તીક્ષ્ણેનાગ્ને ચક્ષુષા રક્ષ યજ્ઞં પ્રાઞ્ચં વસુભ્યઃ પ્ર ણય પ્રચેતઃ । હિંસ્રં રક્ષાંસ્યભિ શોશુચાનં મા ત્વા દભન્ યાતુધાના નૃચક્ષઃ
અગ્નિ, તારી તીક્ષ્ણ નજરથી યજ્ઞનું રક્ષણ કર, તેને સારા માટે આગળ લઈ જ; તું તેજથી દુષ્ટોને નાશ કર, અને દુષ્ટો તને કોઈ નુકસાન ન પહોંચાડી શકે.
નૃચક્ષા રક્ષઃ પરિ પશ્ય વિક્ષુ તસ્ય ત્રીણિ પ્રતિ શૃણીહ્યગ્રા । તસ્યાગ્ને પૃષ્ટીર્હરસા શૃણીહિ ત્રેધા મૂલં યાતુધાનસ્ય વૃશ્ચ
દ્રષ્ટા, તું લોકોમાં રહેલા દુષ્ટને ચારે બાજુથી જો; તેના ત્રણ મુખ્ય અંગો કાપી નાખ; અગ્નિ, તારી શક્તિથી તેના પીઠના ભાગો કાપી નાખ અને દુષ્ટની મૂળને ત્રણ ભાગમાં વિભાજિત કરી દે.
{૬} ત્રિર્યાતુધાનઃ પ્રસિતિં ત એત્વૃતં યો અગ્ને અનૃતેન હન્તિ । તમર્ચિષા સ્ફૂર્જયન્ જાતવેદઃ સમક્ષમેનં ગૃણતે નિ યુઙ્ગ્ધિ
દુષ્ટ ત્રણ વાર માર્ગે આવે છે; જે અગ્નિ, અસત્યથી નુકસાન કરે છે, જાતવેદા, તારી જ્વાળાથી તેને ગર્જના સાથે, તેની સામેના લોકોની નજરે બાંધી દે.
યદગ્ને અદ્ય મિથુના શપાતો યદ્વાચસ્તૃષ્ટં જનયન્ત રેભાઃ । મન્યોર્મનસઃ શરવ્યા જાયતે યા તયા વિધ્ય હૃદયે યાતુધાનાન્
અગ્નિ, આજે જે કોઈ જોડે મળીને શાપ આપે છે, જે વાંધાજનક વચનો બોલે છે, કે જે રોષ અને મનથી તીક્ષ્ણ બાણ ઉપજાવે છે, એ બધાથી દુષ્ટોના હૃદયમાં ઘા કર.
પરા શૃણીહિ તપસા યાતુધાનાન્ પરાગ્ને રક્ષો હરસા શૃણીહિ । પરાર્ચિષા મૂરદેવાન્ છૃણીહિ પરાસુતૃપઃ શોશુચતઃ શૃણીહિ
તારી તપશ્ચર્યાથી દુષ્ટોને દૂર હંકાર; અગ્નિ, તારી શક્તિથી રાક્ષસોને દૂર હંકાર; તારી જ્વાળાથી દુષ્ટ આત્માઓને દૂર હંકાર; અને લોભી તેજસ્વીઓને પણ દૂર હંકાર.
પરાદ્ય દેવા વૃજિનં શૃણન્તુ પ્રત્યગેનં શપથા યન્તુ સૃષ્ટાઃ । વાચાસ્તેનં શરવ ઋચ્છન્તુ મર્મન્ વિશ્વસ્યૈતુ પ્રસિતિં યાતુધાનઃ
આજે દેવતાઓ દુષ્ટોને દૂર કરે, શાપો પાછા તેમને જ મળે; વચનો અને બાણો તેમના મુખ્ય અંગોને ઘાયલ કરે; દુષ્ટો બધાં માર્ગોથી દૂર થઈ જાય.
યઃ પૌરુષેયેણ ક્રવિષા સમઙ્ક્તે યો અશ્વ્યેન પશુના યાતુધાનઃ । યો અઘ્ન્યાયા ભરતિ ક્ષીરમગ્ને તેષાં શીર્ષાણિ હરસાપિ વૃશ્ચ
જે મનુષ્યના માંસથી, ઘોડા કે પશુના માંસથી પોતાને લપેટે છે, કે દુષ્ટ ગાયનું દૂધ લાવે છે, અગ્નિ, તું એવી બધાની માથા તારી શક્તિથી કાપી નાખ.
વિષં ગવાં યાતુધાના ભરન્તામા વૃશ્ચન્તામદિતયે દુરેવાઃ । પરૈણાન્ દેવઃ સવિતા દદાતુ પરા ભાગમોષધીનાં જયન્તામ્
દુષ્ટો ગાયનું ઝેર લઈ જાય, દુષ્ટો અદિતિને અર્પણ થાય; દેવતા સવિતા તેમને દૂર કરી દે; ઔષધિઓનો ભાગ બીજે જ વિજયી થાય.
સંવત્સરીણં પય ઉસ્રિયાયાસ્તસ્ય માશીદ્યાતુધાનો નૃચક્ષઃ । પીયૂષમગ્ને યતમસ્તિતૃપ્સાત્તં પ્રત્યઞ્ચમર્ચિષા વિધ્ય મર્મણિ
સાંવળી ગાયનું વર્ષનું દૂધ, એ માંસખોર દુષ્ટ, જે મનુષ્યોને ઓળખે છે, એ ન ખાય. હે અગ્નિ, જે મીઠું રસ છે, જેને લોભી ઇચ્છે છે, એ દુષ્ટને તારી પાછી ફરતી જ્વાળાથી એના જીવના સ્થાન પર વાગે.
સનાદગ્ને મૃણસિ યાતુધાનાન્ ન ત્વા રક્ષાંસિ પૃતનાસુ જિગ્યુઃ । સહમૂરાન્ અનુ દહ ક્રવ્યાદો મા તે હેત્યા મુક્ષત દૈવ્યાયાઃ
હે અગ્નિ, તું હંમેશા દુષ્ટોને નાશ કરે છે; યુદ્ધમાં રાક્ષસો તને ક્યારેય જીત્યા નથી. તું બધા માંસખોરો અને તેમના સાથીઓને ભસ્મ કરી નાખ; દૈવી શસ્ત્ર તને કદી ચૂકી ન જાય.
ત્વં નો અગ્ને અધરાદુદક્તસ્ત્વં પશ્ચાદુત રક્ષા પુરસ્તાત્। પ્રતિ ત્યે તે અજરાસસ્તપિષ્ઠા અઘશંસં શોશુચતો દહન્તુ
હે અગ્નિ, તું અમારું રક્ષણ નીચે, પાછળ અને આગળથી કરે છે. તારી કદી ન બૂઝાતી, તીક્ષ્ણ જ્વાળાઓ દુઃખ આપનારા દુષ્ટને, જે અમારે માટે અનિષ્ટ ઇચ્છે છે, બળી નાખે.
પશ્ચાત્પુરસ્તાદધરાદુતોત્તરાત્કવિઃ કાવ્યેન પરિ પાહ્યગ્ને । સખા સખાયમજરો જરિમ્ને અગ્ને મર્તામમર્ત્યસ્ત્વં નઃ
પાછળથી, આગળથી, નીચે અને ઉપરથી, હે જ્ઞાની અગ્નિ, તું તારી બુદ્ધિથી અમારું રક્ષણ કર. જેમ મિત્ર મિત્ર માટે હોય, તેમ, વૃદ્ધ માટે અવિનાશી, હે અગ્નિ, તું અમારાં માટે મરતાંમાં અમર છે.
{૭} તદગ્ને ચક્ષુઃ પ્રતિ ધેહિ રેભે શફારુજો યેન પશ્યસિ યાતુધાનાન્ । અથર્વવજ્જ્યોતિષા દૈવ્યેન સત્યં ધૂર્વન્તમચિતં ન્યોષ
હે અગ્નિ, એ દૃષ્ટિ તું ગર્જનારા, ફાટેલા ખુરવાળાંમાં મૂકી દે, જેના દ્વારા તું દુષ્ટોને જોઈ શકે છે. અથર્વનના પ્રકાશથી અને દૈવી તેજથી, ખોટા અને અજ્ઞાનીઓને તું નીચે દબાવી દે.
પરિ ત્વાગ્ને પુરં વયં વિપ્રં સહસ્ય ધીમહિ । ધૃષદ્વર્ણં દિવેદિવે હન્તારં ભઙ્ગુરાવતઃ
હે અગ્નિ, તું જ્ઞાની અને શક્તિશાળી છે, અમે તને ચારે બાજુથી અમારી રક્ષા આપીએ છીએ. રોજે રોજ, તું દૃઢ શક્તિથી તોડનાર દુષ્ટનો વિનાશક છે.
વિષેણ ભઙ્ગુરાવતઃ પ્રતિ સ્મ રક્ષસો જહિ । અગ્ને તિગ્મેન શોચિષા તપુરગ્રાભિરર્ચિભિઃ
તોડનાર દુષ્ટ માટે તું ઝેર સમાન છે, દુષ્ટોને તું નાશ કરી નાખ. હે અગ્નિ, તારી તીક્ષ્ણ જ્વાળાથી અને પ્રખર શીખાઓથી તેમને ભસ્મ કરી નાખ.
વિ જ્યોતિષા બૃહતા ભાત્યગ્નિરાવિર્વિશ્વાનિ કૃણુતે મહિત્વા । પ્રાદેવીર્માયાઃ સહતે દુરેવાઃ શિશીતે શૃઙ્ગે રક્ષોભ્યો વિનિક્ષે
વિશાળ પ્રકાશથી અગ્નિ પ્રકાશે છે, અને પોતાની મહિમાથી બધું સ્પષ્ટ કરે છે. તે દુષ્ટોની કુદુશ્મનીઓને સહન કરે છે અને પોતાના શૃંગથી દુષ્ટોને નીચે દબાવી દે છે.
યે તે શૃઙ્ગે અજરે જાતવેદસ્તિગ્મહેતી બ્રહ્મસંશિતે । તાભ્યાં દુર્હાર્દમભિદાસન્તં કિમીદિનમ્ । પ્રત્યઞ્ચમર્ચિષા જાતવેદો વિ નિક્ષ્વ
હે જાતવેદસ, તારા એ શૃંગો, જે કદી ન બૂઝાય અને પ્રાર્થનાથી પવિત્ર છે, એથી દુશ્મન, ભક્ષક અને નજીક આવનારા દુષ્ટને તું મારી નાખ. તારી પાછી ફરતી જ્વાળાથી, હે જાતવેદસ, તેમને તું દબાવી દે.
અગ્ની રક્ષાંસિ સેધતિ શુક્રશોચિરમર્ત્યઃ । શુચિઃ પાવક ઈડ્યઃ
અગ્નિ દુષ્ટોને દૂર કરે છે, તેજસ્વી જ્વાળાવાળો, અમર છે. શુદ્ધ, પ્રકાશમાન અને સ્તુતિયોગ્ય છે.
ઇન્દ્રાસોમા તપતં રક્ષ ઉબ્જતં ન્યર્પયતં વૃષણા તમોવૃધઃ । પરા શૃણીતમચિતો ન્યોષતં હતં નુદેથાં નિ શિશીતમત્ત્રિણઃ
હે ઇન્દ્ર અને સોમ, દુષ્ટને દાઝો, દૂર હાંકો, દબાવી નાખો, અંધકાર વધારનારા પરાક્રમીવો. ખોટા માણસને સાંભળો, તેને નીચે દબાવી દો, મારો, દૂર હાંકો અને ભક્ષકને સ્થિર કરી દો.
ઇન્દ્રાસોમા સમઘશંસમભ્યઘં તપુર્યયસ્તુ ચરુરગ્નિમામિવ । બ્રહ્મદ્વિષે ક્રવ્યાદે ઘોરચક્ષસે દ્વેષો ધત્તમનવાયં કિમીદિને
હે ઇન્દ્ર અને સોમ, જે દુઃખ આપનારો ભયાનક રીતે આવે છે, તેને તપાવો, જેમ વાઘ અગ્નિ પાસે આવે છે તેમ. જે પ્રાર્થનાનો શત્રુ છે, માંસખોર છે, ભયાનક આંખો ધરાવે છે, તેના માટે દ્વેષ ઉભો કરો, એ નિર્બળ દુષ્ટ માટે.
ઇન્દ્રાસોમા દુષ્કૃતો વવ્રે અન્તરનારમ્ભણે તમસિ પ્ર વિધ્યતમ્ । યતો નૈષાં પુનરેકશ્ચનોદયત્તદ્વામસ્તુ સહસે મન્યુમચ્છવઃ
હે ઇન્દ્ર અને સોમ, દુષ્કર્મ કરનારને કૂવામાં, આધાર વગરના અંધકારમાં ફેંકી દો. તેમાથી કોઈ ફરી ઉઠી ન શકે, તમારો ક્રોધ, શક્તિથી ભરેલો, તેમ પર જીત મેળવે.
ઇન્દ્રાસોમા વર્તયતં દિવો વધં સં પૃથિવ્યા અઘશંસાય તર્હણમ્ । ઉત્તક્ષતં સ્વર્યં૧ પર્વતેભ્યો યેન રક્ષો વાવૃધાનં નિજૂર્વથઃ
હે ઇન્દ્ર અને સોમ, આકાશમાંથી પ્રહાર અને ધરતી પરથી વિનાશ દુઃખ આપનારા માટે મોકલો. પર્વતોમાંથી પ્રકાશ ખેંચી લો, જેના દ્વારા તમે વધતા દુષ્ટને નાશ કરી શકો.
ઇન્દ્રાસોમા વર્તયતં દિવસ્પર્યગ્નિતપ્તેભિર્યુવમશ્મહન્મભિઃ । તપુર્વધેભિરજરેભિરત્ત્રિણો નિ પર્શાને વિધ્યતં યન્તુ નિસ્વરમ્
હે ઇન્દ્ર અને સોમ, આકાશમાંથી પ્રહાર મોકલો, અગ્નિથી તપાવેલા પથ્થરો વડે. તીક્ષ્ણ, કદી ન બૂઝાતા શસ્ત્રોથી ભક્ષકને મારી નાખો; તેઓ શાંતિથી વિનાશ તરફ જાય.
ઇન્દ્રાસોમા પરિ વાં ભૂતુ વિશ્વત ઇયં મતિઃ કક્ષ્યાશ્વેવ વાજિના । યાં વાં હોત્રાં પરિહિનોમિ મેધયેમા બ્રહ્માણિ નૃપતી ઇવ જિન્વતમ્
હે ઇન્દ્ર અને સોમ, અમારી આ પ્રાર્થના ચારે બાજુથી તમને ઘેરી રહે, જેમ મેદાનમાં દોડતો ઘોડો. જે હવન હું તમને અર્પણ કરું છું, રાજાઓ જેવી બુદ્ધિ માટે એ પ્રાર્થનાઓ જીતો.
પ્રતિ સ્મરેથાં તુજયદ્ભિરેવૈર્હતં દ્રુહો રક્ષસો ભઙ્ગુરાવતઃ । ઇન્દ્રાસોમા દુષ્કૃતે મા સુગં ભૂદ્યો મા કદા ચિદભિદાસતિ દ્રુહુઃ
વિજયી મિત્રોની સાથે, ધૂર્તો, દુષ્ટો અને તોડનાર દુશ્મનોને મારો, એ યાદ રાખો. હે ઇન્દ્ર અને સોમ, દુષ્કર્મ કરનારને સરળ માર્ગ ન મળે, દુશ્મન કદી અમને હાનિ ન પહોંચાડી શકે.
યો મા પાકેન મનસા ચરન્તમભિચષ્ટે અનૃતેભિર્વચોભિઃ । આપ ઇવ કાશિના સમ્ગૃભીતા અસન્ન્ અસ્ત્વસતઃ ઇન્દ્ર વક્તા
જે દુષ્ટ મનથી, ખોટા શબ્દોથી, મને જોવે છે, એ વહેતા પાણીમાં ફસાયેલા માણસ જેવો ખોટામાં ગુમ થઈ જાય, હે ઇન્દ્ર, અને કદી બોલનાર ન બને.
યે પાકશંસં વિહરન્ત એવૈર્યે વા ભદ્રં દૂષયન્તિ સ્વધાભિઃ । અહયે વા તાન્ પ્રદદાતુ સોમ આ વા દધાતુ નિર્ઋતેરુપષ્ઠે
જે લોકો પાકને બગાડનારા સાથે રહે છે, અથવા પોતાની જ ભેટોથી સારા કામને બગાડે છે, તેમને સોમ દેવ સર્પને સોંપી દે અથવા વિનાશના ખોળામાં મૂકી દે.
યો નો રસં દિપ્સતિ પિત્વો અગ્ને અશ્વાનાં ગવાં યસ્તનૂનામ્ । રિપુ સ્તેન સ્તેયકૃદ્દભ્રમેતુ નિ ષ હીયતાં તન્વા તના ચ
હે અગ્નિ, જે કોઈ અમારા ઘી, ઘોડા, ગાય કે શરીર પર લોભ કરે છે—એ દુશ્મન, ચોર, ચોરી કરનાર ભટકી જાય, અને તેની જાત અને સંતાન બંનેમાં ઘટાડો થાય.
{૯} પરઃ સો અસ્તુ તન્વા તના ચ તિસ્રઃ પૃથિવીરધો અસ્તુ વિશ્વાઃ । પ્રતિ શુષ્યતુ યશો અસ્ય દેવા યો મા દિવા દિપ્સતિ યશ્ચ નક્તમ્
એ વ્યક્તિ શરીર અને સંતાનથી દૂર થઈ જાય, ત્રણ પૃથ્વીમાંથી નીચામાં પડી જાય; જે દિવસ કે રાતે મને નુકસાન પહોંચાડવા ઈચ્છે, એનું યશ દેવો, સુકાઈ જાય.
સુવિજ્ઞાનં ચિકિતુષે જનાય સચ્ચાસચ્ચ વચસી પસ્પૃધાતે । તસ્યોર્યત્સત્યં યતરદૃજીયસ્તદિત્સોમોઽવતિ હન્ત્યાસત્
જે સમજવા ઈચ્છે છે, તેને સાચું-ખોટું ઓળખવું સરળ બને છે; વાણીમાં સત્ય અને અસત્ય સ્પર્ધા કરે છે. એમાં જે સાચું અને વધુ ધર્મમય છે, તેને સોમ દેવ બચાવે છે, અને ખોટાને દંડ આપે છે.