યસ્ત્વા સ્વપ્ને નિપદ્યતે ભ્રાતા ભૂત્વા પિતેવ ચ । બજસ્તાન્ત્સહતામિતઃ ક્લીબરૂપાંસ્તિરીટિનઃ
જે તારા સ્વપ્નમાં ભાઈ કે પિતાની જેમ તારી સાથે રહે છે, એ બધાને એ મંત્રથી દૂર રાખીએ છીએ—એ નિર્બળ અને ટોપીધારી.
યસ્ત્વા સ્વપન્તીં ત્સરતિ યસ્ત્વા દિપ્સતિ જાગ્રતીમ્ । છાયામિવ પ્ર તાન્ત્સૂર્યઃ પરિક્રામન્ન્ અનીનશત્
જે તને ઊંઘતી વખતે પીછે પડે છે કે જાગતી વખતે તને ઇચ્છે છે, એ બધાને, જેમ છાંયાને સૂર્ય દૂર કરે છે, તેમ સૂર્ય દૂર કરે.
યઃ કૃણોતિ મૃતવત્સામવતોકામિમાં સ્ત્રિયમ્ । તમોષધે ત્વં નાશયાસ્યાઃ કમલમઞ્જિવમ્
જે આ સ્ત્રીને મરેલા બાળકની માતા કે વિધવા જેવી બનાવી દે છે, હે ઔષધિ, એ અંધકાર અને સુકાઈ ગયેલી સ્થિતિ તું નાશ કરી દે.
યે શાલાઃ પરિનૃત્યન્તિ સાયં ગર્દભનાદિનઃ । કુસૂલા યે ચ કુક્ષિલાઃ કકુભાઃ કરુમાઃ સ્રિમાઃ । તાન્ ઓષધે ત્વં ગન્ધેન વિષૂચીનાન્ વિ નાશય
જે સાંજે ઘરમાં ફરતા નાચે છે, ગધેડા જેવી અવાજ કરે છે, કૂણાં, મોટું પેટવાળા, વાંકા, કાળા કે દુર્બળ—હે ઔષધિ, તારા સુગંધથી એ રોગ લાવનારને નાશ કરી દે.
{૧૪} યે કુકુન્ધાઃ કુકિરભાઃ કૃત્તીર્દૂર્શાનિ બિભ્રતિ । ક્લીબા ઇવ પ્રનૃત્યન્તો વને યે કુર્વતે ઘોષં તાન્ ઇતો નાશયામસિ
જે કૂણાં, વાંકા, ફાટેલા કપડા પહેરે છે, નિર્બળની જેમ નાચે છે, જંગલમાં અવાજ કરે છે—એ બધાને અહીંથી દૂર કરી દઈએ છીએ.
યે સૂર્યં ન તિતિક્ષન્ત આતપન્તમમું દિવઃ । અરાયાન્ બસ્તવાસિનો દુર્ગન્ધીંલ્લોહિતાસ્યાન્ મકકાન્ નાશયામસિ
જે સૂર્યનું તેજ સહન કરી શકતા નથી, જે દુશ્મન બકરાની ચામડીમાં રહે છે, દુર્ગંધવાળા, લાલ મોઢાવાળા અને માખી જેવા છે—એ બધાને અમે દૂર કરીએ છીએ.
ય આત્માનમતિમાત્રમંસ આધાય બિભ્રતિ । સ્ત્રીણાં શ્રોણિપ્રતોદિન ઇન્દ્ર રક્ષાંસિ નાશય
જે પોતાના શરીરે વધારે માંસ ધરાવે છે, સ્ત્રીઓના નિતંબ પર મારતા હોય છે—હે ઇન્દ્ર, એ રાક્ષસોને તું નાશ કરી દે.
યે પૂર્વે બધ્વો યન્તિ હસ્તે શૃઙ્ગાનિ બિભ્રતઃ । આપાકેસ્થાઃ પ્રહાસિન સ્તમ્બે યે કુર્વતે જ્યોતિસ્તાન્ ઇતો નાશયામસિ
જે પૂર્વજોની જેમ હાથમાં શિંગ ધરાવે છે, કચરામાં રહે છે, જોરથી હસે છે, લાકડામાં પ્રકાશ કરે છે—એ બધાને અહીંથી દૂર કરી દઈએ છીએ.
યેષાં પશ્ચાત્પ્રપદાનિ પુરઃ પાર્ષ્ણીઃ પુરો મુખા । ખલજાઃ શકધૂમજા ઉરુણ્ડા યે ચ મટ્મટાઃ કુમ્ભમુષ્કા અયાશવઃ । તાન્ અસ્યા બ્રહ્મણસ્પતે પ્રતીબોધેન નાશય
જેના પગ પાછળ છે, એડી આગળ છે, ચહેરો આગળ છે; ટકલા, ધૂમ્રપિંડથી જન્મેલા, ફૂલેલા, ગુમગુમ કરતા, મોટું પેટવાળા, લોખંડ જેવા અંગવાળા, લોભી—હે બ્રહ્મણપતિ, એ બધાને એ સ્ત્રી માટે તારી જાગૃતિથી નાશ કરી દે.
પર્યસ્તાક્ષા અપ્રચઙ્કશા અસ્ત્રૈણાઃ સન્તુ પણ્ડગાઃ । અવ ભેષજ પાદય ય ઇમાં સંવિવૃત્સત્યપતિઃ સ્વપતિં સ્ત્રિયમ્
જેનાં આંખો ઢળી ગયેલી છે, લંગડા, નિર્બળ—એ બધાને અશક્ત કરી દે. હે ઔષધિ, જે આ સ્ત્રીને પતિથી અલગ કરવા માંગે છે, તેને તું નીચે દબાવી દે.
ઉદ્ધર્ષિણં મુનિકેશં જમ્ભયન્તં મરીમૃશમ્ । ઉપેષન્તમુદુમ્બલં તુણ્ડેલમુત શાલુડમ્ । પદા પ્ર વિધ્ય પાર્ષ્ણ્યા સ્થાલીં ગૌરિવ સ્પન્દના
જે ઊભા થાય છે, વણજોયા વાળાવાળા મુનિ, જમ્હાઈ લેનારા, અશુદ્ધ વસ્તુઓને સ્પર્શનારા, ઉદુંબરના ઝાડ પાસે જનાર, ટુંડેલ પક્ષી કે શાળુડ પક્ષી હોય, એ બધાને પગથી, પગરખાંથી, એ રીતે માર કે જેમ ગાય દૂધની વાસણને લાત મારી દે છે.
યસ્તે ગર્ભં પ્રતિમૃશાજ્જાતં વા મારયાતિ તે । પિઙ્ગસ્તમુગ્રધન્વા કૃણોતુ હૃદયાવિધમ્
જે તારો ગર્ભ, જન્મેલો હોય કે માત્ર રચાયો હોય, તેને નુકસાન પહોંચાડે છે, એના હૃદયમાં પીળા અને ભયાનક ધનુષધારી દેવ તીવ્ર ઘા કરે.
યે અમ્નો જતાન્ મારયન્તિ સૂતિકા અનુશેરતે । સ્ત્રીભાગાન્ પિઙ્ગો ગન્ધર્વાન્ વાતો અભ્રમિવાજતુ
જે અજાયાંઓને મારી નાખે છે, પ્રસૂતિવાળી સ્ત્રી પાસે છુપાઈને બેઠા હોય છે, સ્ત્રીઓના ભાગ હડપ કરે છે, એ પીળા ગંધર્વો, તેમને પવન વાદળને હાંકે એમ દૂર લઈ જાય.
પરિસૃષ્ટં ધરયતુ યદ્ધિતં માવ પાદિ તત્। ગર્ભં ત ઉગ્રૌ રક્ષતાં ભેષજૌ નીવિભાર્યૌ
જે છૂટું પડી ગયું છે તે ફરી જોડાઈ જાય, જે સારું છે તે કદી છૂટે નહીં; ઉગ્ર સ્વરૂપે રહેલા બે ઔષધદેવો તારો ગર્ભ સુરક્ષિત રાખે.
{૧૫} પવીનસાત્તઙ્ગલ્વાચ્છાયકાદુત નગ્નકાત્। પ્રજાયૈ પત્યે ત્વા પિઙ્ગઃ પરિ પાતુ કિમીદિનઃ
જેનો અંગ તૂટી ગયો છે, માથું કાપી નાખ્યું છે, કે નગ્ન છે, એવા બધાથી પીળો કિમીદિન તને સંતાન અને પતિ માટે રક્ષા કરે.
દ્વ્યાસ્યાચ્ચતુરક્ષાત્પઞ્ચપદાદનઙ્ગુરેઃ । વૃન્તાદભિ પ્રસર્પતઃ પરિ પાહિ વરીવૃતાત્
બે મોઢાવાળા, ચાર આંખવાળા, પાંચ પગવાળા, અંગુઠાવાળા વગરના, કે ડાળમાંથી રેંગી આવનારા, એવા બધાથી અને ઘેરી લેતા દુષ્ટથી તારી રક્ષા થાઓ.
ય આમં માંસમદન્તિ પૌરુષેયં ચ યે ક્રવિઃ । ગર્ભાન્ ખાદન્તિ કેશવાસ્તાન્ ઇતો નાશયામસિ
જે કાચું માંસ ખાય છે, કે માનવ માંસ ભક્ષે છે, કે વાળાવાળા અને ગર્ભને ખાય છે, એવા બધાને અમે અહીંથી દૂર હાંકી કાઢીએ છીએ.
યે સૂર્યાત્પરિસર્પન્તિ સ્નુષેવ શ્વશુરાદધિ । બજશ્ચ તેષાં પિઙ્ગશ્ચ હૃદયેઽધિ નિ વિધ્યતામ્
જે સૂર્યમાંથી બહાર આવે છે, જેમ વહુ સસરાના ઘરમાંથી નીકળે છે, એવા બધા પર ફાંસ અને પીળો દેવ તેમના હૃદયમાં ઘા કરે.
પિઙ્ગ રક્ષ જાયમાનં મા પુમાંસં સ્ત્રિયં ક્રન્ । આણ્ડાદો ગર્ભાન્ મા દભન્ બાધસ્વેતઃ કિમીદિનઃ
પીળા દેવ, જન્મતી સ્ત્રીની રક્ષા કર, સ્ત્રીને પુરુષ ન બનાવી દે, ડિમ્બમાંથી ગર્ભને ન નષ્ટ કર, આવા કિમીદિન દુષ્ટોને દૂર હાંકી દે.
અપ્રજાસ્ત્વં માર્તવત્સમાદ્રોદમઘમાવયમ્ । વૃક્ષાદિવ સ્રજં કૃત્વાપ્રિયે પ્રતિ મુઞ્ચ તત્
બાંઝપણ, વસંતનું દુઃખ કે પિતૃઓનું શાપ અમને ન વળગે; જેમ વૃક્ષ પરથી હાર ઉતારી નાખે છે, તેમ અમને અપ્રિય વસ્તુઓમાંથી મુક્તિ આપ.
યા બભ્રવો યાશ્ચ શુક્રા રોહિણીરુત પૃશ્નયઃ । અસિક્નીઃ કૃષ્ણા ઓષધીઃ સર્વા અચ્છાવદામસિ
જે ઔષધિઓ કથ્થાઈ, ચમકતી, લાલ, ચિતરેલી, કાળી અને ઘેરી છે, એ બધાને હું બોલાવું છું.
ત્રાયન્તામિમં પુરુષં યક્ષ્માદ્દેવેષિતાદધિ । યાસાં દ્યૌઃ પિતા પૃથિવી માતા સમુદ્રો મૂલં વીરુધાં બભૂવ
આ ઔષધિઓ, જેમના પિતા આકાશ છે, માતા ધરતી છે અને મૂળ સમુદ્ર છે, એ દેવો દ્વારા મોકલાયેલી બીમારીથી આ મનુષ્યની રક્ષા કરે.
આપો અગ્રં દિવ્યા ઓષધયઃ । તાસ્તે યક્ષ્મમેનસ્યમઙ્ગાદઙ્ગાદનીનશન્
પાણી, શ્રેષ્ઠ અને દિવ્ય ઔષધિઓ, એ તારા શરીરના દરેક અંગમાંથી રોગ દૂર કરે.
પ્રસ્તૃણતી સ્તમ્બિનીરેકશુઙ્ગાઃ પ્રતન્વતીરોષધીરા વદામિ । અંશુમતીઃ કણ્ડિનીર્યા વિશાખા હ્વયામિ તે વીરુધો વૈશ્વદેવીરુગ્રાઃ પુરુષજીવનીઃ
ફેલાતી, રોકતી, એક શિખાવાળી, વિસ્તરતી ઔષધિઓને હું બોલાવું છું; તેજસ્વી, કાંટાવાળી, અનેક શાખાવાળી, વિશ્વદાયિ અને પુરુષને જીવતી રાખે એવી ઔષધિઓને હું પોકારું છું.
યદ્વઃ સહઃ સહમાના વીર્યં૧ યચ્ચ વો બલમ્ । તેનેમમસ્માદ્યક્ષ્માત્પુરુષં મુઞ્ચતૌષધીરથો કૃણોમિ ભેષજમ્
તમારી શક્તિ, સહનશક્તિ અને બળથી, હે ઔષધિઓ, તમે આ મનુષ્યને રોગમાંથી મુક્ત કરો; હવે હું દવા તૈયાર કરું છું.
જીવલાં નઘારિષાં જીવન્તીમોષધીમહમ્ । અરુન્ધતીમુન્નયન્તીં પુષ્પાં મધુમતીમિહ હુવેઽસ્મા અરિષ્ટતાતયે
હું જીવંત, નિષ્ફળ ન થતી, જીવન આપતી, સતત ઊભી રહેતી, ફૂલોવાળી અને મધુર ઔષધિઓને બોલાવું છું, કે આ મનુષ્યને સુરક્ષા મળે.
ઇહા યન્તુ પ્રચેતસો મેદિનીર્વચસો મમ । યથેમં પારયામસિ પુરુષં દુરિતાદધિ
મારી વાણી સાંભળી, બુદ્ધિશાળી ધરતીજન્ય ઔષધિઓ અહીં આવે, જેથી અમે આ મનુષ્યને દુઃખમાંથી છુટકારો આપી શકીએ.
અગ્નેર્ઘાસો અપાં ગર્ભો યા રોહન્તિ પુનર્ણવાઃ । ધ્રુવાઃ સહસ્રનામ્નીર્ભેષજીઃ સન્ત્વાભૃતાઃ
અગ્નિ માટેનું અન્ન, પાણીમાંથી જન્મેલી, વારંવાર ઉગતી ઔષધિઓ, એ મજબૂત અને હજારો નામવાળી દવાઓ અહીં લાવવામાં આવે.
અવકોલ્બા ઉદકાત્માન ઓષધયઃ । વ્યૃષન્તુ દુરિતં તીક્ષ્ણશૃઙ્ગ્યઃ
જ્યાં પાણીનું સાર છે એવી ઔષધિઓ, નીચે વળેલા ડાંઠ અને તીક્ષ્ણ શિખાવાળી, એ બધું દુઃખ દૂર કરે.
ઉન્મુઞ્ચન્તીર્વિવરુણા ઉગ્રા યા વિષદૂષણીઃ । અથો બલાસનાશનીઃ કૃત્યાદૂષણીશ્ચ યાસ્તા ઇહા યન્ત્વોષધીઃ
જે ઉગ્ર ઔષધિઓ ઝેર દૂર કરે છે, શક્તિ અને ખોરાક નાશ કરે છે અને કૂટિલતા દૂર કરે છે, એ અહીં મુક્ત થાઓ.