હતં તર્દં સમઙ્કમાખુમશ્વિના છિન્તં શિરો અપિ પૃષ્ટીઃ શૃણીતમ્ । યવાન્ નેદદાન્ અપિ નહ્યતં મુખમથાભયં કૃણુતં ધાન્યાય
હે અશ્વિનીકુમારો, તર્દા, સમણ્ક, આખુમ – આ બધાને મારી નાખો, એમના માથા અને પીઠ દબાવી નાખો, મારી વાત સાંભળો. એમના મોઢાં ખૂલે નહીં, એ લોકો અમને નુકસાન ન પહોંચાડે, અને અમને સુરક્ષા અને ધાન્યની સમૃદ્ધિ આપો.
તર્દ હૈ પતઙ્ગ હૈ જભ્ય હા ઉપક્વસ । બ્રહ્મેવાસંસ્થિતં હવિરનદન્ત ઇમાન્ યવાન્ અહિંસન્તો અપોદિત
તર્દા પણ પતંગ છે, પતંગ પણ પતંગ છે, જભ્ય પણ પતંગ છે, અને ઉપક્વસ પણ પતંગ છે. જેમ યજ્ઞના હવન બ્રાહ્મણના ઘરમા સ્થિર હોય છે, એ રીતે આ જવારના દાણા એ પતંગોથી અખંડિત અને અસ્પર્શિત રહે છે.
તર્દાપતે વઘાપતે તૃષ્ટજમ્ભા આ શૃણોત મે । ય આરણ્યા વ્યદ્વરા યે કે ચ સ્થ વ્યદ્વરાસ્તાન્ત્સર્વાન્ જમ્ભયામસિ
હે તર્દાના સ્વામી, હે વઘાના સ્વામી, હે તીખા દાંતવાળા, મારી વાત સાંભળો. જંગલમાં રહેતા બધા જીવાતો અને જે-કે જીવાતો હોય, એ બધાને અમે શાંત કરીએ છીએ.
વાયોઃ પૂતઃ પવિત્રેણ પ્રત્યઙ્સોમો અતિ દ્રુતઃ । ઇન્દ્રસ્ય યુજઃ સખા
પવનથી શુદ્ધ થયેલો સોમ, શુદ્ધિકર્તા દ્વારા ઝડપથી આગળ વધે છે; એ ઇન્દ્ર સાથે જોડાયેલો મિત્ર છે.
આપો અસ્માન્ માતરઃ સૂદયન્તુ ઘૃતેન નો ઘૃતપ્વઃ પુનન્તુ । વિશ્વં હિ રિપ્રં પ્રવહન્તિ દેવીરુદિદાભ્યઃ શુચિરા પૂત એમિ
પાણી, જે અમારી માતાઓ છે, અમને ધોઈ નાખે; ઘીથી ભરપૂર એ અમને ઘીથી શુદ્ધ કરે. દેવતાસ્વરૂપે એ પવિત્ર પાણી બધું અશુદ્ધ દૂર લઈ જાય છે; હે પવિત્ર જળો, હું તમારી પાસે શુદ્ધ થઈને આવું છું.
યત્કિં ચેદં વરુણ દૈવ્યે જનેઽભિદ્રોહં મનુષ્યાશ્ચરન્તિ । અચિત્ત્યા ચેત્તવ ધર્મ યુયોપિમ મા નસ્તસ્માદેનસો દેવ રીરિષઃ
હે વરુણ, દેવમંડળમાં મનુષ્યો જાણે-અજાણે જે પણ અપકર્મ કરે છે, એમાં તું જ્ઞાનથી અમને બચાવ; હે દયાળુ દેવ, એ પાપ માટે અમને દુઃખ ન આપ.
ઉત્સૂર્યો દિવ એતિ પુરો રક્ષાંસિ નિજૂર્વન્ । આદિત્યઃ પર્વતેભ્યો વિશ્વદૃષ્ટો અદૃષ્ટહા
સૂર્ય આકાશના ગર્ભમાંથી ઉગે છે અને આગળ આગળ રાક્ષસોને દૂર હાંકે છે; સર્વેના દ્રષ્ટિગોચર એવા આદિત્ય પર્વતોમાંથી અજાણ્યા દુશ્મનોનો નાશ કરે છે.
નિ ગાવો ગોષ્ઠે અસદન્ નિ મૃગાસો અવિક્ષત । ન્યૂર્મયો નદીનાં ન્યદૃષ્ટા અલિપ્સત
ગાયો ગૌશાળામાં સ્થિર થઈ ગઈ છે, જંગલી પ્રાણીઓ પાછા ખેંચાઈ ગયા છે; નદીઓનું પાણી ઘટી ગયું છે અને અજાણ્યા જીવાતો અદૃશ્ય થઈ ગયા છે.
આયુર્દદં વિપશ્ચિતં શ્રુતાં કણ્વસ્ય વીરુધમ્ । આભારિષં વિશ્વભેષજીમસ્યાદૃષ્ટાન્ નિ શમયત્
હું આયુષ્ય, જ્ઞાન અને કણ્વની પ્રસિદ્ધ ઔષધી લાવ્યો છું; સર્વરોગહર ઔષધિઓ લાવ્યો છું – એ અજાણ્યા દુશ્મનોને શાંત કરે.
દ્યૌશ્ચ મ ઇદં પૃથિવી ચ પ્રચેતસૌ શુક્રો બૃહન્ દક્ષિણયા પિપર્તુ । અનુ સ્વધા ચિકિતાં સોમો અગ્નિર્વાયુર્નઃ પાતુ સવિતા ભગશ્ચ
આકાશ અને પૃથ્વી, બંને જ્ઞાની, એમની તેજસ્વી અને મહાન દક્ષિણ હાથે મારી રક્ષા કરે; સોમ, અગ્નિ, વાયુ, સવિતા અને ભાગ, એમના ક્રમ પ્રમાણે અમને સુરક્ષિત રાખે.
પુનઃ પ્રાણઃ પુનરાત્મા ન ઐતુ પુનશ્ચક્ષુઃ પુનરસુર્ન ઐતુ । વૈશ્વાનરો નો અદબ્ધસ્તનૂપા અન્તસ્તિષ્ઠાતિ દુરિતાનિ વિશ્વા
પ્રાણ પાછો આવે, આત્મા પાછો આવે, દ્રષ્ટિ પાછી મળે, જીવન પાછું મળે. વૈશ્વાનર, અવિનાશી, આપણા શરીરમાં સ્થિર રહી, બધા દુઃખ દૂર કરે.
સં વર્ચસા પયસા સં તનૂભિરગન્મહિ મનસા સં શિવેન । ત્વષ્ટા નો અત્ર વરીયઃ કૃણોત્વનુ નો માર્ષ્ટુ તન્વો યદ્વિરિષ્ટમ્
અમે તેજ, શક્તિ, શરીર, મન અને શુભતા સાથે એક થઈએ. ત્વષ્ટા અહીં અમને વધુ શક્તિ આપે; અને અમારા શરીરમાં જે પણ ખોટ હોય, એ દૂર કરે.
ઇદં તદ્યુજ ઉત્તરમિન્દ્રં શુમ્ભામ્યષ્ટયે । અસ્ય ક્ષત્રં શ્રિયં મહીં વૃષ્ટિરિવ વર્ધયા તૃણમ્
આ એ ઉત્તમ શક્તિ છે, જે હું ઇન્દ્રના વિજય માટે સ્તુતિ કરું છું; એનું સામર્થ્ય અને મહાન સમૃદ્ધિ વરસાદથી ઘાસની જેમ વધે.
અસ્મૈ ક્ષત્રમગ્નીષોમાવસ્મૈ ધારયતં રયિમ્ । ઇમં રાષ્ટ્રસ્યાભીવર્ગે કૃણુતં યુજ ઉત્તરમ્
હે અગ્નિ અને સોમ, એ માટે સામર્થ્ય અને ધન સ્થાપિત કરો; આ સભામાં એને એ શ્રેષ્ઠ શક્તિ આપો.
સબન્ધુશ્ચાસબન્ધુશ્ચ યો અસ્માઁ અભિદાસતિ । સર્વં તં રન્ધયાસિ મે યજમાનાય સુન્વતે
કોઈ સંબંધીઓ સાથે હોય કે વિના હોય, જે અમને વિરોધ કરે છે – એ બધાને મારા યજમાન માટે, હવન કરનાર માટે, તું નાશ કરી દે.
યે પન્થાનો બહવો દેવયાના અન્તરા દ્યાવાપૃથિવી સંચરન્તિ । તેષામજ્યાનિં યતમો વહાતિ તસ્મૈ મા દેવાઃ પરિ દત્તેહ સર્વે
દેવતાઓના અનેક માર્ગો આકાશ અને પૃથ્વી વચ્ચે જાય છે; જે એ માર્ગે ચાલવાનો પ્રયાસ કરે છે, એને અહીં બધા દેવતાઓ રક્ષા આપે.
ગ્રીષ્મો હેમન્તઃ શિશિરો વસન્તઃ શરદ્વર્ષાઃ સ્વિતે નો દધાત । આ નો ગોષુ ભજતા પ્રજાયાં નિવાત ઇદ્વઃ શરણે સ્યામ
ઉનાળો, શિયાળો, શીત, વસંત, શરદ અને વરસાદ – એ બધું અમારે પર શ્વેતતા વરસાવે; એ અમારી ગાયોમાં અને સંતાનમાં વહેંચાય, અને હે દેવો, અમે આશ્રયમાં રહીએ.
ઇદાવત્સરાય પરિવત્સરાય સંવત્સરાય કૃણુતા બૃહન્ નમઃ । તેષાં વયં સુમતૌ યજ્ઞિયાનામપિ ભદ્રે સૌ મનસે સ્યામ
આ વર્ષ માટે, આવનારા વર્ષ માટે, આખા વર્ષ માટે, મહાન વંદના કરીએ; એ યજ્ઞયોગ્ય દેવતાઓની કૃપામાં અમે હંમેશા શુભ મન અને કલ્યાણ પામીએ.
મા નો દેવા અહિર્વધીત્સતોકાન્ત્સહપૂરુષાન્ । સંયતં ન વિ ષ્પરદ્વ્યાત્તં ન સં યમન્ નમો દેવજનેભ્યઃ । નમોઽસ્ત્વસિતાય નમસ્તિરશ્ચિરાજયે । સ્વજાય બભ્રવે નમો નમો દેવજનેભ્યઃ
દેવો અમને, અમારા ઘરવાળાઓને કે અમારા સાથીઓને સાપે ડંખ ન મારે. બંધાયેલો સાપ છૂટીને ભાગી ન જાય, પકડાયેલો છૂટે નહીં. દેવતાજનોને વંદન. કાળાંને વંદન, પટાવાળાને વંદન, લાંબા જીવતા સાપને વંદન. પોતાનાં જાતના પીળા સાપને પણ વંદન, વારંવાર દેવતાજનોને વંદન.
સં તે હન્મિ દતા દતઃ સમુ તે હન્વા હનૂ । સં તે જિહ્વયા જિહ્વાં સં વાસ્નાહ આસ્યમ્
હું તને અને તારા આપનાર અને સહાયકને એકસાથે મારું છું. તારા સાથે મારનારને પણ હું મારું છું. હું મારી જીભથી તારી જીભને બાંધું છું, મારી શ્વાસથી તારો મોં બંધ કરું છું.
ઇદમિદ્વા ઉ ભેષજમિદં રુદ્રસ્ય ભેષજમ્ । યેનેષુમેકતેજનાં શતશલ્યામપબ્રવત્
આ એ ઔષધિ છે, આ રુદ્રની ઔષધિ છે, જેના દ્વારા એક માણસમાંથી સો તીરો દૂર કરવામાં આવ્યા હતા.
[https://sa.wikisource.org/s/3gjm જાલાષભેષજોપરિ ટિપ્પણ]ીજાલાષેણાભિ ષિઞ્ચત જાલાષેણોપ સિઞ્ચત । જાલાષમુગ્રં ભેષજં તેન નો મૃડ જીવસે
જાળના ઝેરની ઔષધિથી છાંટો, જાળના ઝેરની ઔષધિથી છાંટો. એ તીવ્ર ઔષધિથી અમારે જીવવા માટે દયા કર.
શં ચ નો મયશ્ચ નો મા ચ નઃ કિં ચનામમત્। ક્ષમા રપો વિશ્વં નો અસ્તુ ભેષજં સર્વં નો અસ્તુ ભેષજમ્
અમને સુખ મળે, આનંદ મળે. અમને કંઈ પણ નુકસાન ન થાય. ધરતી ક્ષમા કરે, બધું અમારે ઔષધિ બને, બધું અમારે ઉપચારરૂપ થાય.
યશસં મેન્દ્રો મઘવાન્ કૃણોતુ યશસં દ્યાવાપૃથિવી ઉભે ઇમે । યશસં મા દેવઃ સવિતા કૃણોતુ પ્રિયો દાતુર્દક્ષિણાયા ઇહ સ્યામ્
ઇન્દ્ર, દાતાર, અમને યશ આપે. આ આકાશ અને ધરતી પણ અમને યશ આપે. દેવ સવિતા અમને યશ આપે. અહીં દાન આપનારને હું પ્રિય થાઉં.
યથેન્દ્રો દ્યાવાપૃથિવ્યોર્યશસ્વાન્ યથાપ ઓષધીષુ યશસ્વતીઃ । એવા વિશ્વેષુ દેવેષુ વયં સર્વેષુ યશસઃ સ્યામ
જેમ ઇન્દ્ર આકાશ અને ધરતીમાં યશસ્વી છે, જેમ પાણી અને ઔષધિઓ યશસ્વી છે, તેમ અમે બધા દેવોમાં અને સર્વ પ્રાણીઓમાં યશસ્વી થાઓ.
યશા ઇન્દ્રો યશા અગ્નિર્યશાઃ સોમો અજાયત । યશા વિશ્વસ્ય ભૂતસ્યાહમસ્મિ યશસ્તમઃ
ઇન્દ્ર યશસ્વી છે, અગ્નિ યશસ્વી છે, સોમ પણ યશસ્વી જન્મ્યો. હું સર્વ જીવોમાં સૌથી વધુ યશસ્વી છું.
અનડુદ્ભ્યસ્ત્વં પ્રથમં ધેનુભ્યસ્ત્વમરુન્ધતિ । અધેનવે વયસે શર્મ યચ્છ ચતુષ્પદે
તું વાછરડાઓમાં પ્રથમ છે, ગાયોમાં તું અરુંધતી છે. બાંઝ, નાનાં અને ચારે પગવાળાંઓને તું સુરક્ષા આપ.
શર્મ યચ્છત્વોષધિઃ સહ દેવીરરુન્ધતી । કરત્પયસ્વન્તં ગોષ્ઠમયક્ષ્મામુત પૂરુષાન્
દેવીઓ અને અરુંધતી સાથે ઔષધિ અમને સુરક્ષા આપે. એ ગૌશાળાને દૂધથી ભરપૂર અને રોગમુક્ત કરે, અને પુરુષોને પણ આરોગ્ય આપે.
વિશ્વરૂપાં સુભગામચ્છાવદામિ જીવલામ્ । સા નો રુદ્રસ્યાસ્તાં હેતિં દૂરં નયતુ ગોભ્યઃ
હું સર્વરૂપા, શુભ અને જીવંત દેવીને બોલાવું છું. એ રુદ્રના શસ્ત્રને ગાયોથી દૂર લઈ જાય.
અયમા યાત્યર્યમા પુરસ્તાદ્વિષિતસ્તુપઃ । અસ્યા ઇચ્છન્ન્ અગ્રુવૈ પતિમુત જાયામજાનયે
આ આર્યમા આગળ આવે છે, તેજથી ઝળહળતો અને પ્રશંસા પામેલો. એ કન્યાને પતિ મળે એવી ઇચ્છા કરે છે, અને વર માટે પત્ની મળે.