પદજ્ઞા સ્થ રમતયઃ સંહિતા વિશ્વનામ્નીઃ । ઉપ મા દેવીર્દેવેભિરેત । ઇમં ગોષ્ઠમિદં સદો ઘૃતેનાસ્માન્ત્સમુક્ષત
તમે પગલાંમાં નિપુણ, આનંદી, એકતામાં જોડાયેલી અને સર્વ નામ ધરાવનારી છો. હે દેવીઓ, દેવતાઓ સાથે મારી પાસે આવો. આ ગૌશાળામાં, આ બેઠકમાં અમારે માટે ઘી વરસાવાય.
આ સુસ્રસઃ સુસ્રસો અસતીભ્યો અસત્તરાઃ । સેહોરરસતરા હવણાદ્વિક્લેદીયસીઃ
જે વહેતી છે એ વધુ વહેતી બને, ઓછી વહેતી કરતાં વધારે. જે રસાળ છે એ વધુ રસાળ બને, ઓછી કરતાં વધારે. જે સહેલાઈથી ઓગળી જાય છે એ વધુ ઓગળી જાય, ઓછી કરતાં વધારે.
યા ગ્રૈવ્યા અપચિતોઽથો યા ઉપપક્ષ્યાઃ । વિજામ્નિ યા અપચિતઃ સ્વયંસ્રસઃ
જે ગળાની આસપાસથી આવે છે, જે બાજુઓથી આવે છે, સાંધાઓમાંથી આવે છે, અને આપમેળે વહે છે—
યઃ કીકસાઃ પ્રશૃણાતિ તલીદ્યમવતિષ્ઠતિ । નિર્હાસ્તં સર્વં જાયાન્યં યઃ કશ્ચ કકુદિ શ્રિતઃ
જે કોઈ ખંજવાળથી ખંજવે છે, કે પાપડી સાથે ઊભો રહે છે, એ બધું, દરેક પ્રકારની ત્વચાની બીમારી, અને કૂહપર બેસેલું બધું દૂર થઈ જાય.
પક્ષી જાયાન્યઃ પતતિ સ આ વિશતિ પૂરુષમ્ । તદક્ષિતસ્ય ભેષજમુભયોઃ સુક્ષતસ્ય ચ
પંખીવાળી જે ત્વચાની બીમારી ઉડે છે, એ મનુષ્યમાં પ્રવેશે છે; એ અનઉપચારિત અને સ્વસ્થ તથા ઘાયલ બંને માટે ઔષધ છે.
વિદ્મ વૈ તે જાયાન્ય જાનં યતો જાયાન્ય જાયસે । કથં હ તત્ર ત્વં હનો યસ્ય કૃણ્મો હવિર્ગૃહે
અમે તારી ત્વચાની બીમારી અને એનું મૂળ જાણીએ છીએ, જ્યાંથી તું ઊભી થાય છે. તો પછી, જ્યારે અમે યજ્ઞ કરીએ છીએ, તને કેવી રીતે નાશ કરી શકાય?
ધૃષત્પિબ કલશે સોમમિન્દ્ર વૃત્રહા શૂર સમરે વસૂનામ્ । માધ્યન્દિને સવન આ વૃષસ્વ રયિષ્ઠાનો રયિમસ્માસુ ધેહિ
હે ઇન્દ્ર, વૃત્રને મારનાર, તું કળશમાં રહેલો સોમ રસ બહાદુરીથી પી, ધન માટેના યુદ્ધમાં મધ્યાહ્નના સમયે તું વધુ શક્તિશાળી બન અને અમને બહુ ધન આપ.
સાંતપના ઇદં હવિર્મરુતસ્તજ્જુજુષ્ટન । અસ્માકોતી રિશાદસઃ
હે મારુતો, દુઃખ આપનારા, આ હવન સ્વીકારો; હે ભયંકર દેવતાઓ, તમે અમારી તરફ રહો.
યો નો મર્તો મરુતો દુર્હૃણાયુસ્તિરશ્ચિત્તાનિ વસવો જિઘાંસતિ । દ્રુહઃ પાશાન્ પ્રતિ મુઞ્ચતાં સસ્તપિષ્ઠેન તપસા હન્તના તમ્
જો કોઈ માણસ, હે મારુતો, દુશ્મનાવટથી અમને નુકસાન પહોંચાડવા ઈચ્છે કે અમારો ગુપ્ત શડયંત્ર રચે, તો હે વસુઓ, તમે અમને કપટના ફાંસામાંથી મુક્ત કરો અને તમારી તીવ્ર તપસ્યા દ્વારા તેને નાશ કરો.
સમ્વત્સરીણા મરુતઃ સ્વર્કા ઉરુક્ષયાઃ સગણા માનુષાસઃ । તે અસ્મત્પાશાન્ પ્ર મુઞ્ચન્ત્વેનસસ્સાંતપના મત્સરા માદયિષ્ણવઃ
હે તેજસ્વી મારુતો, વિશાળ ઘરવાળા, તમારા સહયોગીઓ અને માનવ અનુયાયીઓ સાથે, અમને પાપના બંધનમાંથી મુક્ત કરો; હે દુઃખ આપનારા, ઈર્ષાળુ અને આનંદ આપનારા, અમને મુક્ત કરો.
વિ તે મુઞ્ચામિ રશનાં વિ યોક્ત્રં વિ નિયોજનમ્ । ઇહૈવ ત્વમજસ્ર એધ્યગ્ને
હું તારી પટ્ટી, તારો જૂવો અને તારો બંધન ખોલું છું; અહી અને અત્યારે, હે અગ્નિ, તું સતત પ્રજ્વલિત થતો રહેજે.
અસ્મૈ ક્ષત્રાણિ ધારયન્તમગ્ને યુનજ્મિ ત્વા બ્રહ્મણા દૈવ્યેન । દીદિહ્યસ્મભ્યં દ્રવિણેહ ભદ્રં પ્રેમં વોચો હવિર્દાં દેવતાસુ
જે શક્તિઓને ધારણ કરે છે, એ માટે, હે અગ્નિ, હું તને દૈવી પ્રાર્થનાથી જોડું છું; અહી અમને ધન અને કલ્યાણ આપ, હે દેવતાઓને હવન પહોંચાડનાર, અમારો હિતેચ્છુ અવાજ બોલ.
યત્તે દેવા અકૃણ્વન્ ભાગધેયમમાવાસ્યે સંવસન્તો મહિત્વા । તેના નો યજ્ઞં પિપૃહિ વિશ્વવારે રયિં નો ધેહિ સુભગે સુવીરમ્
જે ભાગ દેવતાઓએ તારા માટે બનાવ્યો, અમાવાસ્યાના દિવસે ભેગા થઈને, એ મહિમાથી, હે સર્વવ્યાપક, અમારા યજ્ઞની રક્ષા કર; હે સુભાગ્યવતી, અમને ધન અને ઉત્તમ સંતાન આપ.
અહમેવાસ્મ્યમાવાસ્યા મામા વસન્તિ સુકૃતો મયીમે । મયિ દેવા ઉભયે સાધ્યાશ્ચેન્દ્રજ્યેષ્ઠાઃ સમગચ્છન્ત સર્વે
હું જ આ અમાવાસ્યા છું; સારા કર્મ કરનારા મારા અંદર વસે છે; મારા અંદર દેવતાઓ અને સાધ્યાઓ, ઇન્દ્રને મુખ્ય બનાવી, બધા એકઠા થયા છે.
આગન્ રાત્રી સઙ્ગમની વસૂનામૂર્જં પુષ્ટં વસ્વાવેશયન્તી । અમાવાસ્યાયૈ હવિષા વિધેમોર્જં દુહાના પયસા ન આગન્
રાત આવી છે, ધન એકઠું કરનારી, શક્તિ અને પોષણ લાવી રહી છે, ધનમાં પ્રવેશી રહી છે; અમે અમાવાસ્યાને હવનથી પૂજીએ છીએ, જે દુધ જેવી સંપત્તિ લાવી શક્તિ વહેંચે છે.
અમાવાસ્યે ન ત્વદેતાન્યન્યો વિશ્વા રૂપાણિ પરિભૂર્જજાન । યત્કામાસ્તે જુહુમસ્તન્ નો અસ્તુ વયં સ્યામ પતયો રયીણામ્
અમાવાસ્યાના દિવસે, તારા સિવાય બીજાએ આ બધાં રૂપો બનાવ્યાં નથી, હે સર્વવ્યાપક; જે ઈચ્છાઓ અમે અર્પણ કરીએ છીએ, એ પૂરી થાય; અમે ધનના માલિક બનીએ.
પૂર્ણા પશ્ચાદુત પૂર્ણા પુરસ્તાદુન્મધ્યતઃ પૌર્ણમાસી જિગાય । તસ્યાં દેવૈઃ સંવસન્તો મહિત્વા નાકસ્ય પૃષ્ઠે સમિષા મદેમ
પાછળથી પણ પૂર્ણ, આગળથી પણ પૂર્ણ, મધ્યમાં ઉગતી, પૂર્ણિમા વિજયી થઈ છે; તેમાં દેવતાઓ સાથે મહિમાથી વસીને, અમે સ્વર્ગના શિખરે હવનથી આનંદ માણીએ.
વૃષભં વાજિનં વયં પૌર્ણમાસં યજામહે । સ નો દદાત્વક્ષિતાં રયિમનુપદસ્વતીમ્
અમે વાઝી અને બળવાન એવા પૂર્ણિમાને યજ્ઞ કરીએ છીએ; તે અમને અખૂટ અને સતત વધતું ધન આપે.
પ્રજાપતે ન ત્વદેતાન્યન્યો વિશ્વા રૂપાણિ પરિભૂર્જજાન । યત્કામાસ્તે જુહુમસ્તન્ નો અસ્તુ વયં સ્યામ પતયો રયીણામ્
હે પ્રજાપતિ, તારા સિવાય બીજાએ આ બધાં રૂપો બનાવ્યાં નથી; જે ઈચ્છાઓ અમે અર્પણ કરીએ છીએ, એ પૂરી થાય; અમે ધનના માલિક બનીએ.
પૌર્ણમાસી પ્રથમા યજ્ઞિયાસીદહ્નાં રાત્રીણામતિશર્વરેષુ । યે ત્વાં યજ્ઞૈર્યજ્ઞિયે અર્ધયન્ત્યમી તે નાકે સુકૃતઃ પ્રવિષ્ટાઃ
પૂર્ણિમા રાત્રીમાં સૌપ્રથમ યજ્ઞયોગ્ય બની, બધી રાત્રીોથી શ્રેષ્ઠ છે; જે લોકો તને યજ્ઞથી પૂજે છે, એ સારા કર્મ કરનારા સ્વર્ગમાં પ્રવેશી જાય છે.
પૂર્વાપરં ચરતો માયયૈતૌ શિશૂ ક્રીડન્તૌ પરિ યાતોઽર્ણવમ્ । વિશ્વાન્યો ભુવના વિચષ્ટ ઋતૂંઁરન્યો વિદધજ્જાયસે નવઃ
આ બે બાળકો પોતાની માયાથી આગળ-પાછળ ચાલે છે, સમુદ્રની ફરતે રમે છે; એક સર્વ જીવોને જુએ છે, બીજો ઋતુઓ ગોઠવે છે; તું વારંવાર નવેસરથી જન્મે છે.
નવોનવો ભવસિ જાયમાનોઽહ્નાં કેતુરુષસામેષ્યગ્રમ્ । ભાગં દેવેભ્યો વિ દધાસ્યાયન્ પ્ર ચન્દ્રમસ્તિરસે દીર્ઘમાયુઃ
તું હંમેશા નવો બની જન્મે છે, દિવસોનો સંકેત આપનારો, તું ઉષા સાથે સૌપ્રથમ આવે છે; તું દેવતાઓને ભાગ વહેંચે છે, હે તેજસ્વી ચંદ્રમા, લાંબું આયુષ્ય આપે છે.
સોમસ્યાંશો યુધાં પતેઽનૂનો નામ વા અસિ । અનૂનં દર્શ મા કૃધિ પ્રજયા ચ ધનેન ચ
તું સોમનો અંશ છે, યુદ્ધનો સ્વામી છે; તું 'કંઈ ઓછું નથી' એ નામ ધરાવે છે; અમને સંતાન અને ધનમાં ક્યારેય ઓછા ન થવા દે.
દર્શોઽસિ દર્શતોઽસિ સમગ્રોઽસિ સમન્તઃ । સમગ્રઃ સમન્તો ભૂયાસં ગોભિરશ્વૈઃ પ્રજયા પશુભિર્ગૃહૈર્ધનેન
તું અમાવાસ્યા છે, દેખાવાળો છે, સંપૂર્ણ છે, સર્વત્ર વ્યાપક છે; હું પણ ગાય, ઘોડા, સંતાન, પશુ, ઘર અને ધનથી સંપૂર્ણ અને સર્વત્ર વ્યાપક થાઉં.
યોઽસ્માન્ દ્વેષ્ટિ યં વયં દ્વિષ્મસ્તસ્ય ત્વં પ્રાણેના પ્યાયસ્વ । આ વયં પ્યાસિષીમહિ ગોભિરશ્વૈઃ પ્રજયા પશુભિર્ગૃહૈર્ધનેન
જે અમને દુષ્મન માને છે અથવા જેને અમે દુષ્મન માનીએ છીએ, એના મનમાં, હે પ્રાણ, તું તૃપ્તિ પેદા કર. અને અમને ગાય, ઘોડા, સંતાન, પશુ, ઘર અને ધનથી પરિપૂર્ણ કર.
યં દેવા અંશુમાપ્યાયયન્તિ યમક્ષિતમક્ષિતા ભક્ષયન્તિ । તેનાસ્માન્ ઇન્દ્રો વરુણો બૃહસ્પતિરા પ્યાયયન્તુ ભુવનસ્ય ગોપાઃ
જેને દેવતાઓ સોમ સાથે પોષે છે, અમર લોકો જેનું પાલન કરે છે, એના સાથે અમને પણ, હે ઇન્દ્ર, વરુણ અને બૃહસ્પતિ, જગતના રક્ષકો, તૃપ્ત કરો.
અભ્યર્ચત સુષ્ટુતિં ગવ્યમાજિમસ્માસુ ભદ્રા દ્રવિણાનિ ધત્ત । ઇમં યજ્ઞં નયત દેવતા નો ઘૃતસ્ય ધારા મધુમત્પવન્તામ્
સારા ગુણોવાળી, ગાય લાવતી સ્તુતિ અર્પણ કરો; અમને શુભ સંપત્તિ આપો. હે દેવતાઓ, આ યજ્ઞને આગળ વધારો; ઘી અને મધથી ભરપૂર ધારો વહેવા દો.
મય્યગ્રે અગ્નિં ગૃહ્ણામિ સહ ક્ષત્રેણ વર્ચસા બલેન । મયિ પ્રજાં મય્યાયુર્દધામિ સ્વાહા મય્યગ્નિમ્
આગળ હું અગ્નિને સ્વીકારું છું, સાથે રાજસત્તા, તેજ અને શક્તિ પણ. સંતાન અને આયુષ્ય પણ હું મારા અંદર સ્થાપું છું—સ્વાહા!—મારા અંદર અગ્નિ રહે.
ઇહૈવાગ્ને અધ્ય્ધારયા રયિં મા ત્વા નિ ક્રન્ પૂર્વચિત્તા નિકારિણઃ । ક્ષત્રેણાગ્ને સુયમમસ્તુ તુભ્યમુપસત્તા વર્ધતાં તે અનિષ્ટૃતઃ
હે અગ્નિ, અહીં જ મારા માટે ધન સ્થાપિત કર. જૂના દુશ્મનો તને દૂર ન લઈ જાય. રાજસત્તા સાથે તને સારો નિયંત્રણ મળે; તારો ઉપાસક કદી થાકે નહીં અને સતત વધે.
અન્વગ્નિરુષસામગ્રમખ્યદન્વહાનિ પ્રથમો જાતવેદાઃ । અનુ સૂર્ય ઉષસો અનુ રશ્મીન્ અનુ દ્યાવાપૃથિવી આ વિવેશ
અગ્નિએ તમામ ઉષાઓનું અનુસરણ કર્યું; રોજે રોજ, પ્રથમ જ્ઞાની બનીને. એ સૂર્યની કિરણો, ઉષાઓ અને આખા આકાશ-પૃથ્વીમાં પ્રવેશી ગયો.