ઇહૈવ સ્ત માનુ ગાત વિશ્વા રૂપાણિ પુષ્યત । ઐષ્યામિ ભદ્રેણા સહ ભૂયાંસો ભવતા મયા
અહીં જ રહો, ક્યાંય જશો નહીં; દરેક રીતે ફૂલો અને વિકસો; હું શુભતા સાથે આવીશ—તમે બધા મારા સાથે વધુ સમૃદ્ધ થાઓ.
યદગ્ને તપસા તપ ઉપતપ્યામહે તપઃ । પ્રિયાઃ શ્રુતસ્ય ભૂયાસ્માયુષ્મન્તઃ સુમેધસઃ
હે અગ્નિ, તપથી અમે તપ કરીએ છીએ; અમે વિદ્વાનોને પ્રિય, દીર્ઘાયુ અને બુદ્ધિશાળી બનીએ.
અગ્ને તપસ્તપ્યામહ ઉપ તપ્યામહે તપઃ । શ્રુતાનિ શૃણ્વન્તઃ વયમાયુષ્મન્તઃ સુમેધસઃ
હે અગ્નિ, અમે તપ કરીએ છીએ, તપસ્યા કરીએ છીએ; શ્રવણ કરીને અમે દીર્ઘાયુ અને બુદ્ધિશાળી બનીએ.
અયમગ્નિઃ સત્પતિર્વૃદ્ધવૃષ્ણો રથીવ પત્તીન્ અજયત્પુરોહિતઃ । નાભા પૃથિવ્યાં નિહિતો દવિદ્યુતદધસ્પદં કૃણુતાં યે પૃતન્યવઃ
આ અગ્નિ સાચો સ્વામી છે, સદા શક્તિવાન છે, રથચાલકની જેમ આગળ વધે છે, પૃથ્વીનું કેન્દ્ર છે અને વીજળી વિના ઝળહળે છે—પ્રયત્નશીલ લોકો મજબૂત આધાર સ્થાપે.
પૃતનાજિતં સહમાનમગ્નિમુક્થ્યૈર્હવામહે પરમાત્સધસ્થાત્। સ નઃ પર્ષદતિ દુર્ગાણિ વિશ્વા ક્ષામદ્દેવોઽતિ દુરિતાન્યગ્નિઃ
અમે યુદ્ધમાં જીતનાર, સહનશીલ અગ્નિને, સ્તુતિ સાથે, સર્વોચ્ચ સ્થાનથી બોલાવીએ છીએ; એ અમને દરેક મુશ્કેલીમાંથી પાર પાડે, અગ્નિ દેવ અમને બધાં દુઃખોથી દૂર રાખે.
ઇદં યત્કૃષ્ણઃ શકુનિરભિનિષ્પતન્ન્ અપીપતત્। આપો મા તસ્માત્સર્વસ્માદ્દુરિતાત્પાન્ત્વંહસઃ
જો કાળો પક્ષી ઉડે કે પડી જાય, તો પાણી અમને એ બધા દુઃખ અને પાપથી બચાવે.
ઇદં યત્કૃષ્ણઃ શકુનિરવામૃક્ષન્ નિર્ઋતે તે મુખેન । અગ્નિર્મા તસ્માદેનસો ગાર્હપત્યઃ પ્ર મુઞ્ચતુ
જો કાળો પક્ષી રડે, હે નિરુતિ, તારા મોઢાથી—તો ગૃહપતિ અગ્નિ અમને એ પાપમાંથી મુક્ત કરે.
પ્રતીચીનફલો હિ ત્વમપામાર્ગ રુરોહિથ । સર્વાન્ મચ્છપથામધિ વરીયો યવયા ઇતઃ
પાછળ તરફ ફળ આપતો અપામાર્ગ અહીં ઊગ્યો છે; જે અમને નુકસાન પહોંચાડે છે, એ બધાને અહીંથી દૂર હાંકો.
યદ્દુષ્કૃતં યચ્છમલં યદ્વા ચેરિમ પાપયા । ત્વયા તદ્વિશ્વતોમુખાપામાર્ગાપ મૃજ્મહે
જોઈએ તો જે કંઈ દુષ્કર્મ, અશુદ્ધિ કે પાપ અમે કર્યું હોય, એ બધું, સર્વદિશાવાળા અપામાર્ગ, તારી મદદથી અમે દૂર કરીએ છીએ.
શ્યાવદતા કુનખિના બણ્ડેન યત્સહાસિમ । અપામાર્ગ ત્વયા વયં સર્વં તદપ મૃજ્મહે
અંધારા દાંતવાળા, ખરાબ નખવાળા કે ત્યાજ્ય સાથે જે કંઈ અમે વહેંચ્યું હોય, એ બધું અપામાર્ગ, તારી સાથે અમે દૂર કરીએ છીએ.
યદ્યન્તરિક્ષે યદિ વાત આસ યદિ વૃક્ષેષુ યદિ વોલપેષુ । યદશ્રવન્ પશવ ઉદ્યમાનં તદ્બ્રાહ્મણં પુનરસ્માન્ ઉપૈતુ
જ્યાંકાંયે, આકાશમાં, પવનમાં, વૃક્ષોમાં કે ખાડાઓમાં, ગાયોએ જે કંઈક ઉઠતું સાંભળ્યું હોય, એ બ્રાહ્મણ અમારે પાછો વળે.
પુનર્મૈત્વિન્દ્રિયં પુનરાત્મા દ્રવિણં બ્રાહ્મણં ચ । પુનરગ્નયો ધિષ્ણ્યા યથાસ્થામ કલ્પયન્તામિહૈવ
મારું બળ પાછું મળે, આત્મા, ધન અને બ્રાહ્મણ પણ પાછા આવે; અગ્નિ અને યજ્ઞની જ્યોત પણ અહીં ફરીથી સ્થાપિત થાય.
સરસ્વતિ વ્રતેષુ તે દિવ્યેષુ દેવિ ધામસુ । જુષસ્વ હવ્યમાહુતં પ્રજાં દેવિ રરાસ્વ નઃ
હે સરસ્વતી, તારા દિવ્ય વ્રતોમાં અને સ્વર્ગના નિવાસોમાં, હે દેવી, અમારું આ હવન સ્વીકાર અને અમને સંતાન આપ.
ઇદં તે હવ્યં ઘૃતવત્સરસ્વતીદં પિતૄણાં હવિરાસ્યં યત્। ઇમાનિ ત ઉદિતા શમ્તમાનિ તેભિર્વયં મધુમન્તઃ સ્યામ
આ તારી ઘીથી ભરપૂર હવન છે, હે સરસ્વતી; આ પિતૃઓ માટેનું અન્ન છે. આ તારા શુભ દાન છે—એના દ્વારા અમારું જીવન મધુર બને.
શં નો વાતો વાતુ શં નસ્તપતુ સૂર્યઃ । અહાનિ શં ભવન્તુ નઃ શં રાત્રી પ્રતિ ધીયતામ્ । શમુષા નો વ્યુચ્છતુ
પવન અમારે માટે શુભ ફૂંકાય, સૂર્ય અમને સુખ આપે; અમારા દિવસો શુભ રહે, રાતો પણ શુભ રહે; ઉષા અમારે માટે પ્રકાશિત થાય.
યત્કિં ચાસૌ મનસા યચ્ચ વાચા યજ્ઞૈર્જુહોતિ હવિષા યજુષા । તન્ મૃત્યુના નિર્ઋતિઃ સંવિદાના પુરા સત્યાદાહુતિં હન્ત્વસ્ય
જે કંઈક તે મનથી, વાણીથી, યજ્ઞથી, હવનથી અર્પણ કરે છે, તે અહિતકર્તાનું હવન, મૃત્યુ સાથે નિૃતિ સત્ય સુધી પહોંચે એ પહેલાં નાશ કરે.
યાતુધાના નિર્ઋતિરાદુ રક્ષસ્તે અસ્ય ઘ્નન્ત્વનૃતેન સત્યમ્ । ઇન્દ્રેષિતા દેવા આજમસ્ય મથ્નન્તુ મા તત્સં પાદિ યદસૌ જુહોતિ
યાતુધાન અને નિૃતિ તેને પકડીને, અસત્યથી તેની સત્યતા નાશ કરે; ઇન્દ્રના પ્રેરણે દેવતાઓ તેનો યજ્ઞ ભાંગી નાખે—તેનું હવન ફળે નહીં.
અજિરાધિરાજૌ શ્યેનૌ સંપાતિનાવિવ । આજ્યં પૃતન્યતો હતાં યો નઃ કશ્ચાભ્યઘાયતિ
ઝડપી રાજાઓ જેવા, બે શ્યેન પંખીઓ જેમ ઝપટે છે, એમ પાત્રમાંથી પડેલું ઘી, જે અમને નુકસાન પહોંચાડે છે તેને નાશ કરે.
અપાઞ્ચૌ ત ઉભૌ બાહૂ અપિ નહ્યામ્યાસ્યમ્ । અગ્નેર્દેવસ્ય મન્યુના તેન તેઽવધિષં હવિઃ
હું તારા બંને હાથ પાછળ બાંધું છું, તારો મોં પણ બાંધું છું; અગ્નિદેવના ક્રોધથી, એ જથી તારો હવન નાશ કર્યો છે.
અપિ નહ્યામિ તે બાહૂ અપિ નહ્યામ્યાસ્યમ્ । અગ્નેર્ઘોરસ્ય મન્યુના તેનઽવધિષં હવિઃ
હું તારા હાથ બાંધું છું, તારો મોં પણ બાંધું છું; અગ્નિના ભયાનક ક્રોધથી, એ જથી તારો હવન નાશ કર્યો છે.
પરિ ત્વાગ્ને પુરં વયં વિપ્રં સહસ્ય ધીમહિ । ધૃષદ્વર્ણં દિવેદિવે હન્તારં ભઙ્ગુરાવતઃ
હે અગ્નિ, અમે તને ઘેરીએ છીએ, હે વિદ્વાન અને શક્તિશાળી, તું દિનપ્રતિદિન સ્થિર સ્વરૂપે, તોડનારને નાશ કરનાર છે.
ઉત્તિષ્ઠતાવ પશ્યતેન્દ્રસ્ય ભાગમૃત્વિયમ્ । યદિ શ્રાતં જુહોતન યદ્યશ્રાતં મમત્તન
ઉઠો, ચાલો આપણે ઇન્દ્રનો ભાગ જોઈએ, હે યજ્ઞકર્તા; તમે રાંધેલું હવન અર્પણ કર્યું હોય કે નહીં, એ જણાવો.
શ્રાતં હવિરો ષ્વિન્દ્ર પ્ર યાહિ જગામ સૂરો અધ્વનો વિ મધ્યમ્ । પરિ ત્વાસતે નિધિભિઃ સખાયઃ કુલપા ન વ્રાજપતિં ચરન્તમ્
હવન રાંધાયું હોય તો, હે ઇન્દ્ર, આવો; સૂર્ય રસ્તાના મધ્યમાં પહોંચ્યો છે. તારા મિત્રો તને ખજાનાથી ઘેરી રહ્યા છે, જેમ ઘરવાળા કુળપતિને ઘેરીને ચાલે છે.
શ્રાતં મન્ય ઊધનિ શ્રાતમગ્નૌ સુશૃતં મન્યે તદૃતં નવીયઃ । માધ્યન્દિનસ્ય સવનસ્ય દધ્નઃ પિબેન્દ્ર વજ્રિન્ પુરુકૃજ્જુષાણઃ
પાત્રમાં રાંધેલું, અગ્નિમાં રાંધેલું, સારી રીતે રાંધેલું હવન હું સાચું માનું છું. મધ્યાહ્નના સવનમાં, હે ઇન્દ્ર, વજ્રધારી, અનેક દાનમાં આનંદથી દૂધ પીવો.
સમિદ્ધો અગ્નિર્વૃષણા રથી દિવસ્તપ્તો ઘર્મો દુહ્યતે વામિષે મધુ । વયં હિ વાં પુરુદમાસો અશ્વિના હવામહે સધમાદેષુ કારવઃ
પ્રજ્વલિત અગ્નિ, સ્વર્ગના બે શક્તિશાળી રથચાલક, ગરમ પાનક તમારે માટે મધરૂપે દોહાય છે; હે અશ્વિનીકુમાર, અમે ગાયકોએ સભામાં તમારે આહ્વાન કરીએ છીએ.
સમિદ્ધો અગ્નિરશ્વિના તપ્તો વાં ઘર્મ આ ગતમ્ । દુહ્યન્તે નૂનં વૃષણેહ ધેનવો દસ્રા મદન્તિ વેધસઃ
પ્રજ્વલિત અગ્નિ, હે અશ્વિનીકુમાર, ગરમ પાનક—આપ અહીં આવો. હવે ગાયો તમારે માટે દોહાય છે, હે મહાન, નિપુણો આનંદ કરે છે, હે સર્જનહાર.
સ્વાહાકૃતઃ શુચિર્દેવેષુ યજ્ઞો યો અશ્વિનોશ્ચમસો દેવપાનઃ । તમુ વિશ્વે અમૃતાસો જુષાણા ગન્ધર્વસ્ય પ્રત્યાસ્ના રિહન્તિ
સ્વાહા સાથે કરાયેલ શુદ્ધ યજ્ઞ, દેવોમાં પવિત્ર, અશ્વિનીકુમારનો પાત્ર, દેવપાન માટે યોગ્ય—આ અમર દેવતાઓ આનંદથી ગંધર્વ પાસેથી ક્રમશઃ ચાખે છે.
યદુસ્રિયાસ્વાહુતં ઘૃતં પયોઽયં સ વામશ્વિના ભાગ આ ગતમ્ । માધ્વી ધર્તારા વિદથસ્ય સત્પતી તપ્તં ઘર્મં પિબતં દિવઃ
ગાયોમાં અર્પણ કરેલું ઘી અને દૂધ—આ તમારો ભાગ છે, હે અશ્વિનીકુમાર; હે સભાના સાચા સ્વામી, સ્વર્ગનું ગરમ પાનક પીવો.
તપ્તો વાં ઘર્મો નક્ષતુ સ્વહોતા પ્ર વામધ્વર્યુશ્ચરતુ પયસ્વાન્ । મધોર્દુગ્ધસ્યાશ્વિના તનાયા વીતં પાતં પયસ ઉસ્રિયાયાઃ
તમારા માટે ગરમ કરેલું દૂધ ચડાવવામાં આવે, સ્વયં યજમાન કદી અડચણ ન કરે, અને ધન્ય અધ્વર્યુ દૂધથી ભરપૂર થઈ આગળ વધે. હે અશ્વિનીકુમારો, મધુર ગાયનું દૂધ પીવો, પીળા રંગની ગાયનું દૂધ પીવો.
ઉપ દ્રવ પયસા ગોધુગોષમા ઘર્મે સિઞ્ચ પય ઉસ્રિયાયાઃ । વિ નાકમખ્યત્સવિતા વરેણ્યોઽનુપ્રયાણમુષસો વિ રાજતિ
ગાયના રંભાવા સાથે દૂધ લઈને આવો, ગરમ પાત્રમાં પીળા ગાયનું દૂધ ઉંડોળો. પૂજનીય સવિતા દેવે આકાશ ખુલ્લું કર્યું છે, અને ઉષા પાછળ તેજથી પ્રકાશિત થાય છે.