પૂર્વો દુન્દુભે પ્ર વદાસિ વાચં ભૂમ્યાઃ પૃષ્ઠે વદ રોચમાનઃ । અમિત્રસેનામભિજઞ્જભાનો દ્યુમદ્વદ દુન્દુભે સૂનૃતાવત્
ડુંડાળ, તું પૃથ્વી પર સૌપ્રથમ તેજથી બોલે છે; દુશ્મનના સૈન્યની જાહેરાત કર, તેજસ્વી, સાચા શબ્દોથી મહિમા પામ.
અન્તરેમે નભસી ઘોષો અસ્તુ પૃથક્તે ધ્વનયો યન્તુ શીભમ્ । અભિ ક્રન્દ સ્તનયોત્પિપાનઃ શ્લોકકૃન્ મિત્રતૂર્યાય સ્વર્ધી
આ બંને વચ્ચે આકાશમાં અવાજ સંભળાય, વિભિન્ન ધ્વનિઓ વિજય તરફ જાય; ગર્જના કર, મેઘગર્જના જેવો, કીર્તિ ફેલાવ, મિત્રતાની તુરી અને સ્વર્ગની મહિમા માટે.
ધીભિઃ કૃતઃ પ્ર વદાતિ વાચમુદ્ધર્ષય સત્વનામાયુધાનિ । ઇન્દ્રમેદી સત્વનો નિ હ્વયસ્વ મિત્રૈરમિત્રાઁ અવ જઙ્ઘનીહિ
કૌશલ્યથી બનેલો, એ વાણી બોલે છે; શક્તિશાળી યોદ્ધાઓના શસ્ત્રોને જાગૃત કર; ઇન્દ્રને બોલાવ, મિત્રો બોલાવ, દુશ્મનોને દૂર હાંકો.
સંક્રન્દનઃ પ્રવદો ધૃષ્ણુષેણઃ પ્રવેદકૃદ્ બહુધા ગ્રામઘોષી । શ્રેયો વન્વાનો વયુનાનિ વિદ્વાન્ કીર્તિં બહુભ્યો વિ હર દ્વિરાજે
એકસાથે ગર્જના કરતા, પ્રખર સૈન્ય સાથે જાહેરાત કરતા, અનેક રીતે સંદેશ આપતા, ગામના દૂત; શ્રેષ્ઠતાની શોધમાં, માર્ગ જાણતા, અનેકમાંથી કીર્તિ મેળવો, દ્વિરાજે.
શ્રેયઃકેતો વસુજિત્સહીયાન્ત્સંગ્રામજિત્સંશિતો બ્રહ્મણાસિ । અંશૂન્ ઇવ ગ્રાવાધિષવણે અદ્રિર્ગવ્યન્ દુન્દુભેઽધિ નૃત્ય વેદઃ
તમે શુભ વિચારવાળા, ધનની જીત કરનારા, શક્તિશાળી, યુદ્ધમાં વિજયી અને જ્ઞાનમાં અડગ છો. જેમ પર્વત સોમરસ પથ્થર વડે દબાવે છે, તેમ, દુંદુભિ, યુદ્ધભૂમિ પર જ્ઞાનથી ગુંજાવો.
શત્રૂષાણ્નીષાદભિમાતિષાહો ગવેષણઃ સહમાન ઉદ્ભિત્। વાગ્વીવ મન્ત્રં પ્ર ભરસ્વ વાચં સાંગ્રામજિત્યાયેષમુદ્વદેહ
શત્રુઓને નાશ કરનાર, દુશ્મનના દમનને તોડી પાડનાર, ગાયોની શોધ કરનાર, સહનશીલ અને ઊભા રહી શકનાર, જેમ વાણી મંત્રને જન્મ આપે છે, તેમ તું પણ બોલ, યુદ્ધમાં વિજય માટે અવાજ ઉઠાવ.
અચ્યુતચ્યુત્સમદો ગમિષ્ઠો મૃધો જેતા પુરએતાયોધ્યઃ । ઇન્દ્રેણ ગુપ્તો વિદથા નિચિક્યદ્ધૃદ્દ્યોતનો દ્વિષતાં યાહિ શીભમ્
તમે અડગ, અચળ, ઉત્સાહથી ભરપૂર, ઝડપથી ચાલનારા, દુશ્મનોને જીતનારા, યુદ્ધના નેતા અને સજ્જ છો. ઇન્દ્રની રક્ષા હેઠળ, સભામાં કુશળ, હૃદયમાં તેજસ્વી, દુશ્મનોના વિનાશ માટે, વિજય માટે આગળ વધો.
વિહૃદયં વૈમનસ્યં વદામિત્રેષુ દુન્દુભે । વિદ્વેષં કશ્મશં ભયમમિત્રેષુ નિ દધ્મસ્યવ એનાન્ દુન્દુભે જહિ
દુંદુભિ, અમે દુશ્મનોમાંના દુઃખ, ગભરાટ અને દ્વેષ દૂર કરીએ છીએ; અમે દ્વેષ, કંપ અને ભય દૂર કરીએ છીએ—દુંદુભિ, તું તેમને હરાવ.
ઉદ્વેપમાના મનસા ચક્ષુષા હૃદયેન ચ । ધાવન્તુ બિભ્યતોઽમિત્રાઃ પ્રત્રાસેનાજ્યે હુતે
દુશ્મનો મનથી, નજરથી અને હૃદયથી ડરતા-કાંપતા ભાગી જાય; clarified ઘી અર્પણ થાય ત્યારે તેઓ ડરીને દોડી જાય.
વાનસ્પત્યઃ સંભૃત ઉસ્રિયાભિર્વિશ્વગોત્ર્યઃ । પ્રત્રાસમમિત્રેભ્યો વદાજ્યેનાભિઘારિતઃ
જંગલમાંથી લવાયેલો, લાલ ગાયો સાથે, બધા કુળોમાંનો—દુંદુભિ, ઘીથી વાગાડવામાં આવે ત્યારે દુશ્મનોમાં ભય ફેલાવ.
યથા મૃગાઃ સંવિજન્ત આરણ્યાઃ પુરુષાદધિ । એવ ત્વં દુન્દુભેઽમિત્રાન્ અભિ ક્રન્દ પ્ર ત્રાસયાથો ચિત્તાનિ મોહય
જેમ જંગલમાં પ્રાણી માણસને જોઈને છૂટા પડી જાય છે, તેમ, દુંદુભિ, દુશ્મનો સામે ગુંજાવ, તેમને ભાગાડી દે અને તેમના મનમાં ગભરાટ પેદા કર.
યથા વૃકાદજાવયો ધાવન્તિ બહુ બિભ્યતીઃ । એવ ત્વં દુન્દુભેઽમિત્રાન્ અભિ ક્રન્દ પ્ર ત્રાસયાથો ચિત્તાનિ મોહય
જેમ વાઘ પાસેથી બકરાંઓ ખૂબ ડરીને ભાગે છે, તેમ, દુંદુભિ, દુશ્મનો સામે ગુંજાવ, તેમને ભગાડ અને તેમના મનમાં ગભરાટ પેદા કર.
યથા શ્યેનાત્પતત્રિણઃ સંવિજન્તે અહર્દિવિ સિંહસ્ય સ્તનથોર્યથા । એવ ત્વં દુન્દુભેઽમિત્રાન્ અભિ ક્રન્દ પ્ર ત્રાસયાથો ચિત્તાનિ મોહય
જેમ શિકારી પક્ષી પાસેથી પક્ષીઓ છૂટા પડે છે, કે જેમ સિંહના ગર્જનાથી દિવસના સમયે બધા ભાગી જાય છે, તેમ, દુંદુભિ, દુશ્મનો સામે ગુંજાવ, તેમને ભગાડ અને તેમના મનમાં ગભરાટ પેદા કર.
પરામિત્રાન્ દુન્દુભિના હરિણસ્યાજિનેન ચ । સર્વે દેવા અતિત્રસન્ યે સંગ્રામસ્યેષતે
દુંદુભિ અને હરણની ખાલ દુશ્મનોને દૂર કરે; બધા દેવતાઓ પણ યુદ્ધના પક્ષે ઉભેલા હોય તો ડરી જાય છે.
યૈરિન્દ્રઃ પ્રક્રીડતે પદ્ઘોષૈશ્છાયયા સહ । તૈરમિત્રાસ્ત્રસન્તુ નોઽમી યે યન્ત્યનીકશઃ
જે પગલાંના અવાજ અને છાયાથી ઇન્દ્ર આનંદ પામે છે, એ જ અવાજથી અમારા દુશ્મનો ડરી જાય—જે શત્રુઓ ટોળે ટોળે આવે છે.
જ્યાઘોષા દુન્દુભયોઽભિ ક્રોશન્તુ યા દિશઃ । સેનાઃ પરાજિતા યતીરમિત્રાણામનીકશઃ
ધનુષ્યની તારનો અવાજ અને દુંદુભિઓના ગુંજન ચારેય દિશામાં ફેલાઈ જાય; દુશ્મન સેનાઓ અને તેમની ટોળીઓ હારીને વિખેરી જાય.
આદિત્ય ચક્ષુરા દત્સ્વ મરીચયોઽનુ ધાવત । પત્સઙ્ગિનીરા સજન્તુ વિગતે બાહુવીર્યે
સૂર્યદેવ, અમને દ્રષ્ટિ આપો; તમારી કિરણો તેમને પીછો કરે; જ્યારે તેમની બાહુબળ ખૂટી જાય ત્યારે તેમના સાથીઓ છૂટા પડી જાય.
યૂયમુગ્રા મરુતઃ પૃશ્નિમાતર ઇન્દ્રેણ યુજા પ્ર મૃનીત શત્રૂન્ । સોમો રાજા વરુણો રાજા મહાદેવ ઉત મૃત્યુરિન્દ્રઃ
તમે ભયાનક મરુતો, પૃશ્નીની સંતાનો, ઇન્દ્ર સાથે મળીને દુશ્મનોને નાશ કરો; સોમરાજા, વરુણરાજા, મહાદેવ અને મૃત્યુ—આ બધાં ઇન્દ્ર છે.
એતા દેવસેનાઃ સૂર્યકેતવઃ સચેતસઃ । અમિત્રાન્ નો જયન્તુ સ્વાહા
આ દેવસેનાઓ, સૂર્યના ધ્વજવાળા, જાગૃત અને સતર્ક—એ અમારા દુશ્મનોને જીતે. સ્વાહા!
અગ્નિસ્તક્માનમપ બાધતામિતઃ સોમો ગ્રાવા વરુણઃ પૂતદક્ષાઃ । વેદિર્બર્હિઃ સમિધઃ શોશુચાના અપ દ્વેષાંસ્યમુયા ભવન્તુ
અગ્નિ અહીંથી તાવ દૂર કરે, સોમ, પથ્થર અને શુદ્ધ કાર્યવાળા વરુણ પણ; યજ્ઞવેદી, દર્ભ અને તેજસ્વી સમિધા બધો દ્વેષ દૂર કરે.
અયં યો વિશ્વાન્ હરિતાન્ કૃણોષ્યુચ્છોચયન્ન્ અગ્નિરિવાભિદુન્વન્ । અધા હિ તક્મન્ન્ અરસો હિ ભૂયા અધા ન્યઙ્ઙધરાન્ વા પરેહિ
જે બધું લીલું કરે છે, અગ્નિ જેવું દહન અને નાશ કરે છે—એ તાવ નિષ્ક્રિય થાય, નીચે ઉતરે, અથવા ક્યાંક દૂર ચાલે જાય.
યઃ પરુષઃ પારુષેયોઽવધ્વંસ ઇવારુણઃ । તક્માનં વિશ્વધાવીર્યાધરાઞ્ચં પરા સુવા
જે કઠોર છે, કઠોર મૂળ ધરાવે છે, લાલ રંગના વિનાશક જેવો છે—એ સર્વત્ર દોડતો તાવ દૂર થાય, નીચે ઉતરી જાય.
અધરાઞ્ચં પ્ર હિણોમિ નમઃ કૃત્વા તક્મને । શકમ્ભરસ્ય મુષ્ટિહા પુનરેતુ મહાવૃષાન્
હું આ દુઃખને નમ્રતાપૂર્વક નીચે મોકલું છું, અને શાકંભરનું મઠું મહાવૃષભો પાસે પાછું જાય એવી પ્રાર્થના કરું છું.
ઓકો અસ્ય મૂજવન્ત ઓકો અસ્ય મહાવૃષાઃ । યાવજ્જાતસ્તક્મંસ્તાવાન્ અસિ બલ્હિકેષુ ન્યોચરઃ
આનું નિવાસ મુજવ લોકોમાં છે, અને મહાવૃષભો પાસે પણ છે; જેટલો સમય તક્મન જન્મે છે, તેટલો સમય તું બલ્હિકોમાં વસે છે.
તક્મન્ વ્યાલ વિ ગદ વ્યઙ્ગ ભૂરિ યાવય । દાસીં નિષ્ટક્વરીમિચ્છ તાં વજ્રેણ સમર્પય
તક્મન, સાપ, ઝેર, લંગડાપણું — આ બધાને દૂર હાંકો; જે દાસી દુઃખી છે, તેને વજ્રથી મુક્ત કરી દે.
તક્મન્ મૂજવતો ગચ્છ બલ્હિકાન્ વા પરસ્તરામ્ । શૂદ્રામિચ્છ પ્રફર્વ્યં તાં તક્મન્ વીવ ધૂનુહિ
તક્મન, તું મુજવ લોકો પાસે જા, અથવા બલ્હિકો સુધી આગળ જા; જે શૂદ્રા સ્ત્રી ફૂલેલી છે, તેને શોધી, તક્મનને તેના શરીરમાંથી દૂર હાંકી દે.
મહાવૃષાન્ મૂજવતો બન્ધ્વદ્ધિ પરેત્ય । પ્રૈતાનિ તક્મને બ્રૂમો અન્યક્ષેત્રાણિ વા ઇમા
મુજવોના મહાવૃષભો હવે દૂર ગયા છે અને આપણા સગા છે; આ વચન અમે તક્મનને કહીએ છીએ, અથવા બીજા ક્ષેત્રોને પણ સંબોધીએ છીએ.
અન્યક્ષેત્રે ન રમસે વશી સન્ મૃડયાસિ નઃ । અભૂદુ પ્રાર્થસ્તક્મા સ ગમિષ્યતિ બલ્હિકાન્
તું બીજા ક્ષેત્રમાં આનંદ પામતો નથી, અને આજ્ઞાકારી રહીને અમને દયા પણ નથી બતાવતો; તક્મન હવે ઇચ્છિત થયો છે, તે બલ્હિકો પાસે જશે.
યત્ત્વં શીતોઽથો રૂરઃ સહ કાસાવેપયઃ । ભીમાસ્તે તક્મન્ હેતયસ્તાભિઃ સ્મ પરિ વૃઙ્ગ્ધિ નઃ
જો તું ઠંડો, કંપતો, ઉધરસ અને થરથરાટ સાથે આવે છે; તો તક્મન, તારી ભયાનક અસરોથી અમને ઘેરી ન લે.
મા સ્મૈતાન્ત્સખીન્ કુરુથા બલાસં કાસમુદ્યુગમ્ । મા સ્માતોઽર્વાઙૈઃ પુનસ્તત્ત્વા તક્મન્ન્ ઉપ બ્રુવે
આ દુઃખોને, તાવ, ઉધરસ કે બેચેનીને તું અમારો સાથી ન બનાવ; તારી શક્તિથી એ તક્મનને ફરીથી અમારી નજીક ન લાવ.