આહં ખિદામિ તે મનો રાજાશ્વઃ પૃષ્ટ્યામિવ । રેષ્મછિન્નં યથા તૃણં મયિ તે વેષ્ટતાં મનઃ
હું તારો મન મારી તરફ ખેંચું છું, જેમ રાજઘોડો જૂથમાં જોડાય છે; જેમ ઘાસ ગૂંથાય છે, તેમ તારો મન પણ મારા સાથે જોડાય.
આઞ્જનસ્ય મદુઘસ્ય કુષ્ઠસ્ય નલદસ્ય ચ । તુરો ભગસ્ય હસ્તાભ્યામનુરોધનમુદ્ભરે
લગાડણ, મધ, કુષ્ટ અને નલદાથી, હું ભાગદેવની કૃપા બંને હાથથી ખેંચી લઉં છું.
સંદાનં વો બૃહસ્પતિઃ સંદાનં સવિતા કરત્। સંદાનં મિત્રો અર્યમા સંદાનં ભગો અશ્વિના
બૃહસ્પતિ તમારે બધાને એકતામાં બાંધે, સવિતા પણ તમને એક કરે; મિત્ર અને અર્યમા પણ તમને જોડે, ભગ અને અશ્વિનીકુમાર પણ તમને જોડે.
સં પરમાન્ત્સમવમાન્ અથો સં દ્યામિ મધ્યમાન્ । ઇન્દ્રસ્તાન્ પર્યહાર્દામ્ના તાન્ અગ્ને સં દ્યા ત્વમ્
ઉચ્ચ, નીચ અને મધ્યમ બધાને એકતા મળે; ઇન્દ્રે પોતાની શક્તિથી તેમને ઘેરી લીધા છે—અગ્નિ, તું પણ તેમને અમારી માટે એકતા આપ.
અમી યે યુધમાયન્તિ કેતૂન્ કૃત્વાનીકશઃ । ઇન્દ્રસ્તાન્ પર્યહાર્દામ્ન તાન્ અગ્ને સં દ્યા ત્વમ્
જે લોકો યુદ્ધ માટે આગળ આવે છે અને પોતાના ધ્વજ ઊંચા કરે છે, તેમને ઇન્દ્રે પોતાની શક્તિથી ઘેરી લીધા છે—અગ્નિ, તું પણ તેમને અમારી માટે જોડ.
આદાનેન સંદાનેનામિત્રાન્ આ દ્યામસિ । અપાના યે ચૈષાં પ્રાણા અસુનાસૂન્ત્સમછિદન્
અમે લેવા અને બાંધવા દ્વારા દુશ્મનને કાબૂમાં લઈએ છીએ; જેમના શ્વાસ અને જીવ છૂટતા જાય છે, તેઓ બેભાન થઈ જાય.
ઇદમાદાનમકરં તપસેન્દ્રેણ સંશિતમ્ । અમિત્રા યેઽત્ર નઃ સન્તિ તાન્ અગ્ન આ દ્યા ત્વમ્
આ લેવું મેં તપ અને ઇન્દ્રની મંજૂરીથી કર્યું છે; અહીં જે અમારા દુશ્મન છે, અગ્નિ, તું તેમને કાબૂમાં લઈ આવ.
ઐનાન્ દ્યતામિન્દ્રાગ્ની સોમો રાજા ચ મેદિનૌ । ઇન્દ્રો મરુત્વાન્ આદાનમમિત્રેભ્યઃ કૃણોતુ નઃ
ઇન્દ્ર અને અગ્નિ, સોમ અને પૃથ્વીના રાજા તેમને દંડ આપે; ઇન્દ્ર, મારુતો સાથે, અમારા દુશ્મનોની વસ્તુઓ અમને અપાવે.
યથા મનો મનસ્કેતૈઃ પરાપતત્યાશુમત્। એવા ત્વં કાસે પ્ર પત મનસોઽનુ પ્રવાય્યમ્
જેમ મન પોતાની ઇચ્છાઓ સાથે ઝડપથી દૂર જાય છે, તેમ, હે ખાંસી, તું પણ મનની દિશામાં દૂર જા.
યથા બાણઃ સુસંશિતઃ પરાપતત્યાશુમત્। એવા ત્વં કાસે પ્ર પત પૃથિવ્યા અનુ સંવતમ્
જેમ તીક્ષ્ણ બાણ ઝડપથી દૂર જાય છે, તેમ, હે ખાંસી, તું પણ પૃથ્વી પર પોતાના માર્ગે દૂર જા.
યથા સૂર્યસ્ય રશ્મયઃ પરાપતન્ત્યાશુમત્। એવા ત્વં કાસે પ્ર પત સમુદ્રસ્યાનુ વિક્ષરમ્
જેમ સૂર્યની કિરણો ઝડપથી ફેલાય છે, તેમ, હે ખાંસી, તું પણ સમુદ્રના પ્રવાહ સાથે દૂર જા.
આયને તે પરાયણે દૂર્વા રોહન્તુ પુષ્પિણીઃ । ઉત્સો વા તત્ર જાયતાં હ્રદો વા પુણ્ડરીકવાન્
તારા આવવા અને જવા પર, દૂર્વા ઘાસ ફૂલો સાથે ઉગે; ત્યાં કોઈ ઝરણું ફૂટે અથવા કમળોથી ભરેલું તળાવ થાય.
અપામિદં ન્યયનં સમુદ્રસ્ય નિવેશનમ્ । મધ્યે હ્રદસ્ય નો ગૃહાઃ પરાચીના મુખા કૃધિ
આ પાણીનું વહાવટ છે, સમુદ્રનું નિવાસસ્થાન છે; તળાવની વચ્ચે આપણા ઘર છે—તેમના ચહેરા અમથી દૂર રાખ.
હિમસ્ય ત્વા જરાયુણા શાલે પરિ વ્યયામસિ । શીતહ્રદા હિ નો ભુવોઽગ્નિષ્કૃણોતુ ભેષજમ્
હિમના પડથી અમે તને શાળીના ખેતર પર ઘેરી લઈએ છીએ; અમારા પ્રદેશો ઠંડા તળાવવાળા છે—અગ્નિ, તું દવા તૈયાર કર.
વિશ્વજિત્ત્રાયમાણાયૈ મા પરિ દેહિ । ત્રાયમાણે દ્વિપાચ્ચ સર્વં નો રક્ષ ચતુષ્પાદ્ યચ્ચ નઃ સ્વમ્
જે સર્વેને જીતે છે અને રક્ષે છે, તેને તું દુઃખ ન આપ; તેની રક્ષામાં અમારા બધા બે પગવાળા, ચાર પગવાળા અને જે કંઈ અમારું છે, તેનું રક્ષણ કર.
ત્રાયમાણે વિશ્વજિતે મા પરિ દેહિ । વિશ્વજિદ્દ્વિપાચ્ચ સર્વં નો રક્ષ ચતુષ્પાડ્યચ્ચ નઃ સ્વમ્
જે સર્વેને જીતે છે અને રક્ષે છે, તેને તું દુઃખ ન આપ; તેની વિજયમાં અમારા બધા બે પગવાળા, ચાર પગવાળા અને જે અમારું છે, તેનું રક્ષણ કર.
વિશ્વજિત્કલ્યાણ્યૈ મા પરિ દેહિ । કલ્યાણિ દ્વિપાચ્ચ સર્વં નો રક્ષ ચતુષ્પાદ્ યચ્ચ નઃ સ્વમ્
જે સર્વેને જીતે છે અને સુખ આપે છે, તેને તું દુઃખ ન આપ; તેની સુખ-સમૃદ્ધિમાં અમારા બધા બે પગવાળા, ચાર પગવાળા અને જે અમારું છે, તેનું રક્ષણ કર.
કલ્યાણિ સર્વવિદે મા પરિ દેહિ । સર્વવિદ્દ્વિપાચ્ચ સર્વં નો રક્ષ ચતુષ્પાદ્ યચ્ચ નઃ સ્વમ્
જે બધું જાણે છે અને સુખ આપે છે, તેને તું દુઃખ ન આપ; તેની સર્વજ્ઞતા અને સુખમાં અમારા બધા બે પગવાળા, ચાર પગવાળા અને જે અમારું છે, તેનું રક્ષણ કર.
ત્વં નો મેધે પ્રથમા ગોભિરશ્વેભિરા ગહિ । ત્વં સૂર્યસ્ય રશ્મિભિસ્ત્વં નો અસિ યજ્ઞિયા
હે મેધા, તું ગાય અને ઘોડા સાથે સૌપ્રથમ અમારે આવે; તું સૂર્યની કિરણો સાથે છે, તું અમારે યજ્ઞ માટે યોગ્ય છે.
મેધામહં પ્રથમાં બ્રહ્મણ્વતીં બ્રહ્મજૂતામૃષિષ્ટુતામ્ । પ્રપીતાં બ્રહ્મચારિભિર્દેવાનામવસે હુવે
હું મેધાને બોલાવું છું, જે પ્રથમ છે, બ્રાહ્મણોથી પ્રેરિત છે, ઋષિઓએ વખાણી છે, બ્રહ્મચારીયોએ સન્માન આપી છે—દેવતાઓની મદદ માટે.
યાં મેધામૃભવો વિદુર્યાં મેધામસુરા વિદુઃ । ઋષયો ભદ્રાં મેધાં યાં વિદુસ્તાં મય્યા વેશયામસિ
જે જ્ઞાન ઋભુઓએ જાણ્યું છે, જે જ્ઞાન દેવતાઓએ જાણ્યું છે, અને જે શુભ જ્ઞાન ઋષિઓએ જાણ્યું છે—એ જ્ઞાન અમારે અંદર વસે એવી પ્રાર્થના કરીએ છીએ.
યામૃષયો ભૂતકૃતો મેધાં મેધાવિનો વિદુઃ । તયા મામદ્ય મેધયાગ્ને મેધાવિનં કૃણુ
જે જ્ઞાન બુદ્ધિશાળી ઋષિઓએ, સર્વ જીવોના સર્જકોએ જાણ્યું છે—હે અગ્નિ, એ જ્ઞાનથી આજે મને પણ બુદ્ધિશાળી બનાવ.
મેધાં સાયં મેધાં પ્રાતર્મેધાં મધ્યન્દિનં પરિ । મેધાં સૂર્યસ્ય રશ્મિભિર્વચસા વેશયામહે
સાંજેનું જ્ઞાન, સવારેનું જ્ઞાન, અને મધ્યાહ્નનું જ્ઞાન—સૂર્યની કિરણો અને વાણી દ્વારા એ જ્ઞાન અમારે અંદર વસે એવી કામના કરીએ છીએ.
પિપ્પલી ક્ષિપ્તભેષજ્યુતાતિવિદ્ધભેષજી । તાં દેવાઃ સમકલ્પયન્ન્ ઇયં જીવિતવા અલમ્
પિંપળી, જેનું ઔષધ ફેંકાયું છે, જેનું ઔષધ જાણીતી છે—એ દેવતાઓએ ગોઠવ્યું છે; એ જીવન માટે પૂરતું છે.
પિપ્પલ્યઃ સમવદન્તાયતીર્જનનાદધિ । યં જીવમશ્નવામહૈ ન સ રિષ્યાતિ પૂરુષઃ
પિંપળીઓ એકસાથે બોલે છે, જન્મના મૂળમાં રાખવામાં આવી છે; જે મનુષ્ય એ જીવંત પિંપળી ખાય છે, એ કદી નાશ પામતો નથી.
અસુરાસ્ત્વા ન્યખનન્ દેવાસ્ત્વોદવપન્ પુનઃ । વાતીકૃતસ્ય ભેષજીમથો ક્ષિપ્તસ્ય ભેષજીમ્
અસુરોએ તને જમીન નીચે દાટ્યો, પણ દેવતાઓએ તને ફરીથી બહાર કાઢ્યો—પવનથી થતી બીમારી માટેનું ઔષધ, અને ફેંકાયેલા માટેનું ઔષધ.
પ્રત્નો હિ કમીડ્યો અધ્વરેષુ સનાચ્ચ હોતા નવ્યશ્ચ સત્સિ । સ્વાં ચાગ્ને તન્વં પિપ્રાયસ્વાસ્મભ્યં ચ સૌભગમા યજસ્વ
તુ પ્રાચીન છે અને યજ્ઞોમાં સ્તુતિપાત્ર છે, જૂના અને નવા હોતા તરીકે; હે અગ્નિ, તારી જાતને પ્રસન્ન રાખ અને અમને સુખ-સમૃદ્ધિ આપ.
જ્યેષ્ઠઘ્ન્યાં જાતો વિચૃતોર્યમસ્ય મૂલબર્હણાત્પરિ પાહ્યેનમ્ । અત્યેનં નેષદ્દુરિતાનિ વિશ્વા દીર્ઘાયુત્વાય શતશારદાય
જે મોટાને નાશ કરવા જન્મ્યો છે, યમના મૂળમાંથી, એને તું બચાવ; બધા દુઃખો પાર કરાવી, લાંબા આયુષ્ય માટે, શત શરદ સુધી જીવવા દઈ.
વ્યાઘ્રેઽહ્ન્યજનિષ્ટ વીરો નક્ષત્રજા જાયમાનઃ સુવીરઃ । સ મા વધીત્પિતરં વર્ધમાનો મા માતરં પ્ર મિનીજ્જનિત્રીમ્
વ્યાઘ્રના દિવસે એક વીર જન્મ્યો, નક્ષત્રમાં જન્મેલો, બળવાન; એ વધે ત્યારે પિતાને દુઃખ ન આપે અને માતાને, જન્મ આપનારને, હાનિ ન પહોંચાડે.
ઇમં મે અગ્ને પુરુષં મુમુગ્ધ્યયં યો બદ્ધઃ સુયતો લાલપીતિ । અતોઽધિ તે કૃણવદ્ભાગધેયં યદાનુન્મદિતોઽસતિ
હે અગ્નિ, આ પુરુષને મારી خاطر મુક્ત કર—જે બંધાયેલો છે, જેની જીભ ઢીલી પડી છે અને જે બડબડ કરે છે; જ્યારે એ ઉન્મત્ત ન રહે ત્યારે એનો હિસ્સો તેને આપે.