અપચિતઃ પ્ર પતત સુપર્ણો વસતેરિવ । સૂર્યઃ કૃણોતુ ભેષજં ચન્દ્રમા વોઽપોચ્છતુ
રોગ પાંખી જેવો પોતાનું ઘર છોડે એમ દૂર થઈ જાય. સૂર્ય આરોગ્ય આપે અને ચંદ્ર તારો દુઃખ દૂર કરે.
એન્યેકા શ્યેન્યેકા કૃષ્ણૈકા રોહિણી દ્વે । સર્વાસામગ્રભં નામાવીરઘ્નીરપેતન
એક ફિક્કી, એક કાળી, એક લાલ, બે ભૂરા છે; આ બધાના નામે, હે મનુષ્યને નષ્ટ કરનારાઓ, દૂર થાઓ!
અસૂતિકા રામાયણ્યપચિત્પ્ર પતિષ્યતિ । ગ્લૌરિતઃ પ્ર પતિષ્યતિ સ ગલુન્તો નશિષ્યતિ
પ્રસૂતિવાળી સ્ત્રી, પીડિત અને ગળામાં ગાંઠવાળી સ્ત્રી, એ બધાની બીમારી દૂર થઈ જશે અને આરોગ્ય મળશે.
વીહિ સ્વામાહુતિં જુષાણો મનસા સ્વાહા મનસા યદિદં જુહોમિ
મારા મનથી, શ્રદ્ધાપૂર્વક, તું મારી આ આહુતિ સ્વીકારજે. મનથી જ હું આ હવન અર્પણ કરું છું.
યસ્યાસ્ત આસનિ ઘોરે જુહોમ્યેષાં બદ્ધાનામવસર્જનાય કમ્ । ભૂમિરિતિ ત્વાભિપ્રમન્વતે જના નિર્ઋતિરિતિ ત્વાહં પરિ વેદ સર્વતઃ
જેના માટે ભયમાં બેઠકો છે, એ બંધાયેલા લોકો મુક્ત થાય એ માટે હું આ હવન કરું છું. લોકો તને પૃથ્વી કહે છે, પણ હું તને સર્વત્ર નિૃતિ તરીકે ઓળખું છું.
ભૂતે હવિષ્મતી ભવૈષ તે ભાગો યો અસ્માસુ । મુઞ્ચેમાન્ અમૂન્ એનસઃ સ્વાહા
તું સર્વ જીવોમાં હવન સ્વીકારનારી બની જા; અમારામાં તારો જે ભાગ છે, એ સ્વીકાર અને આ લોકોને પાપમાંથી મુક્ત કર, સ્વાહા.
એવો ષ્વસ્મન્ નિર્ઋતેઽનેહા ત્વમયસ્મયાન્ વિ ચૃતા બન્ધપાશાન્ । યમો મહ્યં પુનરિત્ત્વાં દદાતિ તસ્મૈ યમાય નમો અસ્તુ મૃત્યવે
હે નિૃતિ, અમારે માટે પાપમુક્ત થા, લોખંડના બંધન તોડી નાખ. યમ તને ફરીથી મને પરત આપે છે— એ યમને અને મૃત્યુને વંદન.
અયસ્મયે દ્રુપદે બેધિષ ઇહાભિહિતો મૃત્યુભિર્યે સહસ્રમ્ । યમેન ત્વં પિતૃભિઃ સંવિદાન ઉત્તમં નાકમધિ રોહયેમમ્
હે લોખંડવાળા, હે લાકડાવાળા, હે ભેદાયેલા, જે અહીં હજારો મૃત્યુમાં ગણાય છે, યમ અને પિતૃઓ સાથે તું સર્વોચ્ચ સ્વર્ગમાં પહોંચી જા.
વરણો વારયાતા અયં દેવો વનસ્પતિઃ । યક્ષ્મો યો અસ્મિન્ન્ આવિષ્ટસ્તમુ દેવા અવીવરન્
આ વરણ વૃક્ષ, જે વનનો દેવ છે, બધું દુઃખ દૂર કરે છે; તેમાં જે પણ રોગ આવ્યો છે, તે દેવતાઓએ દૂર કરી દીધો છે.
ઇન્દ્રસ્ય વચસા વયં મિત્રસ્ય વરુણસ્ય ચ । દેવાનાં સર્વેષાં વાચા યક્ષ્મં તે વારયામહે
ઇન્દ્ર, મીત્ર અને વરુણ તથા બધા દેવતાઓના વચનથી, અમે તારો રોગ દૂર કરીએ છીએ.
યથા વૃત્ર ઇમા આપસ્તસ્તમ્ભ વિશ્વધા યતીઃ । એવા તે અગ્નિના યક્ષ્મં વૈશ્વાનરેણ વારયે
જેમ પાણીયે વૃત્રને રોકી દીધો અને તેની બધી શક્તિ અટકાવી, તેમ અમે અગ્નિ અને વૈશ્વાનરથી તારો રોગ દૂર કરીએ છીએ.
વૃષેન્દ્રસ્ય વૃષા દિવો વૃષા પૃથિવ્યા અયમ્ । વૃષા વિશ્વસ્ય ભૂતસ્ય ત્વમેકવૃષો ભવ
મહાન ઇન્દ્ર આકાશનો વાછરડો છે, પૃથ્વીનો વાછરડો આ છે; તું બધાં જીવમાં એકમાત્ર વાછરડો બની જા.
સમુદ્ર ઈશે સ્રવતામગ્નિઃ પૃથિવ્યા વશી । ચન્દ્રમા નક્ષત્રાણામીશે ત્વમેકવૃષો ભવ
સમુદ્ર બધા વહેતા નદીઓનો સ્વામી છે, અગ્નિ પૃથ્વીનો રાજા છે; ચંદ્ર તારા સૌનો સ્વામી છે—તુ એમા એકમાત્ર વાછરડો બની જા.
સમ્રાડસ્યસુરાણાં કકુન્ મનુષ્યાણામ્ । દેવાનામર્ધભાગસિ ત્વમેકવૃષો ભવ
તુ દેવતાઓનો રાજા છે, માનવોનો મુખ્ય છે; દેવોમાં તારો ભાગ છે—તુ એકમાત્ર વાછરડો બની જા.
આ ત્વાહાર્ષમન્તરભૂર્ધ્રુવસ્તિષ્ઠાવિચાચલત્। વિશસ્ત્વા સર્વા વાઞ્છન્તુ મા ત્વદ્રાષ્ટ્રમધિ ભ્રશત્
હું તને અંદરથી અહીં લાવ્યો છું; તું મજબૂત ઊભો રહેજે, અડગ રહેજે; બધા લોકો તને ઇચ્છે, તારી રાજસત્તા કદી ન ખોવાય.
ઇહૈવૈધિ માપ ચ્યોષ્ઠાઃ પર્વત ઇવાવિચાચલત્। ઇન્દ્ર ઇવેહ ધ્રુવસ્તિષ્ઠેહ રાષ્ટ્રમુ ધારય
અહીં જ રહેજે, ક્યાંય જતો નહીં, પર્વત જેવો અડગ ઊભો રહેજે; ઇન્દ્ર જેવો મજબૂત બની અહીં ઊભો રહેજે, તારી રાજસત્તા અહીં જ ટકી રહે.
ઇન્દ્ર એતમદીધરત્ધ્રુવં ધ્રુવેણ હવિષા । તસ્મૈ સોમો અધિ બ્રવદયં ચ બ્રહ્મણસ્પતિઃ
ઇન્દ્રે આ અડગ વસ્તુને અડગ હવનથી ધારણ કરી; તેને માટે સોમએ કહ્યું અને બ્રહ્મણસ્પતિએ પણ.
ધ્રુવા દ્યૌર્ધ્રુવા પૃથિવી ધ્રુવં વિશ્વમિદં જગત્। ધ્રુવાસઃ પર્વતા ઇમે ધ્રુવો રાજા વિશામયમ્
આકાશ અડગ છે, પૃથ્વી અડગ છે, આખું જગત અડગ છે; આ પર્વતો અડગ છે, લોકોનો રાજા પણ અડગ છે.
ધ્રુવં તે રાજા વરુણો ધ્રુવં દેવો બૃહસ્પતિઃ । ધ્રુવં ત ઇન્દ્રશ્ચાગ્નિશ્ચ રાષ્ટ્રં ધારયતાં ધ્રુવમ્
તારો રાજા વરુણ અડગ છે, દેવ બૃહસ્પતિ પણ અડગ છે; ઇન્દ્ર અને અગ્નિ બંને તારી રાજસત્તા મજબૂત રાખે.
ધ્રુવોઽચ્યુતઃ પ્ર મૃણીહિ શત્રૂન્ છત્રૂયતોઽધરાન્ પાદયસ્વ । સર્વા દિશઃ સંમનસઃ સધ્રીચીર્ધ્રુવાય તે સમિતિઃ કલ્પતામિહ
હે અડગ અને અચલ, તારા શત્રુઓને હરાવ, દુશ્મનોને તારા પગ નીચે દબાવી દે; બધી દિશાઓ એક મનથી જોડાય અને તારી સભા અહીં મજબૂત થાય.
ઇદં યત્પ્રેણ્યઃ શિરો દત્તં સોમેન વૃષ્ણ્યમ્ । તતઃ પરિ પ્રજાતેન હાર્દિં તે શોચયામસિ
આ ઉત્તમ મસ્તક, સોમએ શક્તિથી આપેલું, એમાંથી જે જન્મ્યું છે, એથી અમે તારા હૃદયની બધી વેદના દુર કરીએ છીએ.
શોચયામસિ તે હાર્દિં શોચયામસિ તે મનઃ । વાતં ધૂમ ઇવ સધ્ર્યઙ્મામેવાન્વેતુ યે મનઃ
અમે તારા હૃદયની વેદના દુર કરીએ છીએ, અમે તારા મનની વેદના દુર કરીએ છીએ; જેમ પવન ધૂમને ઉડાવી દે છે, તેમ તારા મનની બધી ચિંતા મારી પાસે ન આવે.
મહ્યં ત્વા મિત્રાવરુણૌ મહ્યં દેવી સરસ્વતી । મહ્યં ત્વા મધ્યં ભૂમ્યા ઉભાવન્તૌ સમસ્યતામ્
મારે માટે મીત્ર અને વરુણ, મારે માટે દેવી સરસ્વતી, મારે માટે પૃથ્વીનું મધ્ય અને બંને છેડા, બધું એક થાય.
યાં તે રુદ્ર ઇષુમાસ્યદઙ્ગેભ્યો હૃદયાય ચ । ઇદં તામદ્ય ત્વદ્વયં વિષૂચીં વિ વૃહામસિ
તારા અંગો કે હૃદયમાં રુદ્રે જે તીક્ષ્ણ બાણ છોડ્યો હોય, એ રોગને આજે જ અમે દૂર કરીએ છીએ.
યાસ્તે શતં ધમનયોઽઙ્ગાન્યનુ વિષ્ઠિતાઃ । તાસાં તે સર્વાસાં વયં નિર્વિષાણિ હ્વયામસિ
તારા અંગોમાં જે સો બાણો ઘૂસી ગયા છે, એ બધાં બાણોને અમે તેમના ઝેર વિના બહાર બોલાવી લઈએ છીએ.
નમસ્તે રુદ્રાસ્યતે નમઃ પ્રતિહિતાયૈ । નમો વિસૃજ્યમાનાયૈ નમો નિપતિતાયૈ
હે રુદ્ર, તને વંદન છે; જે સામે ઊભો છે તેને વંદન છે; જે છૂટેલો છે તેને વંદન છે; જે પડી ગયો છે તેને પણ વંદન છે.
ઇમં યવમષ્ટાયોગૈઃ ષડ્યોગેભિરચર્કૃષુઃ । તેના તે તન્વો રપોઽપાચીનમપ વ્યયે
આ અઠવાડિયા અને છ પ્રકારના મિશ્રણથી આ જવાર તૈયાર કરવામાં આવ્યો છે; એથી તારી શરીર上的 કળંક પશ્ચિમ તરફ વહે જાવ અને દૂર થઈ જાય.
ન્યગ્વાતો વાતિ ન્યક્ તપતિ સૂર્યઃ । નીચીનમઘ્ન્યા દુહે ન્યગ્ભવતુ તે રપઃ
પવન નીચે ફૂંકાય છે, સૂર્ય નીચે તાપે છે; ગાય પણ નીચે દૂધ આપે છે—તારી અશુદ્ધિ પણ નીચે જતી રહે.
આપ ઇદ્વા ઉ ભેષજીરાપો અમીવચાતનીઃ । આપો વિશ્વસ્ય ભેષજીસ્તાસ્તે કૃણ્વન્તુ ભેષજમ્
પાણી એ તો સાચું ઉપચાર છે, પાણી રોગ દૂર કરે છે; પાણી સર્વ માટે દવા છે—એ પાણી તને આરોગ્ય આપે.
વાતરંહા ભવ વાજિન્ યુજમાન ઇન્દ્રસ્ય યાહિ પ્રસવે મનોજવાઃ । યુઞ્જન્તુ ત્વા મરુતો વિશ્વવેદસ આ તે ત્વસ્તા પત્સુ જવં દધાતુ
પવન જેટલો ઝડપી બની, ઓ ઘોડા, ઇન્દ્રના પ્રેરણાથી તૈયાર થઈને જા; બધા જાણનારા મારુત તને જોડે, તવષ્ટર તારા પગમાં યુદ્ધમાં ઝડપ આપે.