યત્ક્ષુરેણ મર્ચયતા સુતેજસા વપ્તા વપસિ કેશશ્મશ્રુ । શુભં મુખં મા ન આયુઃ પ્ર મોષીઃ
તુ જ્યારે તીક્ષ્ણ ઉસ્તરા વડે વાળ અને દાઢી કાપે છે, ત્યારે તારો ચહેરો સુંદર રહે—અમારી આયુષ્ય દૂર ન કરજે.
શિવૌ તે સ્તાં વ્રીહિયવાવબલાસાવદોમધૌ । એતૌ યક્ષ્મં વિ બાધેતે એતૌ મુઞ્ચતો અંહસઃ
તારા માટે ભાત અને જૌ, બળવાન અને તંદુરસ્ત, શુભ રહે. આ બંને રોગ દૂર કરે છે, આ બંને તને દુઃખમાંથી મુક્ત કરે છે.
યદશ્નાસિ યત્પિબસિ ધાન્યં કૃષ્યાઃ પયઃ । યદાદ્યં યદનાદ્યં સર્વં તે અન્નમવિષં કૃણોમિ
તુ જે ખાય છે, જે પીવે છે—અન્ન, પશુઓનું દૂધ, જે ખાવા યોગ્ય છે કે નહિ—હું તારા બધાં ખોરાકને વિષમુક્ત બનાવું છું.
અહ્ને ચ ત્વા રાત્રયે ચોભાભ્યાં પરિ દદ્મસિ । અરાયેભ્યો જિઘત્સુભ્ય ઇમં મે પરિ રક્ષત
દિવસે અને રાત્રે, બંને સમયે, અમે તને ઘેરી રાખીએ છીએ. દુશ્મનો અને દુઃખ આપનારાઓથી આને બચાવો.
{૪} શતં તેઽયુતં હાયનાન્ દ્વે યુગે ત્રીણિ ચત્વારિ કૃણ્મઃ । ઇન્દ્રાગ્ની વિશ્વે દેવાસ્તેઽનુ મન્યન્તામહૃણીયમાનાઃ
હું તને સો, હજારો વર્ષ, બે યુગ, ત્રણ, ચાર યુગ આપું છું. ઇન્દ્ર, અગ્નિ અને બધા દેવતાઓ એમાં સંમત થાય—કોઈ વિઘ્ન ન આવે.
શરદે ત્વા હેમન્તાય વસન્તાય ગ્રીષ્માય પરિ દદ્મસિ । વર્ષાણિ તુભ્યં સ્યોનાનિ યેષુ વર્ધન્ત ઓષધીઃ
શરદ, હેમંત, વસંત અને ઉનાળામાં અમે તને ઘેરી રાખીએ છીએ. એ વર્ષો તારા માટે સુખદ રહે, જેમાં ઔષધિઓ વધે.
મૃત્યુરીશે દ્વિપદાં મૃત્યુરીશે ચતુષ્પદામ્ । તસ્માત્ત્વાં મૃત્યોર્ગોપતેરુદ્ભરામિ સ મા બિભેઃ
મૃત્યુ બિપદીઓનો અને ચતુષ્પદોનો સ્વામી છે. એ ગોપાળ મૃત્યુમાંથી હું તને ઉપાડી લઉં છું—તુ ડરતો નહીં.
સોઽરિષ્ટ ન મરિષ્યસિ ન મરિષ્યસિ મા બિભેઃ । ન વૈ તત્ર મ્રિયન્તે નો યન્તિ અધમં તમઃ
તને કશું નહીં થાય, તું મરશે નહીં, તું મરશે નહીં—ડરતો નહીં. ત્યાં કોઈ મરતું નથી, કોઈ અંધકારના તળિયે નથી જતું.
સર્વો વૈ તત્ર જીવતિ ગૌરશ્વઃ પુરુષઃ પશુઃ । યત્રેદં બ્રહ્મ ક્રિયતે પરિધિર્જીવનાય કમ્
જ્યાં આ જીવનરક્ષક કવચ પહેરાવાય છે, ત્યાં સફેદ, ઘોડા, માનવ, પશુ—બધાં જીવંત રહે છે.
પરિ ત્વા પાતુ સમાનેભ્યોઽભિચારાત્સબન્ધુભ્યઃ । અમમ્રિર્ભવામૃતોઽતિજીવો મા તે હાસિષુરસવઃ શરીરમ્
તને સમાન વયના લોકો, તાંત્રિક વિધિઓ અને સંબંધીઓથી રક્ષણ મળે. તું અમર, અમૃત, લાંબી આયુષ્યવાળો બન—તારા પ્રાણ કદી શરીર છોડે નહીં.
યે મૃત્યવ એકશતં યા નાષ્ટ્રા અતિતાર્યાઃ । મુઞ્ચન્તુ તસ્માત્ત્વાં દેવા અગ્નેર્વૈશ્વાનરાદધિ
જે મૃત્યુના સો રૂપો છે, જે અવરોધરૂપ છે, એ બધાં તને પસાર થઈ જાય; દેવી-દેવતાઓ તને એ બધામાંથી, વૈશ્વાનર અગ્નિની આગમાંથી મુક્ત કરે.
અગ્નેઃ શરીરમસિ પારયિષ્ણુ રક્ષોહાસિ સપત્નહા । અથો અમીવચાતનઃ પૂતુદ્રુર્નામ ભેષજમ્
તું અગ્નિનું શરીર છે, શક્તિશાળી છે, દુષ્ટો અને શત્રુઓનો નાશ કરનાર છે; તું રોગ દૂર કરનાર છે અને તું 'પૂતુદ્રુ' નામે ઓળખાય છે, જે ઔષધિ છે.
8.3 રક્ષોહણં વાજિનમા જિઘર્મિ મિત્રં પ્રથિષ્ઠમુપ યામિ શર્મ । શિશાનો અગ્નિઃ ક્રતુભિઃ સમિદ્ધઃ સ નો દિવા સ રિષઃ પાતુ નક્તમ્
હું રક્ષકોનો વિનાશ કરનાર, ઝડપથી દોડનાર, મિત્રરૂપ અને રક્ષણ માટે સ્થિર એવા અગ્નિની શરણ લઉં છું; યજ્ઞથી પ્રજ્વલિત થયેલો અગ્નિ, તું અમને દિવસ-રાત દુઃખથી બચાવ.
અયોદંષ્ટ્રો અર્ચિષા યાતુધાનાન્ ઉપ સ્પૃશ જાતવેદઃ સમિદ્ધઃ । આ જિહ્વયા મૂરદેવાન્ રભસ્વ ક્રવ્યાદો વૃષ્ટ્વાપિ ધત્સ્વાસન્
જાતવેદા, તારી દાંત વગરની જ્વાળાથી તું દુષ્ટોને સ્પર્શ કર; તારી જીભથી દુષ્ટ આત્માઓને પકડી, માંસખોરોને ભક્ષી, અને તેમને વરસાદ વગરની જગ્યા પર મૂકી દે.
ઉભોભયાવિન્ન્ ઉપ ધેહિ દંષ્ટ્રૌ હિંસ્રઃ શિશાનોઽવરં પરં ચ । ઉતાન્તરિક્ષે પરિ યાહ્યગ્ને જમ્ભૈઃ સં ધેહ્યભિ યાતુધાનાન્
અગ્નિ, તું તારા બંને તીક્ષ્ણ અને ભયાનક ચપડાં ઉપર અને નીચે મૂકી દે; તું આકાશમાં ગર્જના સાથે ફરી, અને દુષ્ટોને દંડ આપ.
અગ્ને ત્વચં યાતુધાનસ્ય ભિન્ધિ હિંસ્રાશનિર્હરસા હન્ત્વેનમ્ । પ્ર પર્વાણિ જાતવેદઃ શૃણીહિ ક્રવ્યાત્ક્રવિષ્ણુર્વિ ચિનોત્વેનમ્
અગ્નિ, દુષ્ટનો ચામડો ફાડી નાખ; તારી ભયાનક જ્વાળાથી તું તેને શક્તિથી નાશ કર; જાતવેદા, તેના અંગો કાપી નાખ અને માંસખોરને વિખેરી દે.
યત્રેદાનીં પશ્યસિ જાતવેદસ્તિષ્ઠન્તમગ્ન ઉત વા ચરન્તમ્ । ઉતાન્તરિક્ષે પતન્તં યાતુધાનં તમસ્તા વિધ્ય શર્વા શિશાનઃ
જાતવેદા, તું જ્યાં પણ દુષ્ટને ઊભેલો કે ચાલતો કે આકાશમાં ઉડતો જોઈશ, ત્યાં તું, ભયાનક અગ્નિ, તેને તારા શસ્ત્રથી ઘાયલ કર.
યજ્ઞૈરિષૂઃ સંનમમાનો અગ્ને વાચા શલ્યાઁ અશનિભિર્દિહાનઃ । તાભિર્વિધ્ય હૃદયે યાતુધાનાન્ પ્રતીચો બાહૂન્ પ્રતિ ભઙ્ગ્ધ્યેષામ્
અગ્નિ, તું યજ્ઞથી તારા બાણ વાંકા કરી, વાણીથી શલ્ય અને પથ્થરથી શસ્ત્ર બનાવી, એ બધાંથી દુષ્ટોના હૃદયમાં ઘા કર અને સામે ઊભેલા તેમના હાથ તોડી નાખ.
ઉતારબ્ધાન્ત્સ્પૃનુહિ જાતવેદ ઉતારેભાણામૃષ્ટિભિર્યાતુધાનાન્ । અગ્ને પૂર્વો નિ જહિ શોશુચાન આમાદઃ ક્ષ્વિઙ્કાસ્તમદન્ત્વેનીઃ
જાતવેદા, જે ઊભા થઈ ગયા છે અને જે હજુ ઊભા થવાના છે, તેમને તારી જ્વાળાથી દૂર હંકાર; અગ્નિ, પહેલા તેજસ્વી દુષ્ટોને નાશ કર, અને ભક્ષકોને ભક્ષકો ભક્ષી જાય તેમ કર.
ઇહ પ્ર બ્રૂહિ યતમઃ સો અગ્ને યાતુધાનો ય ઇદં કૃણોતિ । તમા રભસ્વ સમિધા યવિષ્ઠ નૃચક્ષસશ્ચક્ષુષે રન્ધયૈનમ્
અગ્નિ, અહીં બતાવ કે કોણ પ્રયત્ન કરી રહ્યો છે, કયો દુષ્ટ આવું કરી રહ્યો છે; તું, પ્રજ્વલિત જ્વાળાથી તેને પકડી લે અને તેને માનવોની નજરથી અંધો કરી દે.
તીક્ષ્ણેનાગ્ને ચક્ષુષા રક્ષ યજ્ઞં પ્રાઞ્ચં વસુભ્યઃ પ્ર ણય પ્રચેતઃ । હિંસ્રં રક્ષાંસ્યભિ શોશુચાનં મા ત્વા દભન્ યાતુધાના નૃચક્ષઃ
અગ્નિ, તારી તીક્ષ્ણ નજરથી યજ્ઞનું રક્ષણ કર, તેને સારા માટે આગળ લઈ જ; તું તેજથી દુષ્ટોને નાશ કર, અને દુષ્ટો તને કોઈ નુકસાન ન પહોંચાડી શકે.
નૃચક્ષા રક્ષઃ પરિ પશ્ય વિક્ષુ તસ્ય ત્રીણિ પ્રતિ શૃણીહ્યગ્રા । તસ્યાગ્ને પૃષ્ટીર્હરસા શૃણીહિ ત્રેધા મૂલં યાતુધાનસ્ય વૃશ્ચ
દ્રષ્ટા, તું લોકોમાં રહેલા દુષ્ટને ચારે બાજુથી જો; તેના ત્રણ મુખ્ય અંગો કાપી નાખ; અગ્નિ, તારી શક્તિથી તેના પીઠના ભાગો કાપી નાખ અને દુષ્ટની મૂળને ત્રણ ભાગમાં વિભાજિત કરી દે.
{૬} ત્રિર્યાતુધાનઃ પ્રસિતિં ત એત્વૃતં યો અગ્ને અનૃતેન હન્તિ । તમર્ચિષા સ્ફૂર્જયન્ જાતવેદઃ સમક્ષમેનં ગૃણતે નિ યુઙ્ગ્ધિ
દુષ્ટ ત્રણ વાર માર્ગે આવે છે; જે અગ્નિ, અસત્યથી નુકસાન કરે છે, જાતવેદા, તારી જ્વાળાથી તેને ગર્જના સાથે, તેની સામેના લોકોની નજરે બાંધી દે.
યદગ્ને અદ્ય મિથુના શપાતો યદ્વાચસ્તૃષ્ટં જનયન્ત રેભાઃ । મન્યોર્મનસઃ શરવ્યા જાયતે યા તયા વિધ્ય હૃદયે યાતુધાનાન્
અગ્નિ, આજે જે કોઈ જોડે મળીને શાપ આપે છે, જે વાંધાજનક વચનો બોલે છે, કે જે રોષ અને મનથી તીક્ષ્ણ બાણ ઉપજાવે છે, એ બધાથી દુષ્ટોના હૃદયમાં ઘા કર.
પરા શૃણીહિ તપસા યાતુધાનાન્ પરાગ્ને રક્ષો હરસા શૃણીહિ । પરાર્ચિષા મૂરદેવાન્ છૃણીહિ પરાસુતૃપઃ શોશુચતઃ શૃણીહિ
તારી તપશ્ચર્યાથી દુષ્ટોને દૂર હંકાર; અગ્નિ, તારી શક્તિથી રાક્ષસોને દૂર હંકાર; તારી જ્વાળાથી દુષ્ટ આત્માઓને દૂર હંકાર; અને લોભી તેજસ્વીઓને પણ દૂર હંકાર.
પરાદ્ય દેવા વૃજિનં શૃણન્તુ પ્રત્યગેનં શપથા યન્તુ સૃષ્ટાઃ । વાચાસ્તેનં શરવ ઋચ્છન્તુ મર્મન્ વિશ્વસ્યૈતુ પ્રસિતિં યાતુધાનઃ
આજે દેવતાઓ દુષ્ટોને દૂર કરે, શાપો પાછા તેમને જ મળે; વચનો અને બાણો તેમના મુખ્ય અંગોને ઘાયલ કરે; દુષ્ટો બધાં માર્ગોથી દૂર થઈ જાય.
યઃ પૌરુષેયેણ ક્રવિષા સમઙ્ક્તે યો અશ્વ્યેન પશુના યાતુધાનઃ । યો અઘ્ન્યાયા ભરતિ ક્ષીરમગ્ને તેષાં શીર્ષાણિ હરસાપિ વૃશ્ચ
જે મનુષ્યના માંસથી, ઘોડા કે પશુના માંસથી પોતાને લપેટે છે, કે દુષ્ટ ગાયનું દૂધ લાવે છે, અગ્નિ, તું એવી બધાની માથા તારી શક્તિથી કાપી નાખ.
વિષં ગવાં યાતુધાના ભરન્તામા વૃશ્ચન્તામદિતયે દુરેવાઃ । પરૈણાન્ દેવઃ સવિતા દદાતુ પરા ભાગમોષધીનાં જયન્તામ્
દુષ્ટો ગાયનું ઝેર લઈ જાય, દુષ્ટો અદિતિને અર્પણ થાય; દેવતા સવિતા તેમને દૂર કરી દે; ઔષધિઓનો ભાગ બીજે જ વિજયી થાય.
સંવત્સરીણં પય ઉસ્રિયાયાસ્તસ્ય માશીદ્યાતુધાનો નૃચક્ષઃ । પીયૂષમગ્ને યતમસ્તિતૃપ્સાત્તં પ્રત્યઞ્ચમર્ચિષા વિધ્ય મર્મણિ
સાંવળી ગાયનું વર્ષનું દૂધ, એ માંસખોર દુષ્ટ, જે મનુષ્યોને ઓળખે છે, એ ન ખાય. હે અગ્નિ, જે મીઠું રસ છે, જેને લોભી ઇચ્છે છે, એ દુષ્ટને તારી પાછી ફરતી જ્વાળાથી એના જીવના સ્થાન પર વાગે.
સનાદગ્ને મૃણસિ યાતુધાનાન્ ન ત્વા રક્ષાંસિ પૃતનાસુ જિગ્યુઃ । સહમૂરાન્ અનુ દહ ક્રવ્યાદો મા તે હેત્યા મુક્ષત દૈવ્યાયાઃ
હે અગ્નિ, તું હંમેશા દુષ્ટોને નાશ કરે છે; યુદ્ધમાં રાક્ષસો તને ક્યારેય જીત્યા નથી. તું બધા માંસખોરો અને તેમના સાથીઓને ભસ્મ કરી નાખ; દૈવી શસ્ત્ર તને કદી ચૂકી ન જાય.