અધિ બ્રૂહિ મા રભથાઃ સૃજેમં તવૈવ સન્ત્સર્વહાયાઃ ઇહાસ્તુ । ભવાશર્વૌ મૃડતં શર્મ યચ્છતમપસિધ્ય દુરિતં ધત્તમાયુઃ
આ મનુષ્ય ઉપર બોલ, તેને પકડશો નહીં; તેને મુક્ત કરો, તે અહીં જ તમારા વચ્ચે રહે. હે ભવ અને શર્વ, કૃપાળુ રહો, રક્ષણ આપો; દુઃખ દૂર કરો, લાંબું આયુષ્ય આપો.
અસ્મૈ મૃત્યો અધિ બ્રૂહીમં દયસ્વોદિતોઽયમેતુ । અરિષ્ટઃ સર્વાઙ્ગઃ સુશ્રુજ્જરસા શતહાયન આત્મના ભુજમશ્નુતામ્
હે મૃત્યુ, આ મનુષ્ય ઉપર બોલ, દયા કર; તે ઊભો થાય. તેના બધા અંગો અક્ષત રહે, શ્રવણશક્તિ સારી રહે, તે તંદુરસ્ત રહે, સો વર્ષ સુધી જીવે અને પોતાના આત્માથી જીવન માણે.
દેવાનાં હેતિઃ પરિ ત્વા વૃણક્તુ પારયામિ ત્વા રજસ ઉત્ત્વા મૃત્યોરપીપરમ્ । આરાદગ્નિં ક્રવ્યાદં નિરૂહં જીવાતવે તે પરિધિં દધામિ
દેવતાઓની શસ્ત્રો તારી પાસે ન આવે, હું તને ધૂળથી, મૃત્યુથી પણ આગળ લઈ જાઉં છું. માંસ ખાવા વાળું અગ્નિ તારી નજીક ન આવે, તારી જિંદગી માટે હું તને રક્ષણકવચ પહેરાવું છું.
યત્તે નિયાનં રજસં મૃત્યો અનવધર્ષ્યમ્ । પથ ઇમં તસ્માદ્રક્ષન્તો બ્રહ્માસ્મૈ વર્મ કૃણ્મસિ
મૃત્યુ, તારો જે રસ્તો છે, જે ધૂળમાં પસાર થવો અશક્ય છે—તેમાંથી બચાવવા માટે, અમે તારા માટે પવિત્ર વાણીનું કવચ તૈયાર કરીએ છીએ.
{૩} કૃણોમિ તે પ્રાણાપાનૌ જરાં મૃત્યું દીર્ઘમાયુઃ સ્વસ્તિ । વૈવસ્વતેન પ્રહિતાન્ યમદૂતાંશ્ચરતોઽપ સેધામિ સર્વાન્
હું તારા માટે શ્વાસ અને ઉચ્છ્વાસ, વૃદ્ધાવસ્થા, મૃત્યુ, લાંબી આયુષ્ય અને કલ્યાણ સ્થાપિત કરું છું. વૈવસ્વત દ્વારા મોકલાયેલા યમના દૂતોએ જ્યાં જ્યાં ભમ્યા, તેમને હું દૂર હંકારું છું.
આરાદરાતિં નિર્ઋતિં પરો ગ્રાહિં ક્રવ્યાદઃ પિશાચાન્ । રક્ષો યત્સર્વં દુર્ભૂતં તત્તમ ઇવાપ હન્મસિ
શત્રુતા, વિનાશ, પકડી લેનાર, માંસ ખાવા વાળો, ભૂત-પ્રેત અને બધું દુષ્ટ જે કંઈ છે, તેને હું તારી પાસે થી દૂર, અંધકારમાં ફેંકી દઉં છું.
અગ્નેષ્ટ પ્રાનમમૃતાદાયુષ્મતો વન્વે જાતવેદસઃ । યથા ન રિષ્યા અમૃતઃ સજૂરસસ્તત્તે કૃણોમિ તદુ તે સમૃધ્યતામ્
જાતવેદસ અગ્નિ પાસેથી હું તારા માટે અમરતાનું શ્વાસ અને લાંબી આયુષ્ય માગું છું. જેમ અમર દેવો પોતાના મિત્રો સાથે કદી નાશ પામતા નથી, એમ હું તારા માટે એ જ આશીર્વાદ કરું છું—એ તને ફળે.
શિવે તે સ્તાં દ્યાવાપૃથિવી અસંતાપે અભિશ્રિયૌ । શં તે સૂર્ય આ તપતુ શં વાતો વાતુ તે હૃદે । શિવા અભિ ક્ષરન્તુ ત્વાપો દિવ્યાઃ પયસ્વતીઃ
આકાશ અને ધરતી તારા માટે શુભ અને દુઃખરહિત રહે. સૂર્ય તને શુભ પ્રકાશ આપે, પવન તારા હૃદય માટે સુખદ વાયુ વહાવે. દૈવી, દૂધવાળી નદીઓ તારા આસપાસ શુભ રીતે વહે.
શિવાસ્તે સન્ત્વોષધય ઉત્ત્વાહાર્ષમધરસ્યા ઉત્તરાં પૃથિવીમભિ । તત્ર ત્વાદિત્યૌ રક્ષતાં સૂર્યાચન્દ્રમસાવુભા
તારા માટે ઔષધિઓ, નીચેની ધરતીથી લઈને ઉપર સુધી, શુભ રહે. ત્યાં સૂર્ય અને ચંદ્ર, એ બંને તને રક્ષણ આપે.
યત્તે વાસઃ પરિધાનં યાં નીવિં કૃણુષે ત્વમ્ । શિવં તે તન્વે તત્કૃણ્મઃ સંસ્પર્શેઽદ્રૂક્ષ્ણમસ્તુ તે
તુ જે કપડાં પહેરે છે, જે લંગોટ બાંધે છે, એ બધું તારા શરીર માટે શુભ બનાવીએ છીએ. એનો સ્પર્શ તને કદી નુકસાન ન કરે.
યત્ક્ષુરેણ મર્ચયતા સુતેજસા વપ્તા વપસિ કેશશ્મશ્રુ । શુભં મુખં મા ન આયુઃ પ્ર મોષીઃ
તુ જ્યારે તીક્ષ્ણ ઉસ્તરા વડે વાળ અને દાઢી કાપે છે, ત્યારે તારો ચહેરો સુંદર રહે—અમારી આયુષ્ય દૂર ન કરજે.
શિવૌ તે સ્તાં વ્રીહિયવાવબલાસાવદોમધૌ । એતૌ યક્ષ્મં વિ બાધેતે એતૌ મુઞ્ચતો અંહસઃ
તારા માટે ભાત અને જૌ, બળવાન અને તંદુરસ્ત, શુભ રહે. આ બંને રોગ દૂર કરે છે, આ બંને તને દુઃખમાંથી મુક્ત કરે છે.
યદશ્નાસિ યત્પિબસિ ધાન્યં કૃષ્યાઃ પયઃ । યદાદ્યં યદનાદ્યં સર્વં તે અન્નમવિષં કૃણોમિ
તુ જે ખાય છે, જે પીવે છે—અન્ન, પશુઓનું દૂધ, જે ખાવા યોગ્ય છે કે નહિ—હું તારા બધાં ખોરાકને વિષમુક્ત બનાવું છું.
અહ્ને ચ ત્વા રાત્રયે ચોભાભ્યાં પરિ દદ્મસિ । અરાયેભ્યો જિઘત્સુભ્ય ઇમં મે પરિ રક્ષત
દિવસે અને રાત્રે, બંને સમયે, અમે તને ઘેરી રાખીએ છીએ. દુશ્મનો અને દુઃખ આપનારાઓથી આને બચાવો.
{૪} શતં તેઽયુતં હાયનાન્ દ્વે યુગે ત્રીણિ ચત્વારિ કૃણ્મઃ । ઇન્દ્રાગ્ની વિશ્વે દેવાસ્તેઽનુ મન્યન્તામહૃણીયમાનાઃ
હું તને સો, હજારો વર્ષ, બે યુગ, ત્રણ, ચાર યુગ આપું છું. ઇન્દ્ર, અગ્નિ અને બધા દેવતાઓ એમાં સંમત થાય—કોઈ વિઘ્ન ન આવે.
શરદે ત્વા હેમન્તાય વસન્તાય ગ્રીષ્માય પરિ દદ્મસિ । વર્ષાણિ તુભ્યં સ્યોનાનિ યેષુ વર્ધન્ત ઓષધીઃ
શરદ, હેમંત, વસંત અને ઉનાળામાં અમે તને ઘેરી રાખીએ છીએ. એ વર્ષો તારા માટે સુખદ રહે, જેમાં ઔષધિઓ વધે.
મૃત્યુરીશે દ્વિપદાં મૃત્યુરીશે ચતુષ્પદામ્ । તસ્માત્ત્વાં મૃત્યોર્ગોપતેરુદ્ભરામિ સ મા બિભેઃ
મૃત્યુ બિપદીઓનો અને ચતુષ્પદોનો સ્વામી છે. એ ગોપાળ મૃત્યુમાંથી હું તને ઉપાડી લઉં છું—તુ ડરતો નહીં.
સોઽરિષ્ટ ન મરિષ્યસિ ન મરિષ્યસિ મા બિભેઃ । ન વૈ તત્ર મ્રિયન્તે નો યન્તિ અધમં તમઃ
તને કશું નહીં થાય, તું મરશે નહીં, તું મરશે નહીં—ડરતો નહીં. ત્યાં કોઈ મરતું નથી, કોઈ અંધકારના તળિયે નથી જતું.
સર્વો વૈ તત્ર જીવતિ ગૌરશ્વઃ પુરુષઃ પશુઃ । યત્રેદં બ્રહ્મ ક્રિયતે પરિધિર્જીવનાય કમ્
જ્યાં આ જીવનરક્ષક કવચ પહેરાવાય છે, ત્યાં સફેદ, ઘોડા, માનવ, પશુ—બધાં જીવંત રહે છે.
પરિ ત્વા પાતુ સમાનેભ્યોઽભિચારાત્સબન્ધુભ્યઃ । અમમ્રિર્ભવામૃતોઽતિજીવો મા તે હાસિષુરસવઃ શરીરમ્
તને સમાન વયના લોકો, તાંત્રિક વિધિઓ અને સંબંધીઓથી રક્ષણ મળે. તું અમર, અમૃત, લાંબી આયુષ્યવાળો બન—તારા પ્રાણ કદી શરીર છોડે નહીં.
યે મૃત્યવ એકશતં યા નાષ્ટ્રા અતિતાર્યાઃ । મુઞ્ચન્તુ તસ્માત્ત્વાં દેવા અગ્નેર્વૈશ્વાનરાદધિ
જે મૃત્યુના સો રૂપો છે, જે અવરોધરૂપ છે, એ બધાં તને પસાર થઈ જાય; દેવી-દેવતાઓ તને એ બધામાંથી, વૈશ્વાનર અગ્નિની આગમાંથી મુક્ત કરે.
અગ્નેઃ શરીરમસિ પારયિષ્ણુ રક્ષોહાસિ સપત્નહા । અથો અમીવચાતનઃ પૂતુદ્રુર્નામ ભેષજમ્
તું અગ્નિનું શરીર છે, શક્તિશાળી છે, દુષ્ટો અને શત્રુઓનો નાશ કરનાર છે; તું રોગ દૂર કરનાર છે અને તું 'પૂતુદ્રુ' નામે ઓળખાય છે, જે ઔષધિ છે.
8.3 રક્ષોહણં વાજિનમા જિઘર્મિ મિત્રં પ્રથિષ્ઠમુપ યામિ શર્મ । શિશાનો અગ્નિઃ ક્રતુભિઃ સમિદ્ધઃ સ નો દિવા સ રિષઃ પાતુ નક્તમ્
હું રક્ષકોનો વિનાશ કરનાર, ઝડપથી દોડનાર, મિત્રરૂપ અને રક્ષણ માટે સ્થિર એવા અગ્નિની શરણ લઉં છું; યજ્ઞથી પ્રજ્વલિત થયેલો અગ્નિ, તું અમને દિવસ-રાત દુઃખથી બચાવ.
અયોદંષ્ટ્રો અર્ચિષા યાતુધાનાન્ ઉપ સ્પૃશ જાતવેદઃ સમિદ્ધઃ । આ જિહ્વયા મૂરદેવાન્ રભસ્વ ક્રવ્યાદો વૃષ્ટ્વાપિ ધત્સ્વાસન્
જાતવેદા, તારી દાંત વગરની જ્વાળાથી તું દુષ્ટોને સ્પર્શ કર; તારી જીભથી દુષ્ટ આત્માઓને પકડી, માંસખોરોને ભક્ષી, અને તેમને વરસાદ વગરની જગ્યા પર મૂકી દે.
ઉભોભયાવિન્ન્ ઉપ ધેહિ દંષ્ટ્રૌ હિંસ્રઃ શિશાનોઽવરં પરં ચ । ઉતાન્તરિક્ષે પરિ યાહ્યગ્ને જમ્ભૈઃ સં ધેહ્યભિ યાતુધાનાન્
અગ્નિ, તું તારા બંને તીક્ષ્ણ અને ભયાનક ચપડાં ઉપર અને નીચે મૂકી દે; તું આકાશમાં ગર્જના સાથે ફરી, અને દુષ્ટોને દંડ આપ.
અગ્ને ત્વચં યાતુધાનસ્ય ભિન્ધિ હિંસ્રાશનિર્હરસા હન્ત્વેનમ્ । પ્ર પર્વાણિ જાતવેદઃ શૃણીહિ ક્રવ્યાત્ક્રવિષ્ણુર્વિ ચિનોત્વેનમ્
અગ્નિ, દુષ્ટનો ચામડો ફાડી નાખ; તારી ભયાનક જ્વાળાથી તું તેને શક્તિથી નાશ કર; જાતવેદા, તેના અંગો કાપી નાખ અને માંસખોરને વિખેરી દે.
યત્રેદાનીં પશ્યસિ જાતવેદસ્તિષ્ઠન્તમગ્ન ઉત વા ચરન્તમ્ । ઉતાન્તરિક્ષે પતન્તં યાતુધાનં તમસ્તા વિધ્ય શર્વા શિશાનઃ
જાતવેદા, તું જ્યાં પણ દુષ્ટને ઊભેલો કે ચાલતો કે આકાશમાં ઉડતો જોઈશ, ત્યાં તું, ભયાનક અગ્નિ, તેને તારા શસ્ત્રથી ઘાયલ કર.
યજ્ઞૈરિષૂઃ સંનમમાનો અગ્ને વાચા શલ્યાઁ અશનિભિર્દિહાનઃ । તાભિર્વિધ્ય હૃદયે યાતુધાનાન્ પ્રતીચો બાહૂન્ પ્રતિ ભઙ્ગ્ધ્યેષામ્
અગ્નિ, તું યજ્ઞથી તારા બાણ વાંકા કરી, વાણીથી શલ્ય અને પથ્થરથી શસ્ત્ર બનાવી, એ બધાંથી દુષ્ટોના હૃદયમાં ઘા કર અને સામે ઊભેલા તેમના હાથ તોડી નાખ.
ઉતારબ્ધાન્ત્સ્પૃનુહિ જાતવેદ ઉતારેભાણામૃષ્ટિભિર્યાતુધાનાન્ । અગ્ને પૂર્વો નિ જહિ શોશુચાન આમાદઃ ક્ષ્વિઙ્કાસ્તમદન્ત્વેનીઃ
જાતવેદા, જે ઊભા થઈ ગયા છે અને જે હજુ ઊભા થવાના છે, તેમને તારી જ્વાળાથી દૂર હંકાર; અગ્નિ, પહેલા તેજસ્વી દુષ્ટોને નાશ કર, અને ભક્ષકોને ભક્ષકો ભક્ષી જાય તેમ કર.
ઇહ પ્ર બ્રૂહિ યતમઃ સો અગ્ને યાતુધાનો ય ઇદં કૃણોતિ । તમા રભસ્વ સમિધા યવિષ્ઠ નૃચક્ષસશ્ચક્ષુષે રન્ધયૈનમ્
અગ્નિ, અહીં બતાવ કે કોણ પ્રયત્ન કરી રહ્યો છે, કયો દુષ્ટ આવું કરી રહ્યો છે; તું, પ્રજ્વલિત જ્વાળાથી તેને પકડી લે અને તેને માનવોની નજરથી અંધો કરી દે.