નૈનં રક્ષાંસિ ન પિશાચાઃ સહન્તે દેવાનામોજઃ પ્રથમજં હ્યેતત્। યો બિભર્તિ દાક્ષાયણં હિરણ્યં સ જીવેષુ કૃણુતે દીર્ઘમાયુઃ
આને ન તો રાક્ષસો અને ન પિશાચો કોઈ નુકસાન કરી શકે, કારણ કે આ દેવતાઓની પ્રથમ શક્તિ છે. જે દક્ષપુત્રોનું સોનુ ધારણ કરે છે, તેને જીવતાં જીવતાં લાંબું આયુષ્ય મળે છે.
અપાં તેજો જ્યોતિરોજો બલં ચ વનસ્પતીનામુત વીર્યાણિ । ઇન્દ્ર ઇવેન્દ્રિયાણ્યધિ ધારયામો અસ્મિન્ તદ્દક્ષમાણો બિભરદ્ધિરણ્યમ્
વનસ્પતિઓનું તેજ, પ્રકાશ, બળ અને શક્તિ—આ બધું અમે, ઇન્દ્રે જેમ પોતાની શક્તિ ધરાવે છે તેમ, કુશળતાથી સોનુ ધારણ કરનારામાં સ્થાપિત કરીએ છીએ.
સમાનાં માસામૃતુભિષ્ટ્વા વયં સંવત્સરસ્ય પયસા પિપર્મિ । ઇન્દ્રાગ્ની વિશ્વે દેવાસ્તેઽનુ મન્યન્તામહૃણીયમાનાઃ
મહિના અને ઋતુઓ પસાર કરીને હું વર્ષના રસથી ભરાઈ ગયો છું. ઇન્દ્ર, અગ્નિ અને બધા દેવતાઓ મને આભૂષિત થવામાં સહમતિ આપે.
વેનસ્તત્પશ્યત્પરમં ગુહા યદ્યત્ર વિશ્વં ભવત્યેકરૂપમ્ । ઇદં પૃશ્નિરદુહજ્જાયમાનાઃ સ્વર્વિદો અભ્યનૂષત વ્રાઃ
વેણે એ પરમ રહસ્ય જોયું, જ્યાં બધું એકરૂપ થઈ જાય છે. રંગીન ગાયે પ્રસૂતિ આપી, પ્રકાશ જાણનારા એ પ્રવાહ પાસે પહોંચ્યા.
પ્ર તદ્વોચેદમૃતસ્ય વિદ્વાન્ ગન્ધર્વો ધામ પરમં ગુહા યત્। ત્રીણિ પદાનિ નિહિતા ગુહાસ્ય યસ્તાનિ વેદ સ પિતુષ્પિતાસત્
અમૃતના જ્ઞાનીએ એ ગુપ્ત સ્થાન જાહેર કર્યું—ગાંધીર્વ, જે સર્વોચ્ચ સ્થાન જાણે છે. એના રહસ્યમાં ત્રણ પગલા છે; જે તેને જાણે છે, તે બધાના પૂર્વજ બને છે.
સ નઃ પિતા જનિતા સ ઉત બન્ધુર્ધામાનિ વેદ ભુવનાનિ વિશ્વા । યો દેવાનાં નામધ એક એવ તં સંપ્રશ્નં ભુવના યન્તિ સર્વા
એ જ અમારો પિતા, જન્મદાતા અને બંધુ છે; એ બધા લોક અને નિવાસ જાણે છે. દેવોમાં એનું જ નામ છે; બધા લોક એના પાસે જ જવાબ માટે આવે છે.
પરિ દ્યાવાપૃથિવી સદ્ય આયમુપાતિષ્ઠે પ્રથમજામૃતસ્ય । વાચમિવ વક્તરિ ભુવનેષ્ઠા ધાસ્યુરેષ નન્વેષો અગ્નિઃ
એ ઝડપથી દ્યાવ-પૃથ્વી ને ઘેરી લે છે, અમૃતનો પ્રથમ જન્મેલો છે. જેમ બોલનારના મોઢે વાણી હોય છે તેમ, એ બધા લોકમાં સ્થિર છે—એ જ અગ્નિ છે.
પરિ વિશ્વા ભુવનાન્યાયમૃતસ્ય તન્તું વિતતં દૃશે કમ્ । યત્ર દેવા અમૃતમાનશાનાઃ સમાને યોનાવધ્યૈરયન્ત
એ બધા લોકને ઘેરી લે છે, અમૃતનો દોર દૃષ્ટિ માટે ખેંચાયો છે, જ્યાં દેવતાઓ અમૃતમાં આનંદ પામીને એક જ ગર્ભમાં જન્મ્યા હતા.
દિવ્યો ગન્ધર્વો ભુવનસ્ય યસ્પતિરેક એવ નમસ્યો વિક્ષ્વીડ્યઃ । તં ત્વા યૌમિ બ્રહ્મણા દિવ્ય દેવ નમસ્તે અસ્તુ દિવિ તે સધસ્થમ્
આકાશીય ગાંધીર્વ, સર્વ જીવોનો સ્વામી, એકલો જ વંદનીય અને સૌમાં શ્રેષ્ઠ છે. હે દૈવી, હું તારી પાસે પવિત્ર વાણીથી આવું છું; તને વંદન, તારો આસન આકાશમાં છે.
દિવિ સ્પૃષ્ટો યજતઃ સૂર્યત્વગવયાતા હરસો દૈવ્યસ્ય । મૃડાત્ગન્ધર્વો ભુવનસ્ય યસ્પતિરેક એવ નમસ્યઃ સુશેવાઃ
આકાશમાં સ્પર્શાયેલો, સૂર્ય જેવો તેજસ્વી, ઘોડા જેટલો ઝડપી અને દૈવી શક્તિ ધરાવનાર—એ ગાંધીર્વ, સર્વ જીવોના સ્વામી, દયાળુ અને વંદનીય, અમને શાંતિ આપે.
અનવદ્યાભિઃ સમુ જગ્મ આભિરપ્સરાસ્વપિ ગન્ધર્વ આસીત્। સમુદ્ર આસાં સદનં મ આહુર્યતઃ સદ્ય આ ચ પરા ચ યન્તિ
નિર્વિકાર સ્ત્રીઓ સાથે એ જોડાયો; અપ્સરાઓમાં ગાંધીર્વ હાજર હતો. સમુદ્ર એનું નિવાસસ્થાન કહેવાય છે, જ્યાંથી એ તરત આવે અને જાય છે.
અભ્રિયે દિદ્યુન્ નક્ષત્રિયે યા વિશ્વાવસું ગન્ધર્વં સચધ્વે । તાભ્યો વો દેવીર્નમ ઇત્કૃણોમિ
મેઘ, વીજળી અને તારાઓ સાથે તું વિશ્વાવસુ ગાંધીર્વને જોડાય છે. એ દેવીઓ, હું તમને વંદન કરું છું.
યાઃ ક્લન્દાસ્તમિષીચયોઽક્ષકામા મનોમુહઃ । તાભ્યો ગન્ધર્વભ્યોઽપ્સરાભ્યોઽકરં નમઃ
જે ગંધર્વો અને અપ્સરાઓ થાક, અંધકાર, જુગારની ઇચ્છા અને મનની ગૂંચવણ લાવે છે, તેમને હું વિનમ્ર વંદન કરું છું.
અદો યદવધાવત્યવત્કમધિ પર્વતાત્। તત્તે કૃણોમિ ભેષજં સુભેષજં યથાસસિ
પર્વતની ટોચ પરથી જે પ્રવાહ વહે છે, એ જ તને માટે ઉત્તમ ઔષધિ બનાવું છું, જેમ તને ગમતું હોય તેમ.
આદઙ્ગા કુવિદઙ્ગ શતં યા ભેષજાનિ તે । તેષામસિ ત્વમુત્તમમનાસ્રાવમરોગણમ્
શરીરના કોઈ અંગમાંથી, કદાચ બીજાં અંગમાંથી, તને સો ઔષધિઓ મળે છે; એમાં તું સર્વોત્તમ છે, ન વહેતું, રોગરહિત.
નીચૈઃ ખનન્ત્યસુરા અરુસ્રાણમિદં મહત્। તદાસ્રાવસ્ય ભેષજં તદુ રોગમનીનશત્
અસુરો જમીન નીચે ઊંડે ખોદીને આ મહાન લાલ પદાર્થ મેળવે છે; એ જ વહેતાં રોગ માટેની દવા છે, એ જ રોગનો નાશ કરે છે.
ઉપજીકા ઉદ્ભરન્તિ સમુદ્રાદધિ ભેષજમ્ । તદાસ્રાવસ્ય ભેષજં તદુ રોગમશીશમત્
જળિયાં કીડીયાં સમુદ્રમાંથી ઔષધિ ખેંચે છે; એ જ વહેતાં રોગ માટેની દવા છે, એ જ રોગનો નાશ કરે છે.
અરુસ્રાણમિદં મહત્પૃથિવ્યા અધ્યુદ્ભૃતમ્ । તદાસ્રાવસ્ય ભેષજં તદુ રોગમનીનશત્
આ મહાન લાલ પદાર્થ ધરતીમાંથી ઊભો થાય છે; એ જ વહેતાં રોગ માટેની દવા છે, એ જ રોગનો નાશ કરે છે.
શં નો ભવન્ત્વપ ઓષધયઃ શિવાઃ । ઇન્દ્રસ્ય વજ્રો અપ હન્તુ રક્ષસ આરાદ્વિસૃષ્ટા ઇષવઃ પતન્તુ રક્ષસામ્
પાણી અને ઔષધિઓ અમારે માટે શુભ થાય, ઇન્દ્રનું વજ્ર દુષ્ટ આત્માઓને દૂર કરે, અને દૂરથી છોડવામાં આવેલા તીરો રાક્ષસો પર પડો.
દીર્ઘાયુત્વાય બૃહતે રણાયારિષ્યન્તો દક્ષમાણાઃ સદૈવ । મણિં વિષ્કન્ધદૂષણં જઙ્ગિડં બિભૃમો વયમ્
દીર્ઘ આયુષ્ય માટે, મહાનતા માટે, યુદ્ધ માટે, સતત પ્રયત્નશીલ અને કુશળ રહી, અમે ઝાંગિડા નામનું મણિ ધારણ કરીએ છીએ, જે ઝેર અને દુષ્પ્રભાવથી બચાવે છે.
જઙ્ગિડો જમ્ભાદ્વિશરાદ્વિષ્કન્ધાદભિશોચનાત્। મણિઃ સહસ્રવીર્યઃ પરિ ણઃ પાતુ વિશ્વતઃ
ઝાંગિડા મણિ જડબાથી, ઝેરથી, દુષ્પ્રભાવથી અને દુઃખથી બચાવે છે; હજારો શક્તિ ધરાવતો આ મણિ અમને ચારે બાજુથી રક્ષે.
અયં વિષ્કન્ધં સહતેઽયં બાધતે અત્ત્રિણઃ । અયં નો વિશ્વભેષજો જઙ્ગિડઃ પાત્વંહસઃ
આ ઝાંગિડા ઝેરને સહન કરે છે, દુષ્પ્રભાવને દૂર કરે છે; આ અમારો સર્વરોગનો ઉપાય છે, અમને અનિષ્ટથી બચાવે.
દેવૈર્દત્તેન મણિના જઙ્ગિડેન મયોભુવા । વિષ્કન્ધં સર્વા રક્ષાંસિ વ્યાયામે સહામહે
દેવતાઓએ આપેલો આનંદદાયક ઝાંગિડા મણિ ધારણ કરીને, અમે ઝેર અને બધા દુષ્ટ આત્માઓ સામે ટકી શકીએ છીએ.
શણશ્ચ મા જઙ્ગિડશ્ચ વિષ્કન્ધાદભિ રક્ષતામ્ । અરણ્યાદન્ય આભૃતઃ કૃષ્યા અન્યો રસેભ્યઃ
શણ અને ઝાંગિડા મણિ મને ઝેરથી બચાવે; એક જંગલમાંથી, બીજું ખેતરમાંથી, ત્રીજું રસમાંથી લાવવામાં આવે છે.
કૃત્યાદૂષિરયં મણિરથો અરાતિદૂષિઃ । અથો સહસ્વાન્ જઙ્ગિડઃ પ્ર ણ આયુંષિ તારિષત્
આ મણિ કાળજીઅને દુશ્મનાવટ દૂર કરે છે; અને શક્તિશાળી ઝાંગિડા અમને લાંબી આયુષ્ય સુધી પહોંચાડે.
ઇન્દ્ર જુષસ્વ પ્ર વહા યાહિ શૂર હરિભ્યામ્ । પિબા સુતસ્ય મતેરિહ મધોશ્ચકાનશ્ચારુર્મદાય
ઇન્દ્ર, કૃપા કરીને સ્વીકારો, આગળ આવો, હે વીર, તમારા ઘોડાઓ સાથે આવો; અહીં સોમરસ પીવો, મીઠાશથી આનંદ મેળવો.
ઇન્દ્ર જઠરં નવ્યો ન પૃણસ્વ મધોર્દિવો ન । અસ્ય સુતસ્ય સ્વર્ણોપ ત્વા મદાઃ સુવાચો અગુઃ
ઇન્દ્ર, આકાશના મધથી તમારું પેટ ફરીથી ભરો; આ સોમરસના મદિરા મીઠા સ્વરે તમારી પાસે આવી છે.
ઇન્દ્રસ્તુરાષાણ્મિત્રો વૃત્રં યો જઘાન યતીર્ન । બિભેદ વલં ભૃગુર્ન સસહે શત્રૂન્ મદે સોમસ્ય
ઇન્દ્ર, મહાન મિત્ર, જેણે વૃત્રને મારો, વલાને તોડ્યો, દુશ્મનોને સહન ન કર્યા, એ સોમરસના આનંદમાં ખુશ થયો.
આ ત્વા વિશન્તુ સુતાસ ઇન્દ્ર પૃણસ્વ કુક્ષી વિડ્ઢિ શક્ર ધિયેહ્યા નઃ । શ્રુધી હવં ગિરો મે જુષસ્વેન્દ્ર સ્વયુગ્ભિર્મત્સ્વેહ મહે રણાય
સોમરસના પાન તમામાં પ્રવેશે, ઇન્દ્ર, તમારું પેટ ભરો, હે શક્ર, અમારું ભક્તિ જાણો; અમારી પ્રાર્થના સાંભળો, મારા ગીતો સ્વીકારો, તમારા પોતાના ઘોડાઓ સાથે અહીં આનંદ કરો અને અમારે મહાયુદ્ધ માટે ખુશ રહો.
ઇન્દ્રસ્ય નુ પ્ર વોચં વીર્યાણિ યાનિ ચકાર પ્રથમાનિ વજ્રી । અહન્ન્ અહિમનુ અપસ્તતર્દ પ્ર વક્ષણા અભિનત્પર્વતાનામ્
હવે હું ઇન્દ્રના તે વિરતાપૂર્ણ કાર્યોનું વર્ણન કરું છું, જે તેણે પ્રથમ કર્યા, વજ્રધારી; તેણે અહિનું વધ કર્યું, પાણી છોડાવ્યાં, કિલ્લાઓ તોડી નાખ્યાં અને પર્વતોને ચકનાચૂર કર્યા.