યથા વૃત્ર ઇમા આપસ્તસ્તમ્ભ વિશ્વધા યતીઃ । એવા તે અગ્નિના યક્ષ્મં વૈશ્વાનરેણ વારયે
જેમ પાણીયે વૃત્રને રોકી દીધો અને તેની બધી શક્તિ અટકાવી, તેમ અમે અગ્નિ અને વૈશ્વાનરથી તારો રોગ દૂર કરીએ છીએ.
વૃષેન્દ્રસ્ય વૃષા દિવો વૃષા પૃથિવ્યા અયમ્ । વૃષા વિશ્વસ્ય ભૂતસ્ય ત્વમેકવૃષો ભવ
મહાન ઇન્દ્ર આકાશનો વાછરડો છે, પૃથ્વીનો વાછરડો આ છે; તું બધાં જીવમાં એકમાત્ર વાછરડો બની જા.
સમુદ્ર ઈશે સ્રવતામગ્નિઃ પૃથિવ્યા વશી । ચન્દ્રમા નક્ષત્રાણામીશે ત્વમેકવૃષો ભવ
સમુદ્ર બધા વહેતા નદીઓનો સ્વામી છે, અગ્નિ પૃથ્વીનો રાજા છે; ચંદ્ર તારા સૌનો સ્વામી છે—તુ એમા એકમાત્ર વાછરડો બની જા.
સમ્રાડસ્યસુરાણાં કકુન્ મનુષ્યાણામ્ । દેવાનામર્ધભાગસિ ત્વમેકવૃષો ભવ
તુ દેવતાઓનો રાજા છે, માનવોનો મુખ્ય છે; દેવોમાં તારો ભાગ છે—તુ એકમાત્ર વાછરડો બની જા.
આ ત્વાહાર્ષમન્તરભૂર્ધ્રુવસ્તિષ્ઠાવિચાચલત્। વિશસ્ત્વા સર્વા વાઞ્છન્તુ મા ત્વદ્રાષ્ટ્રમધિ ભ્રશત્
હું તને અંદરથી અહીં લાવ્યો છું; તું મજબૂત ઊભો રહેજે, અડગ રહેજે; બધા લોકો તને ઇચ્છે, તારી રાજસત્તા કદી ન ખોવાય.
ઇહૈવૈધિ માપ ચ્યોષ્ઠાઃ પર્વત ઇવાવિચાચલત્। ઇન્દ્ર ઇવેહ ધ્રુવસ્તિષ્ઠેહ રાષ્ટ્રમુ ધારય
અહીં જ રહેજે, ક્યાંય જતો નહીં, પર્વત જેવો અડગ ઊભો રહેજે; ઇન્દ્ર જેવો મજબૂત બની અહીં ઊભો રહેજે, તારી રાજસત્તા અહીં જ ટકી રહે.
ઇન્દ્ર એતમદીધરત્ધ્રુવં ધ્રુવેણ હવિષા । તસ્મૈ સોમો અધિ બ્રવદયં ચ બ્રહ્મણસ્પતિઃ
ઇન્દ્રે આ અડગ વસ્તુને અડગ હવનથી ધારણ કરી; તેને માટે સોમએ કહ્યું અને બ્રહ્મણસ્પતિએ પણ.
ધ્રુવા દ્યૌર્ધ્રુવા પૃથિવી ધ્રુવં વિશ્વમિદં જગત્। ધ્રુવાસઃ પર્વતા ઇમે ધ્રુવો રાજા વિશામયમ્
આકાશ અડગ છે, પૃથ્વી અડગ છે, આખું જગત અડગ છે; આ પર્વતો અડગ છે, લોકોનો રાજા પણ અડગ છે.
ધ્રુવં તે રાજા વરુણો ધ્રુવં દેવો બૃહસ્પતિઃ । ધ્રુવં ત ઇન્દ્રશ્ચાગ્નિશ્ચ રાષ્ટ્રં ધારયતાં ધ્રુવમ્
તારો રાજા વરુણ અડગ છે, દેવ બૃહસ્પતિ પણ અડગ છે; ઇન્દ્ર અને અગ્નિ બંને તારી રાજસત્તા મજબૂત રાખે.
ધ્રુવોઽચ્યુતઃ પ્ર મૃણીહિ શત્રૂન્ છત્રૂયતોઽધરાન્ પાદયસ્વ । સર્વા દિશઃ સંમનસઃ સધ્રીચીર્ધ્રુવાય તે સમિતિઃ કલ્પતામિહ
હે અડગ અને અચલ, તારા શત્રુઓને હરાવ, દુશ્મનોને તારા પગ નીચે દબાવી દે; બધી દિશાઓ એક મનથી જોડાય અને તારી સભા અહીં મજબૂત થાય.
ઇદં યત્પ્રેણ્યઃ શિરો દત્તં સોમેન વૃષ્ણ્યમ્ । તતઃ પરિ પ્રજાતેન હાર્દિં તે શોચયામસિ
આ ઉત્તમ મસ્તક, સોમએ શક્તિથી આપેલું, એમાંથી જે જન્મ્યું છે, એથી અમે તારા હૃદયની બધી વેદના દુર કરીએ છીએ.
શોચયામસિ તે હાર્દિં શોચયામસિ તે મનઃ । વાતં ધૂમ ઇવ સધ્ર્યઙ્મામેવાન્વેતુ યે મનઃ
અમે તારા હૃદયની વેદના દુર કરીએ છીએ, અમે તારા મનની વેદના દુર કરીએ છીએ; જેમ પવન ધૂમને ઉડાવી દે છે, તેમ તારા મનની બધી ચિંતા મારી પાસે ન આવે.
મહ્યં ત્વા મિત્રાવરુણૌ મહ્યં દેવી સરસ્વતી । મહ્યં ત્વા મધ્યં ભૂમ્યા ઉભાવન્તૌ સમસ્યતામ્
મારે માટે મીત્ર અને વરુણ, મારે માટે દેવી સરસ્વતી, મારે માટે પૃથ્વીનું મધ્ય અને બંને છેડા, બધું એક થાય.
યાં તે રુદ્ર ઇષુમાસ્યદઙ્ગેભ્યો હૃદયાય ચ । ઇદં તામદ્ય ત્વદ્વયં વિષૂચીં વિ વૃહામસિ
તારા અંગો કે હૃદયમાં રુદ્રે જે તીક્ષ્ણ બાણ છોડ્યો હોય, એ રોગને આજે જ અમે દૂર કરીએ છીએ.
યાસ્તે શતં ધમનયોઽઙ્ગાન્યનુ વિષ્ઠિતાઃ । તાસાં તે સર્વાસાં વયં નિર્વિષાણિ હ્વયામસિ
તારા અંગોમાં જે સો બાણો ઘૂસી ગયા છે, એ બધાં બાણોને અમે તેમના ઝેર વિના બહાર બોલાવી લઈએ છીએ.
નમસ્તે રુદ્રાસ્યતે નમઃ પ્રતિહિતાયૈ । નમો વિસૃજ્યમાનાયૈ નમો નિપતિતાયૈ
હે રુદ્ર, તને વંદન છે; જે સામે ઊભો છે તેને વંદન છે; જે છૂટેલો છે તેને વંદન છે; જે પડી ગયો છે તેને પણ વંદન છે.
ઇમં યવમષ્ટાયોગૈઃ ષડ્યોગેભિરચર્કૃષુઃ । તેના તે તન્વો રપોઽપાચીનમપ વ્યયે
આ અઠવાડિયા અને છ પ્રકારના મિશ્રણથી આ જવાર તૈયાર કરવામાં આવ્યો છે; એથી તારી શરીર上的 કળંક પશ્ચિમ તરફ વહે જાવ અને દૂર થઈ જાય.
ન્યગ્વાતો વાતિ ન્યક્ તપતિ સૂર્યઃ । નીચીનમઘ્ન્યા દુહે ન્યગ્ભવતુ તે રપઃ
પવન નીચે ફૂંકાય છે, સૂર્ય નીચે તાપે છે; ગાય પણ નીચે દૂધ આપે છે—તારી અશુદ્ધિ પણ નીચે જતી રહે.
આપ ઇદ્વા ઉ ભેષજીરાપો અમીવચાતનીઃ । આપો વિશ્વસ્ય ભેષજીસ્તાસ્તે કૃણ્વન્તુ ભેષજમ્
પાણી એ તો સાચું ઉપચાર છે, પાણી રોગ દૂર કરે છે; પાણી સર્વ માટે દવા છે—એ પાણી તને આરોગ્ય આપે.
વાતરંહા ભવ વાજિન્ યુજમાન ઇન્દ્રસ્ય યાહિ પ્રસવે મનોજવાઃ । યુઞ્જન્તુ ત્વા મરુતો વિશ્વવેદસ આ તે ત્વસ્તા પત્સુ જવં દધાતુ
પવન જેટલો ઝડપી બની, ઓ ઘોડા, ઇન્દ્રના પ્રેરણાથી તૈયાર થઈને જા; બધા જાણનારા મારુત તને જોડે, તવષ્ટર તારા પગમાં યુદ્ધમાં ઝડપ આપે.
જવસ્તે અર્વન્ નિહિતો ગુહા યઃ શ્યેને વાતે ઉત યોઽચરત્પરીત્તઃ । તેન ત્વં વાજિન્ બલવાન્ બલેનાજિં જય સમને પરયિષ્ણુઃ
તારી ઝડપ, ઓ ઘોડા, ગુપ્ત છે, ક્યારેક ગૃધ્રમાં, ક્યારેક પવનમાં, ક્યારેક ફરતી; એ શક્તિથી, ઓ શક્તિશાળી, સ્પર્ધામાં જીત અને દોડમાં બધા કરતાં આગળ નીકળી.
તનૂષ્ટે વાજિન્ તન્વં નયન્તી વામમસ્મભ્યં ધાવતુ શર્મ તુભ્યમ્ । અહ્રુતો મહો ધરુણાય દેવો દિવીવ જ્યોતિઃ સ્વમા મિમીયાત્
તારી પોતાની આકૃતિ, ઓ ઘોડા, તારી શરીરને આગળ લઈ જાય; શુભતા અમને મળે અને રક્ષા તને મળે. દેવ, ધીરે ધીરે, તને મહાન આધાર આપે, જેમ આકાશમાં પ્રકાશ પોતાનું માપે છે.
યમો મૃત્યુરઘમારો નિર્ઋથો બભ્રુઃ શર્વોઽસ્તા નીલશિખણ્ડઃ । દેવજનાઃ સેનયોત્તસ્થિવાંસસ્તે અસ્માકં પરિ વૃઞ્જન્તુ વીરાન્
યમ, મૃત્યુ, અઘમાર, નિૃતિ, બભ્રુ, શર્વ, અસ્તા અને નીલશિખંડ—દેવોના સેના ઉભી થઈ છે; એ અમારા વીરોને દુઃખથી બચાવે.
મનસા હોમૈર્હરસા ઘૃતેન શર્વાયાસ્ત્ર ઉત રાજ્ઞે ભવાય । નમસ્યેભ્યો નમ એભ્યઃ કૃણોમ્યન્યત્રાસ્મદઘવિષા નયન્તુ
મનથી, હવનથી, ઘીથી, હું શર્વ, અસ્ત્ર અને રાજા ભવાને પૂજું છું; હું તેમને નમું છું, વંદન કરું છું—એ અમને દુઃખ આપનારાઓને દૂર લઈ જાય.
ત્રાયધ્વં નો અઘવિષાભ્યો વધાદ્વિશ્વે દેવા મરુતો વિશ્વવેદસઃ । અગ્નીષોમા વરુણઃ પૂતદક્ષા વાતાપર્જન્યયોઃ સુમતૌ સ્યામ
અમને દુઃખ આપનારાઓથી, હત્યાથી બચાવો, બધા દેવો, મારુતો, સર્વજ્ઞ; અગ્નિ-સોમ, શુદ્ધ કૌશલવાળા વરુણ, વાતા અને પર્જન્યની કૃપામાં અમે રહીએ.
સં વો મનાંસિ સં વ્રતા સમાકૂતીર્નમામસિ । અમી યે વિવ્રતા સ્થન તાન્ વઃ સં નમયામસિ
તમારા મન, વ્રત અને ઈચ્છાઓ એક થઈ જાય; જે તમે અલગ છો, તેમને પણ હું એકતા આપું છું.
અહં ગૃભ્ણામિ મનસા મનાંસિ મમ ચિત્તમનુ ચિત્તેભિરેત । મમ વશેષુ હૃદયાનિ વઃ કૃણોમિ મમ યાતમનુવર્ત્માન એત
મારા મનથી હું તમારું મન પકડી લઉં છું; મારું વિચાર તમારા વિચારોમાં પ્રવેશે. તમારું હૃદય મારા વશમાં કરું છું; તમે મારા માર્ગે ચાલો.
ઓતે મે દ્યાવાપૃથિવી ઓતા દેવી સરસ્વતી । ઓતૌ મ ઇન્દ્રશ્ચાગ્નિશ્ચ ર્ધ્યાસ્મેદં સરસ્વતિ
આકાશ અને પૃથ્વી મારે જોડાયેલા છે, અને દેવી સરસ્વતી પણ; ઇન્દ્ર અને અગ્નિ પણ મારે જોડાયેલા છે—સરસ્વતી આ કાર્યમાં મને સફળતા આપે.
અશ્વત્થો દેવસદનસ્તૃતીયસ્યામિતો દિવિ । તત્રામૃતસ્ય ચક્ષણં દેવાઃ કુષ્ઠમવન્વત
અશ્વત્થ વૃક્ષ દેવોનું નિવાસસ્થાન છે, ત્રીજું અપરિમિત આકાશમાં; ત્યાં દેવોએ અમૃતનું દર્શન, આરોગ્યદાયક કુષ્ટા શોધી કાઢ્યું.
હિરણ્યયી નૌરચરદ્ધિરણ્યબન્ધના દિવિ । તત્રામૃતસ્ય પુષ્પં દેવાઃ કુષ્ઠમવન્વત
સોનાની નૌક, સોનાથી બાંધેલી, આકાશમાં ચાલે છે; ત્યાં દેવોએ અમૃતનું ફૂલ, આરોગ્યદાયક કુષ્ટા શોધી કાઢ્યું.