમ યે સપત્નાસ્તાન્ અસ્માલ્લોકાત્પ્ર ણુદસ્વ દૂરમ્
જે શક્તિથી દેવોએ અસુરોને દૂર કર્યા, અને ઇન્દ્રે દસ્યુઓને અંધકારમાં ફેંકી દીધા, એ જ શક્તિથી, હે કામ, મારા દુશ્મનોને આ જગતથી દૂર હંકાર.
યથા દેવા અસુરાન્ પ્રાણુદન્ત યથેન્દ્રો દસ્યૂન્ અધમં તમો બબાધે । તથા ત્વં કામ મમ યે સપત્નાસ્તાન્ અસ્માલ્લોકાત્પ્ર ણુદસ્વ દૂરમ્
જેમ દેવોએ અસુરોને દૂર કર્યા, જેમ ઇન્દ્રે દસ્યુઓ અને અંધકારને જીત્યા, તેમ, હે કામ, મારા દુશ્મનોને આ જગતથી દૂર હંકાર.
કામો જજ્ઞે પ્રથમો નૈનં દેવા આપુઃ પિતરો ન મર્ત્યાઃ । તતસ્ત્વમસિ જ્યાયાન્ વિશ્વહા મહાંસ્તસ્મૈ તે કામ નમ ઇત્કૃનોમિ
કામ સૌપ્રથમ જન્મ્યો; દેવો, પિતૃઓ કે મનુષ્યો તેને પામ્યા નહીં. તેથી તું સર્વને જીતનાર અને મહાન છે; એ કામ, હું તને વંદન કરું છું.