પ્રજાપતિરનુમતિઃ સિનીવાલ્યચીકૢપત્। સ્ત્રૈષૂયમન્યત્ર દધત્પુમાંસમુ દધદિહ
પ્રજાપતિ, અનુમતિ અને સીનીવાલીએ એ વ્યવસ્થા કરી; સ્ત્રીત્વને બીજે રાખી, પુરુષત્વ અહીં સ્થાપિત થાય છે.
પરિ દ્યામિવ સૂર્યોઽહીનાં જનિમાગમમ્ । રાત્રી જગદિવાન્યદ્ધંસાત્તેના તે વારયે વિષમ્
જેમ સૂર્ય આકાશને ફરે છે, તેમ હું સાપોના જન્મસ્થાને પહોંચી ગયો છું; રાતે અને દિવસે, જે કંઈ વિનાશ પામે છે, એના દ્વારા હું તને ઝેરથી બચાવું છું.
યદ્બ્રહ્મભિર્યદૃષિભિર્યદ્દેવૈર્વિદિતં પુરા । યદ્ભૂતં ભવ્યમાસન્વત્તેના તે વારયે વિષમ્
જે બ્રાહ્મણો, ઋષિઓ અને દેવતાઓએ પ્રાચીનકાળમાં જાણ્યું હતું, જે હતું, જે થશે, અને જે છે—એ બધાના પ્રભાવથી હું તને ઝેરથી બચાવું છું.
મધ્વા પૃઞ્ચે નદ્યઃ પર્વતા ગિરયો મધુ । મધુ પરુષ્ણી શીપાલા શમાસ્ને અસ્તુ શં હૃદે
હું મધથી નદીઓ, પર્વતો અને ટેકરીઓ ભરી દઉં છું; પરુષ્ણી અને શીપાલા માટે પણ મધ, અમને શાંતિ મળે, હૃદયમાં પણ શાંતિ રહે.
નમો દેવવધેભ્યો નમો રાજવધેભ્યઃ । અથો યે વિશ્યાનાં વધાસ્તેભ્યો મૃત્યો નમોઽસ્તુ તે
દેવોના સંહારકોને નમન, રાજાઓના સંહારકોને નમન; અને જે લોકોમાં સંહાર કરે છે, એવાં મૃત્યુ, તને નમન.
નમસ્તે અધિવાકાય પરાવાકાય તે નમઃ । સુમત્યૈ મૃત્યો તે નમો દુર્મત્યૈ તે ઇદં નમઃ
તને વાણીના સ્વામી તરીકે નમન, તને દૂરની વાણીના સ્વામી તરીકે નમન; મૃત્યુ, તારી શુભ બુદ્ધિને નમન, તારી દુષ્ટ બુદ્ધિને પણ આ નમન.
નમસ્તે યાતુધાનેભ્યો નમસ્તે ભેષજેભ્યઃ । નમસ્તે મૃત્યો મૂલેભ્યો બ્રાહ્મણેભ્ય ઇદં નમઃ
યાતુધાનોને નમન, ઔષધિઓને નમન; મૃત્યુ, મૂળમાં તને નમન, અને બ્રાહ્મણોને પણ આ નમન.
અસ્થિસ્રંસં પરુસ્રંસમાસ્થિતં હૃદયામયમ્ । બલાસં સર્વં નાશયાઙ્ગેષ્ઠા યશ્ચ પર્વસુ
હાડકાં ખાવું, માંસ ખાવું, હૃદયની બીમારી અને બલાસા—આ બધું અંગોમાંથી અને સાંધામાંથી નાશ પામે.
નિર્બલાસં બલાસિનઃ ક્ષિણોમિ મુષ્કરં યથા । છિનદ્મ્યસ્ય બન્ધનં મૂલમુર્વાર્વા ઇવ
હું બલાસા રોગીને બલાસા દૂર કરી દઉં છું, જેમ મૂળ ઉપાડી નાખાય; એનું બંધન અને મૂળ કાપી નાખું છું, જેમ છોડ ઉપાડાય.
નિર્બલાસેતઃ પ્ર પતાશુઙ્ગઃ શિશુકો યથા । અથો ઇત ઇવ હાયનોઽપ દ્રાહ્યવીરહા
બલાસા અહીંથી ઉડી જાય, જેમ નાનકડું પંખી ઉડી જાય; અને જેમ અહીંથી કોઈ દૂર જાય, તેમ એ શક્તિ નાશક પણ ભાગી જાય.
ઉત્તમો અસ્યોષધીનાં તવ વૃક્ષા ઉપસ્તયઃ । ઉપસ્તિરસ્તુ સોઽસ્માકં યો અસ્મામભિદાસતિ
તારી ઔષધિઓમાં શ્રેષ્ઠ, તારા વૃક્ષોનો આધાર; એ આધાર અમારો થાય, જે અમને હાનિ પહોંચાડે છે તેની સામે.
સબન્ધુશ્ચાસબન્ધુશ્ચ યો અસ્મામભિદાસતિ । તેષાં સા વૃક્ષાણામિવાહં ભૂયાસમુત્તમઃ
સગા હોય કે વિના સગા, જે અમને હાનિ પહોંચાડે છે, એ બધામાં હું વૃક્ષોની જેમ શ્રેષ્ઠ બનું.
યથા સોમ ઓષધીનામુત્તમો હવિષાં કૃતઃ । તલાશા વૃક્ષાણામિવાહં ભૂયાસમુત્તમઃ
જેમ સોમ રસ બધી ઔષધિઓમાં શ્રેષ્ઠ છે અને સર્વોત્તમ હવનમાં ચઢે છે, તેમ હું પણ તાડ અને આશા વૃક્ષની જેમ બધાં વૃક્ષોમાં શ્રેષ્ઠ બની જાઉં.
આબયો અનાબયો રસસ્ત ઉગ્ર આબયો । આ તે કરમ્ભમદ્મસિ
હાનિકારક અને નિર્વિઘ્ન રસો, અને તીવ્ર રસો—all તારા છે. એ બધાંથી તારો ખીચડો તૈયાર કરીએ છીએ.
વિહહ્લો નામ તે પિતા મદાવતી નામ તે માતા । સ હિન ત્વમસિ યસ્ત્વમાત્માનમાવયઃ
તારો પિતા વિહહ્લા કહેવાય છે, અને તારી માતા મદાવતી કહેવાય છે. તું પોતાને જ નુકસાન પહોંચાડે છે, તું પોતાનો જ શત્રુ છે.
તૌવિલિકેઽવેલયાવાયમૈલબ ઐલયીત્। બભ્રુશ્ચ બભ્રુકર્ણશ્ચાપેહિ નિરાલ
તૌવિલિક, વેલયા, અયમૈલબ, ઐલયિત, બભ્રુ અને બભ્રુકર્ણ—તમારે અહીંથી દૂર જાવ, અદૃશ્ય થાવ!
અલસાલાસિ પૂર્વ સિલાઞ્જાલાસ્યુત્તરા । નીલાગલસાલ
પૂર્વ દિશામાં તું અલસાલા છે, ઉત્તર દિશામાં તું સિલાંજલ છે, અને તું નીલાગલસાલા છે.
યથેયં પૃથિવી મહી ભૂતાનાં ગર્ભમાદધે । એવા તે ધ્રિયતાં ગર્ભો અનુ સૂતું સવિતવે
જેમ આ મહાન પૃથ્વીએ સર્વ જીવનો બીજ પોતાના ગર્ભમાં ધારણ કર્યો છે, તેમ તારો ગર્ભ પણ મજબૂત રીતે ટકી રહે, યોગ્ય સમયે જન્મે.
યથેયં પૃથિવી મહી દાધારેમાન્ વનસ્પતીન્ । એવા તે ધ્રિયતાં ગર્ભો અનુ સૂતું સવિતવે
જેમ આ વિશાળ પૃથ્વીએ બધા વૃક્ષોને સહારે છે, તેમ તારો ગર્ભ પણ મજબૂતીથી ટકી રહે અને યોગ્ય સમયે જન્મે.
યથેયં પૃથિવી મહી દાધાર પર્વતાન્ ગિરીન્ । એવા તે ધ્રિયતાં ગર્ભો અનુ સૂતું સવિતવે
જેમ આ મહાન પૃથ્વીએ પહાડો અને ડુંગરાઓને સહારે છે, તેમ તારો ગર્ભ પણ મજબૂતીથી ટકી રહે અને યોગ્ય સમયે જન્મે.
યથેયં પૃથિવી મહી દાધાર વિષ્ઠિતં જગત્। એવા તે ધ્રિયતાં ગર્ભો અનુ સૂતું સવિતવે
જેમ આ મહાન પૃથ્વીએ સ્થિર થયેલ સમગ્ર જગતને સહારે છે, તેમ તારો ગર્ભ પણ મજબૂતીથી ટકી રહે અને યોગ્ય સમયે જન્મે.
ઈર્ષ્યાયા ધ્રાજિં પ્રથમાં પ્રથમસ્યા ઉતાપરામ્ । અગ્નિં હૃદય્યં શોકં તં તે નિર્વાપયામસિ
ઈર્ષ્યાની પ્રથમ અને મુખ્ય બંધન, અને પછીની પણ, હૃદયમાં દુઃખની અગ્નિ—એ બધું અમે તારા માટે શમાવીએ છીએ.
યથા ભૂમિર્મૃતમના મૃતાન્ મૃતમનસ્તરા । યથોત મમ્રુષો મન એવેર્ષ્યોર્મૃતં મનઃ
જેમ પૃથ્વી નિષ્ક્રિય મનથી મૃતકોને ઢાંકે છે, તેમ મારું મન પણ ઈર્ષ્યા વિના, ઈર્ષ્યાની મરેલી ભાવનાને ઢાંકી દે.
અદો યત્તે હૃદિ શ્રિતં મનસ્કં પતયિષ્ણુકમ્ । તતસ્ત ઈર્ષ્યાં મુઞ્ચામિ નિરૂષ્માણં દૃતેરિવ
તારા હૃદયમાં જે ચંચળ મન વસેલું છે, એમાંથી હું તને ઈર્ષ્યાથી મુક્ત કરું છું, જેમ અગ્નિમાંથી તાપ બહાર નીકળી જાય છે.
પુનન્તુ મા દેવજનાઃ પુનન્તુ મનવો ધિયા । પુનન્તુ વિશ્વા ભૂતાનિ પવમાનઃ પુનાતુ મા
દેવતાઓ મને પવિત્ર કરે, મનુષ્યો પોતાના વિચારથી મને શુદ્ધ કરે, બધા જીવજંતુઓ મને શુદ્ધ કરે, અને પવિત્ર કરનાર પણ મને શુદ્ધ કરે.
પવમાનઃ પુનાતુ મા ક્રત્વે દક્ષાય જીવસે । અથો અરિષ્ટતાતયે
પવિત્ર કરનાર મને દૃઢ નિશ્ચય, કુશળતા અને આયુષ્ય માટે શુદ્ધ કરે; અને સાથે સાથે નિરામયતા માટે પણ.
ઉભાભ્યાં દેવ સવિતઃ પવિત્રેણ સવેન ચ । અસ્માન્ પુનીહિ ચક્ષસે
હે દેવ સવિતા, તું બંનેથી—પવિત્રતા અને યજ્ઞથી—અમને શુદ્ધ કર, જેથી અમને સ્પષ્ટ દૃષ્ટિ મળે.
અગ્નેરિવાસ્ય દહત એતિ શુષ્મિણ ઉતેવ મત્તો વિલપન્ન્ અપાયતિ । અન્યમસ્મદિચ્છતુ કં ચિદવ્રતસ્તપુર્વધાય નમો અસ્તુ તક્મને
જે અગ્નિ જેવી તીવ્રતા સાથે બળે છે, જોરથી આવે છે, અને પીઉનારા જેવી રડતો દૂર જાય છે—એ અધર્મી કોઈ બીજાને શોધે; જે પહેલો દુઃખ આપનાર હતો, તેને વંદન.
નમો રુદ્રાય નમો અસ્તુ તક્મને નમો રાજ્ઞે વરુણાય ત્વિષીમતે । નમો દિવે નમઃ પૃથિવ્યૈ નમ ઓષધીભ્યઃ
રુદ્રને વંદન, પહેલો દુઃખ આપનારને વંદન, તેજસ્વી રાજા વરુણને વંદન, આકાશને વંદન, પૃથ્વીને વંદન, ઔષધિઓને વંદન.
અયં યો અભિશોચયિષ્ણુર્વિશ્વા રૂપાણિ હરિતા કૃણોષિ । તસ્મૈ તેઽરુણાય બભ્રવે નમઃ કૃણોમિ વન્યાય તક્મને
જે સર્વને દહાવે છે, સર્વ રૂપને લીલા કરે છે, એ લાલ અને પીળા તપસ્વી, જંગલી અને પહેલો દુઃખ આપનાર—તને હું વંદન કરું છું.