સ્રાક્ત્યેન મણિના ઋષિણેવ મનીષિણા । અજૈષં સર્વાઃ પૃતના વિ મૃધો હન્મિ રક્ષસઃ
શ્રાક્ત્ય મણિ અને ઋષિની બુદ્ધિથી મેં બધી સેનાઓને જીતેલી છે; હું દુશ્મન અને રાક્ષસોને દબાવીને નાશ કરું છું.
યાઃ કૃત્યા આઙ્ગિરસીર્યાઃ કૃત્યા આસુરીર્યાઃ । કૃત્યાઃ સ્વયંકૃતા યા ઉ ચાન્યેભિરાભૃતાઃ । ઉભયીસ્તાઃ પરા યન્તુ પરાવતો નવતિં નાવ્યા અતિ
આ અંગિરસોની દુશ્મનાઈ, અસુરોની દુશ્મનાઈ, પોતે કરેલી દુશ્મનાઈ અને બીજાઓ દ્વારા લાવવામાં આવેલી દુશ્મનાઈ—આ બધી દૂર, નવ્વદ જહાજથી પણ દૂર ચાલે જાય.
અસ્મૈ મણિં વર્મ બધ્નન્તુ દેવા ઇન્દ્રો વિષ્ણુઃ સવિતા રુદ્રો અગ્નિઃ । પ્રજાપતિઃ પરમેષ્ઠી વિરાડ્વૈશ્વાનર ઋષયશ્ચ સર્વે
દેવતાઓ એ મણિને કવચ તરીકે બાંધે—ઇન્દ્ર, વિષ્ણુ, સવિતા, રુદ્ર, અગ્નિ, પ્રજાપતિ, પરમેષ્ઠી, વિરાટ, વૈશ્વાનર અને બધા ઋષિઓ.
{૧૨} ઉત્તમો અસ્યોષધીનામનડ્વાન્ જગતામિવ વ્યાઘ્રઃ શ્વપદામિવ । યમૈછામાવિદામ તં પ્રતિસ્પાશનમન્તિતમ્
એ ઔષધિઓમાં શ્રેષ્ઠ છે, કદી ન હારનારો, જીવજંતુઓમાં વાઘ જેવો, પ્રાણીઓમાં જંગલી શ્વાન જેવો. હું એને શોધી લીધો છે, એ છે અંતિમ રક્ષક.
સ ઇદ્વ્યાઘ્રો ભવત્યથો સિંહો અથો વૃષા । અથો સપત્નકર્શનો યો બિભર્તીમં મણિમ્
જે આ મણિને ધારણ કરે છે, એ વાઘ બને છે, સિંહ બને છે, વાછરડો બને છે અને દુશ્મનોને પીડનારો બને છે.
નૈનં ઘ્નન્ત્યપ્સરસો ન ગન્ધર્વા ન મર્ત્યાઃ । સર્વા દિશો વિ રાજતિ યો બિભર્તીમં મણિમ્
એને અપ્સરા, ગંધર્વ કે માનવો કોઈ નુકસાન પહોંચાડી શકતા નથી. જે આ મણિને ધારણ કરે છે, એ સર્વ દિશામાં તેજ પાથરે છે.
કશ્યપસ્ત્વામસૃજત કશ્યપસ્ત્વા સમૈરયત્। અબિભસ્ત્વેન્દ્રો માનુષે બિભ્રત્સંશ્રેષિણેઽજયત્। મણિં સહસ્રવીર્યં વર્મ દેવા અકૃણ્વત
કશ્યપે તને સર્જ્યો, કશ્યપે તને સ્થિર કર્યો. ઇન્દ્રે, માણસોમાં નિર્ભય રહી, તને ધારણ કરી વિજય મેળવ્યો. દેવોએ હજારો શક્તિ ધરાવતો મણિ કવચ તરીકે બનાવ્યો.
યસ્ત્વા કૃત્યાભિર્યસ્ત્વા દીક્ષાભિર્યજ્ઞૈર્યસ્ત્વા જિઘાંસતિ । પ્રત્યક્ત્વમિન્દ્ર તં જહિ વજ્રેણ શતપર્વણા
જે તને દુશ્મનાઈથી, દિક્ષા કે યજ્ઞથી હાનિ પહોંચાડવા ઈચ્છે છે—ઇન્દ્ર, તારા સો કાંડા વજ્રથી એને પાછો ફટકારી દે.
અયમિદ્વૈ પ્રતીવર્ત ઓજસ્વાન્ સંજયો મણિઃ । પ્રજાં ધનં ચ રક્ષતુ પરિપાણઃ સુમઙ્ગલઃ
આ ખરેખર વળતો, બળવાન અને વિજયી મણિ છે. એ સંતાન અને ધનને રક્ષે, અને સર્વે રીતે શુભ રક્ષક બને.
અસપત્નં નો અધરાદસપત્નં ન ઉત્તરાત્। ઇન્દ્રાસપત્નં નઃ પશ્ચાજ્જ્યોતિઃ શૂર પુરસ્કૃધિ
અમને નીચે કે ઉપરથી કોઈ દુશ્મન ન હોય. ઇન્દ્ર, અમને પાછળથી પણ દુશ્મન ન મળે; હે વીર, પ્રકાશને આગળ રાખ.
વર્મ મે દ્યાવાપૃથિવી વર્માહર્વર્મ સૂર્યઃ । વર્મ મ ઇન્દ્રશ્ચાગ્નિશ્ચ વર્મ ધાતા દધાતુ મે
આકાશ અને ધરતી મારું કવચ છે, સૂર્ય મારું કવચ છે, ઇન્દ્ર અને અગ્નિ મારું કવચ છે, ધાતા મારું કવચ સ્થાપે.
ઐન્દ્રાગ્નં વર્મ બહુલં યદુગ્રં વિશ્વે દેવા નાતિવિધ્યન્તિ સર્વે । તન્ મે તન્વં ત્રાયતાં સર્વતો બૃહદાયુષ્માં જરદષ્ટિર્યથાસાનિ
ઇન્દ્ર-અગ્નિનું કવચ, જે બહુ અને ભયાનક છે, જેને બધા દેવતાઓ પણ ભેદી શકતા નથી—એ મારું શરીર સર્વે બાજુથી રક્ષે, અને હંમેશા લાંબું આયુષ્ય અને તાકાત આપે.
આ મારુક્ષદ્દેવમણિર્મહ્યા અરિષ્ટતાતયે । ઇમં મેથિમભિસંવિશધ્વં તનૂપાનં ત્રિવરૂથમોજસે
દેવોનો તેજસ્વી રત્ન અમને સર્વ દુઃખથી સુરક્ષિત રાખે. એ સ્ત્રી પાસે ત્રિવિધ રક્ષણ સાથે, બધી શક્તિ માટે, તમે બધા જોડાઈને આવો.
અસ્મિન્ન્ ઇન્દ્રો નિ દધાતુ નૃમ્ણમિમં દેવાસો અભિસંવિશધ્વમ્ । દીર્ઘાયુત્વાય શતશારદાયાયુષ્માન્ જરદષ્ટિર્યથાસત્
ઇન્દ્ર એ સ્ત્રીમાં પુરુષાર્થ સ્થાપિત કરે. હે દેવો, તમે બધા મળીને એના માટે આવો. એ સ્ત્રીને લાંબું આયુષ્ય મળે, શત વર્ષ સુધી દાંત યથાવત્ રહી વૃદ્ધાવસ્થામાં જીવે.
યૌ તે માતોન્મમાર્જ જાતાયાઃ પતિવેદનૌ । દુર્ણામા તત્ર મા ગૃધદલિંશ ઉત વત્સપઃ
હે માતા, તું જે નવજાત બાળક પરથી જન્મના ચિહ્નો પુંછ્યા છે, ત્યાં કોઈ પણ દુર્ભાગ્યનું નામ ન લાગે, ન તો મલથી કે ન તો પછીના અવયવથી.
પલાલાનુપલાલૌ શર્કું કોકં મલિમ્લુચં પલીજકમ્ । આશ્રેષં વવ્રિવાસસમૃક્ષગ્રીવં પ્રમીલિનમ્
પાળ, ભૂક્કો, છાલ, ચિપચિપું પડ, પાતળું આવરણ, કાચું પડ, વાંકું ચામડું, નાળનું ગળું અને આંખ બંધ કરનાર—all એ બધું દૂર થવું જોઈએ.
મા સં વૃતો મોપ સૃપ ઊરૂ માવ સૃપોઽન્તરા । કૃણોમ્યસ્યૈ ભેષજં બજં દુર્ણામચાતનમ્
આમાંથી કંઈ પણ તને ઘેરી ન લે કે તારી પાસે ન આવે, એ તારા પગને કે વચ્ચે ન સ્પર્શે. હું એ સ્ત્રી માટે દુર્ભાગ્ય દૂર કરનાર ઔષધ બનાવું છું.
દુર્ણામા ચ સુનામા ચોભા સમ્વૃતમિચ્છતઃ । અરાયાન્ અપ હન્મઃ સુનામા સ્ત્રૈણમિચ્છતામ્
ખરાબ નામ કે સારા નામ, જે કોઈ લગાડવા માંગે, અમે દુશ્મનોને દૂર કરીએ છીએ. જે સ્ત્રીઓ પતિ ઇચ્છે છે, તેમને સારો નામ મળે.
યઃ કૃષ્ણઃ કેશ્યસુર સ્તમ્બજ ઉત તુણ્ડિકઃ । અરાયાન્ અસ્યા મુષ્કાભ્યાં ભંસસોઽપ હન્મસિ
કાળો, વાળદાર, દાનવ, લાકડામાં રહેતો કે ટૂંકો નાકવાળો—એ બધા દુશ્મનોને, એના અંગો દ્વારા, અમે દૂર કરીએ છીએ.
અનુજિઘ્રં પ્રમૃશન્તં ક્રવ્યાદમુત રેરિહમ્ । અરાયાં છ્વકિષ્કિણો બજઃ પિઙ્ગો અનીનશત્
સૂંઘનાર, સ્પર્શનાર, માંસખોર કે ચાટનાર—એ બધા દુશ્મન, ભૂંકનાર, પીળા, દાંત વગરવાળા, અમે દૂર કરીએ છીએ.
યસ્ત્વા સ્વપ્ને નિપદ્યતે ભ્રાતા ભૂત્વા પિતેવ ચ । બજસ્તાન્ત્સહતામિતઃ ક્લીબરૂપાંસ્તિરીટિનઃ
જે તારા સ્વપ્નમાં ભાઈ કે પિતાની જેમ તારી સાથે રહે છે, એ બધાને એ મંત્રથી દૂર રાખીએ છીએ—એ નિર્બળ અને ટોપીધારી.
યસ્ત્વા સ્વપન્તીં ત્સરતિ યસ્ત્વા દિપ્સતિ જાગ્રતીમ્ । છાયામિવ પ્ર તાન્ત્સૂર્યઃ પરિક્રામન્ન્ અનીનશત્
જે તને ઊંઘતી વખતે પીછે પડે છે કે જાગતી વખતે તને ઇચ્છે છે, એ બધાને, જેમ છાંયાને સૂર્ય દૂર કરે છે, તેમ સૂર્ય દૂર કરે.
યઃ કૃણોતિ મૃતવત્સામવતોકામિમાં સ્ત્રિયમ્ । તમોષધે ત્વં નાશયાસ્યાઃ કમલમઞ્જિવમ્
જે આ સ્ત્રીને મરેલા બાળકની માતા કે વિધવા જેવી બનાવી દે છે, હે ઔષધિ, એ અંધકાર અને સુકાઈ ગયેલી સ્થિતિ તું નાશ કરી દે.
યે શાલાઃ પરિનૃત્યન્તિ સાયં ગર્દભનાદિનઃ । કુસૂલા યે ચ કુક્ષિલાઃ કકુભાઃ કરુમાઃ સ્રિમાઃ । તાન્ ઓષધે ત્વં ગન્ધેન વિષૂચીનાન્ વિ નાશય
જે સાંજે ઘરમાં ફરતા નાચે છે, ગધેડા જેવી અવાજ કરે છે, કૂણાં, મોટું પેટવાળા, વાંકા, કાળા કે દુર્બળ—હે ઔષધિ, તારા સુગંધથી એ રોગ લાવનારને નાશ કરી દે.
{૧૪} યે કુકુન્ધાઃ કુકિરભાઃ કૃત્તીર્દૂર્શાનિ બિભ્રતિ । ક્લીબા ઇવ પ્રનૃત્યન્તો વને યે કુર્વતે ઘોષં તાન્ ઇતો નાશયામસિ
જે કૂણાં, વાંકા, ફાટેલા કપડા પહેરે છે, નિર્બળની જેમ નાચે છે, જંગલમાં અવાજ કરે છે—એ બધાને અહીંથી દૂર કરી દઈએ છીએ.
યે સૂર્યં ન તિતિક્ષન્ત આતપન્તમમું દિવઃ । અરાયાન્ બસ્તવાસિનો દુર્ગન્ધીંલ્લોહિતાસ્યાન્ મકકાન્ નાશયામસિ
જે સૂર્યનું તેજ સહન કરી શકતા નથી, જે દુશ્મન બકરાની ચામડીમાં રહે છે, દુર્ગંધવાળા, લાલ મોઢાવાળા અને માખી જેવા છે—એ બધાને અમે દૂર કરીએ છીએ.
ય આત્માનમતિમાત્રમંસ આધાય બિભ્રતિ । સ્ત્રીણાં શ્રોણિપ્રતોદિન ઇન્દ્ર રક્ષાંસિ નાશય
જે પોતાના શરીરે વધારે માંસ ધરાવે છે, સ્ત્રીઓના નિતંબ પર મારતા હોય છે—હે ઇન્દ્ર, એ રાક્ષસોને તું નાશ કરી દે.
યે પૂર્વે બધ્વો યન્તિ હસ્તે શૃઙ્ગાનિ બિભ્રતઃ । આપાકેસ્થાઃ પ્રહાસિન સ્તમ્બે યે કુર્વતે જ્યોતિસ્તાન્ ઇતો નાશયામસિ
જે પૂર્વજોની જેમ હાથમાં શિંગ ધરાવે છે, કચરામાં રહે છે, જોરથી હસે છે, લાકડામાં પ્રકાશ કરે છે—એ બધાને અહીંથી દૂર કરી દઈએ છીએ.
યેષાં પશ્ચાત્પ્રપદાનિ પુરઃ પાર્ષ્ણીઃ પુરો મુખા । ખલજાઃ શકધૂમજા ઉરુણ્ડા યે ચ મટ્મટાઃ કુમ્ભમુષ્કા અયાશવઃ । તાન્ અસ્યા બ્રહ્મણસ્પતે પ્રતીબોધેન નાશય
જેના પગ પાછળ છે, એડી આગળ છે, ચહેરો આગળ છે; ટકલા, ધૂમ્રપિંડથી જન્મેલા, ફૂલેલા, ગુમગુમ કરતા, મોટું પેટવાળા, લોખંડ જેવા અંગવાળા, લોભી—હે બ્રહ્મણપતિ, એ બધાને એ સ્ત્રી માટે તારી જાગૃતિથી નાશ કરી દે.
પર્યસ્તાક્ષા અપ્રચઙ્કશા અસ્ત્રૈણાઃ સન્તુ પણ્ડગાઃ । અવ ભેષજ પાદય ય ઇમાં સંવિવૃત્સત્યપતિઃ સ્વપતિં સ્ત્રિયમ્
જેનાં આંખો ઢળી ગયેલી છે, લંગડા, નિર્બળ—એ બધાને અશક્ત કરી દે. હે ઔષધિ, જે આ સ્ત્રીને પતિથી અલગ કરવા માંગે છે, તેને તું નીચે દબાવી દે.