ઉપ પ્રાગાત્સહસ્રાક્ષો યુક્ત્વા શપથો રથમ્ । શપ્તારમન્વિચ્છન્ મમ વૃક ઇવાવિમતો ગૃહમ્
હજારો આંખો ધરાવનાર એ શપથને રથ સાથે જોડીને, મારા શાપ આપનારને શોધવા આવ્યો, જેમ વાઘ બેધરક ઘરમાં ઘૂસે છે.
પરિ ણો વૃઙ્ગ્ધિ શપથ હ્રદમગ્નિરિવા દહન્ । શપ્તારમત્ર નો જહિ દિવો વૃક્ષમિવાશનિઃ
હે શપથ, તું અમારાથી દૂર થઈ જા, જેમ અગ્નિ તળાવને સળગાવે છે; અહીં અમારા શાપ આપનારને તું વીજળી જેવી ફટકારી નાખ.
યો નઃ શપાદશપતઃ શપતો યશ્ચ નઃ શપાત્। શુને પેષ્ટ્રમિવાવક્ષામં તં પ્રત્યસ્યામિ મૃત્યવે
જે અમને શાપ આપે છે, કે જેને અમે શાપ આપ્યો છે, કે જે શાપમાંથી અમને શાપે છે—એને હું મરણ તરફ ફેંકી દઉં છું, જેમ કૂતરાને સડેલા ડાળ ફેંકે છે.
સિંહે વ્યાઘ્ર ઉત યા પૃદાકૌ ત્વિષિરગ્નૌ બ્રાહ્મણે સૂર્યે યા । ઇન્દ્રં યા દેવી સુભગા જજાન સા ન ઐતુ વર્ચસા સંવિદાના
સિંહ, વાઘ અને ચિતરાં વાઘમાં, તેજસ્વી અગ્નિમાં, બ્રાહ્મણમાં અને સૂર્યમાં જે તેજ છે—જે દેવીએ ઇન્દ્રને જન્મ આપ્યો, એ શુભ શક્તિ અમારે પાસે કીર્તિ સાથે આવે.
યા હસ્તિનિ દ્વીપિનિ યા હિરણ્યે ત્વિષિરપ્સુ ગોષુ યા પુરુષેષુ । ઇન્દ્રં યા દેવી સુભગા જજાન સા ન ઐતુ વર્ચસા સંવિદાના
જે દેવી હાથીમાં, દ્વીપમાં, સોનામાં, તેજમાં, પાણીમાં, ગાયોમાં અને મનુષ્યમાં વસે છે, અને જે શુભ દેવી ઇન્દ્રને જન્મ આપનાર છે, એ અમારે પાસે તેજ સાથે આવીને જોડાય.
રથે અક્ષેષ્વૃષભસ્ય વાજે વાતે પર્જન્યે વરુણસ્ય શુષ્મે । ઇન્દ્રં યા દેવી સુભગા જજાન સા ન ઐતુ વર્ચસા સંવિદાના
જે દેવી રથમાં, રથના ચકમાં, વાછરડામાં, બળમાં, પવનમાં, વરસાદમાં અને વરુણના પ્રભામાં વસે છે, અને જે શુભ દેવી ઇન્દ્રને જન્મ આપનાર છે, એ અમારે પાસે તેજ સાથે આવીને જોડાય.
રાજન્યે દુન્દુભાવાયતાયામશ્વસ્ય વાજે પુરુષસ્ય માયૌ । ઇન્દ્રં યા દેવી સુભગા જજાન સા ન ઐતુ વર્ચસા સંવિદાના
જે દેવી રાજામાં, ડુંડાળમાં, માપમાં, ઘોડામાં, બળમાં, મનુષ્યમાં અને કૌશલ્યમાં વસે છે, અને જે શુભ દેવી ઇન્દ્રને જન્મ આપનાર છે, એ અમારે પાસે તેજ સાથે આવીને જોડાય.
યશો હવિર્વર્ધતામિન્દ્રજૂતં સહસ્રવીર્યં સુભૃતં સહસ્કૃતમ્ । પ્રસર્સ્રાણમનુ દીર્ઘાય ચક્ષસે હવિષ્મન્તં મા વર્ધય જ્યેષ્ઠતાતયે
યશ, હવન અને બળ, ઇન્દ્રની પ્રેરણાથી વધે, હજારગણું બળવાન, સારી રીતે સ્થિર અને સફળ બને, અને દૂર સુધી ફેલાય; પણ હવન માત્ર વડીલપણાની ઈચ્છાથી વધે નહીં.
અછા ન ઇન્દ્રં યશસં યશોભિર્યશસ્વિનં નમસાના વિધેમ । સ નો રાસ્વ રાષ્ટ્રમિન્દ્રજૂતં તસ્ય તે રાતૌ યશસઃ સ્યામ
અમે ઇન્દ્રને, યશવંતને, યશથી, નમ્રતાથી પૂજા કરીએ છીએ; હે ઇન્દ્ર, અમને તારી પ્રેરણાથી રાજ્ય આપ, અને તારા યશથી અમે યશવંત બનીએ.
યશા ઇન્દ્રો યશા અગ્નિર્યશાઃ સોમો અજાયત । યશા વિશ્વસ્ય ભૂતસ્ય અહમસ્મિ યશસ્તમઃ
યશથી ઇન્દ્ર, યશથી અગ્નિ, યશથી સોમ જન્મ્યા; સર્વ પ્રાણીઓમાંના યશથી હું સર્વથી વધુ યશવંત છું.
અભયં દ્યાવાપૃથિવી ઇહાસ્તુ નોઽભયં સોમઃ સવિતા નઃ કૃણોતુ । અભયં નોઽસ્તૂર્વન્તરિક્ષં સપ્તઋષીણાં ચ હવિષાભયં નો અસ્તુ
આકાશ અને ધરતી અમારે માટે નિર્ભય રહે, સોમ અને સવિતા અમને નિર્ભયતા આપે, મધ્યઆકાશ અમારે માટે નિર્ભય રહે, અને સાત ઋષિઓના હવનથી અમારે માટે નિર્ભયતા રહે.
અસ્મૈ ગ્રામાય પ્રદિશશ્ચતસ્ર ઊર્જં સુભૂતં સ્વસ્તિ સવિતા નઃ કૃણોતુ । અશત્ર્વિન્દ્રો અભયં નઃ કૃણોત્વન્યત્ર રાજ્ઞામભિ યાતુ મન્યુઃ
આ ગામ માટે અને ચારેય દિશાઓ માટે સવિતા અમને પૂરતું બળ અને સુખ આપે, દુશ્મન વિહોણો ઇન્દ્ર અમને નિર્ભયતા આપે, અને રાજાઓનો ક્રોધ અમથી દૂર રહે.
અનમિત્રં નો અધરાદનમિત્રં ન ઉત્તરાત્। ઇન્દ્રાનમિત્રં નઃ પશ્ચાદનમિત્રં પુરસ્કૃધિ
અમને નીચે કે ઉપરથી કોઈ દુશ્મન ન હોય, પછાડીથી પણ ઇન્દ્ર અમને દુશ્મનથી બચાવે, અને આગળથી પણ દુશ્મન ન આવે.
6.41 મનસે ચેતસે ધિય આકૂતય ઉત ચિત્તયે । મત્યૈ શ્રુતાય ચક્ષસે વિધેમ હવિષા વયમ્
મન, ચિત્ત, બુદ્ધિ, ઈચ્છા અને સમજ માટે, જ્ઞાન, શ્રવણ અને દૃષ્ટિ માટે, અમે હવનથી પૂજા કરીએ છીએ.
અપાનાય વ્યાનાય પ્રાણાય ભૂરિધાયસે । સરસ્વત્યા ઉરુવ્યચે વિધેમ હવિષા વયમ્
ઉશ્વાસ, નિશ્વાસ, શ્વાસ અને ભરપૂર પોષણ માટે, વિશાળ સ્વરૂપ ધરાવતી સરસ્વતી માટે, અમે હવનથી પૂજા કરીએ છીએ.
મા નો હાસિષુર્ઋષયો દૈવ્યા યે તનૂપા યે નસ્તન્વસ્તનૂજાઃ । અમર્ત્યા મર્ત્યામભિ નઃ સચધ્વમાયુર્ધત્ત પ્રતરં જીવસે નઃ
દૈવી ઋષિઓ, શરીરનું રક્ષણ કરનારા અને આપણા શરીરમાંથી જન્મેલા ઋષિઓ અમને છોડે નહીં; અમર લોકો, નશવર લોકો સાથે અમારે માટે જોડાઓ, અમને આયુષ્ય અને જીવવા માટે માર્ગ આપો.
6.42 અવ જ્યામિવ ધન્વનો મન્યું તનોમિ તે હૃદઃ । યથા સંમનસૌ ભૂત્વા સખાયાવિવ સચાવહૈ
જેમ ધનુષ્યની ડોરી ઢીલી પાડીએ તેમ, હું તારા મનનો રોષ હૃદયમાંથી દૂર કરું છું, જેથી આપણે એક મનથી મિત્રની જેમ સાથે રહી શકીએ.
સખાયાવિવ સચાવહા અવ મન્યું તનોમિ તે । અધસ્તે અશ્મનો મન્યુમુપાસ્યામસિ યો ગુરુઃ
મિત્રોની જેમ આપણે સાથે રહીશું; હું તારો રોષ દૂર કરું છું; જે ભારે રોષ છે, તેને પથ્થર નીચે રાખી દઈએ.
અભિ તિષ્ઠામિ તે મન્યું પાર્ષ્ણ્યા પ્રપદેન ચ । યથાવશો ન વાદિષો મમ ચિત્તમુપાયસિ
હું તારા રોષ પર પગરખાં અને પગથી ઊભો રહીને દબાવું છું, જેથી તું મારા વિરુદ્ધ કશું બોલી ન શકે અને મારું મન તારા વશમાં રહે.
6.43 અયં દર્ભો વિમન્યુકઃ સ્વાય ચારણાય ચ । મન્યોર્વિમન્યુકસ્યાયં મન્યુશમન ઉચ્યતે
આ દર્ભા ક્રોધથી મુક્ત છે, સારા વર્તન માટે યોગ્ય છે; જે ક્રોધથી મુક્ત છે, તેના માટે આ દર્ભા ક્રોધ શમાવનારી કહેવાય છે.
અયં યો ભૂરિમૂલઃ સમુદ્રમવતિષ્ઠતિ । દર્ભઃ પૃથિવ્યા ઉત્થિતો મન્યુશમન ઉચ્યતે
આ દર્ભા, જેની ઘણી મૂળ છે, સમુદ્રમાં ઊભી છે; ધરતીમાંથી ઉગેલી દર્ભા ક્રોધ શમાવનારી કહેવાય છે.
વિ તે હનવ્યાં શરણિં વિ તે મુખ્યાં નયામસિ । યથાવશો ન વાદિષો મમ ચિત્તમુપાયસિ
અમે તારા વિનાશક શસ્ત્રને દૂર કરીએ છીએ, તારા મુખ્ય શસ્ત્રને પણ દૂર લઈ જઈએ છીએ, જેથી તું મારા વિરુદ્ધ કશું બોલી ન શકે અને મારું મન તારા વશમાં રહે.
અસ્થાદ્દ્યૌરસ્થાત્પૃથિવ્યસ્થાદ્વિશ્વમિદં જગત્। અસ્થુર્વૃક્ષા ઊર્ધ્વસ્વપ્નાસ્તિષ્ઠાદ્રોગો અયં તવ
આ આકાશમાંથી, ધરતીમાંથી અને આખા જગતમાંથી, વૃક્ષો ઊભાં ઊભાં સ્વપ્નમાં રહે છે; એ રીતે તારો રોગ તને છોડીને દૂર જતો રહે.
શતં યા ભેષજાનિ તે સહસ્રં સંગતાનિ ચ । શ્રેષ્ઠમાસ્રાવભેષજં વસિષ્ઠં રોગનાશનમ્
તારે સો ઔષધિઓ છે, હજારો એકઠી થયેલી છે; એમાંની શ્રેષ્ઠ ઔષધિ વહેતી થાય અને તે ઉત્તમ રોગનાશક બને.
રુદ્રસ્ય મૂત્રમસ્યમૃતસ્ય નાભિઃ । વિષાણકા નામ વા અસિ પિતૄણાં મૂલાદુત્થિતા વાતીકૃતનાશની
તુ રુદ્રનું મૂત્ર છે, અમૃતનું નાભિ છે; તું 'વિષાણકા' નામે ઓળખાય છે, પિતૃઓના મૂળમાંથી ઊભી થયેલી છે, વાયુથી થતા રોગને નાશ કરતી છે.
પરોઽપેહિ મનસ્પાપ કિમશસ્તાનિ શંસસિ । પરેહિ ન ત્વા કામયે વૃક્ષાં વનાનિ સં ચર ગૃહેષુ ગોષુ મે મનઃ
દુષ્ટ મન, તું દૂર જા! તું કેમ અશુભ વાતો બોલે છે? તું જા, હું તને ઇચ્છતો નથી. તું વૃક્ષો અને જંગલોમાં ફર, મારું મન તો ઘરમાં અને ગાયોમાં જ રહે.
અવશસા નિઃશસા યત્પરાશસોપારિમ જાગ્રતો યત્સ્વપન્તઃ । અગ્નિર્વિશ્વાન્યપ દુષ્કૃતાન્યજુષ્ટાન્યારે અસ્મદ્દધાતુ
જે દુશ્મન છે, જે ઉપર છે, જાગતા કે સૂતા, બધું દૂર કરી નાખ; અગ્નિ, અમારા બધા દુષ્કર્મો, જે અમને ન ગમે, તે બધું અમથી દૂર કરી દે.
યદિન્દ્ર બ્રહ્મણસ્પતેઽપિ મૃષા ચરામસિ । પ્રચેતા ન આઙ્ગિરસો દુરિતાત્પાત્વંહસઃ
હે ઇન્દ્ર, હે વાણીના સ્વામી, જો અમે ભૂલથી પણ ખોટું વર્તીએ, તો જ્ઞાની આંગિરસો અમને દુઃખ અને પાપમાંથી બચાવે.
યો ન જીવોઽસિ ન મૃતો દેવાનામમૃતગર્ભોઽસિ સ્વપ્ન । વરુણાની તે માતા યમઃ પિતારરુર્નામાસિ
તુ જીવતો પણ નથી, મરેલો પણ નથી; દેવોમાં અમર બીજ છે, હે સ્વપ્ન! વરુણાની તારી માતા છે, યમ તારો પિતા છે અને તને 'અરરુ' કહે છે.
વિદ્મ તે સ્વપ્ન જનિત્રં દેવજામીનાં પુત્રોઽસિ યમસ્ય કરણઃ । અન્તકોઽસિ મૃત્યુરસિ તં ત્વા સ્વપ્ન તથા સં વિદ્મ સ નઃ સ્વપ્ન દુષ્વપ્ન્યાત્પાહિ
હે સ્વપ્ન, અમે તારો ઉદ્ભવ જાણીએ છીએ; તું દેવમાતાઓનો પુત્ર છે, યમનો દૂત છે; તું અંતક છે, તું મૃત્યુ છે. અમે તને આવું ઓળખીએ છીએ, હે સ્વપ્ન, અમને ખરાબ સ્વપ્નોથી બચાવ.