વિશ્વના વિશાળ આકાશમાં મહાન ઋષિ અથર્વણે ઈન્દ્રનું ગૌરવગાન કર્યું છે—તેમણે ઈન્દ્રને તેમનાં સ્વરૂપરૂપ જ વર્ણવ્યા છે. માતરિશ્વાન અને ભવરિ, આ બે બહેનો, ઈન્દ્રને ઉત્તેજિત કરે છે અને પોતાની શક્તિથી તેમને વિકાસ આપે છે. દેવતાઓનું એક અદ્ભુત ચિહ્ન, તેજસ્વી સ્વરૂપ, સર્વ દિશામાં ઉગે છે—એ છે સૂર્ય. દિવસનુ સર્જનહાર, ગૌરવમાં સર્વથી શ્રેષ્ઠ, એ બધું અંધકાર દૂર કરે છે; તેજસ્વી એ સૂર્ય દરેક દુષ્ટતાને દૂર કરે છે. દેવતાઓનું એક અજોડ સ્વરૂપ ઉગ્યું છે—મિત્ર, વર્ણ અને અગ્નિની આંખરૂપ. સૂર્યે આકાશ, પૃથ્વી અને મધ્યલોકને પરિપૂર્ણ કરી દીધા છે; એ ચાલતા અને સ્થિર બધાની આત્મા છે. સૂર્ય, યુવાનની જેમ કન્યાને મળવા જાય તેમ, ઉજ્જ્વળ ઉષા પછી આવે છે. ત્યાં દેવપ્રેમી મનુષ્યો સારા કર્મોથી સમયને વિસ્તારે છે અને સારા માટે સારું કરે છે. હે ઈન્દ્ર, તમે જ અમારો બળ અને પુરૂષાર્થ છો, સહસ્ત્રબળશાળી અને વિદ્વાન. અમને વિજયી વીર આપો, જે યુદ્ધમાં વિજય મેળવે. તમે અમારી પિતા છો, કૃપાળુ ઈન્દ્ર; તમે અમારી માતા પણ છો. તેથી અમે તમારો આશીર્વાદ માંગીએ છીએ. હે બહુઆહ્વાનિત અને મહાબળશાળી ઈન્દ્ર, હું તમને બોલાવું છું—અમને વીરત્વ આપો. ગૌઓ મધુર મિલનસ્થાને મધમય પાન કરે છે; તેઓ ઈન્દ્ર સાથે આનંદ કરે છે અને રાજ્યની વ્યવસ્થાને અનુસરે છે. આ ચિતરાંગ ગૌઓ ઈન્દ્ર માટે સોમ તૈયાર કરે છે; પ્રિષ્ણિ ગૌઓ, ઈન્દ્રને પ્રિય, વજ્ર અને બાણને ઉત્તેજિત કરે છે; તેઓ પણ રાજ્યની વ્યવસ્થાને અનુસરે છે. ભક્તિ અને બળથી, આ જ્ઞાની ગૌઓ ઈન્દ્રની સેવા કરે છે; તેમણે ઈન્દ્રના અનેક પ્રાચીન સંકલ્પોનું પાલન કર્યું છે. ચાલો આપણા ગીતો ઈન્દ્ર માટે ગુંજાયમાન કરીએ, જેમના માટે સોમ પિડીને તૈયાર કરવામાં આવ્યો છે; કવિઓ તેમના સ્તુતિગીત ગાયે. જેમાં સર્વ સમૃદ્ધિ વસે છે, જ્યાં સાત સભાઓ આનંદ કરે છે—અમે સોમ પિડતી વખતે ઈન્દ્રને બોલાવીએ છીએ. ત્રિકદ્રુક ઉત્સવમાં, દેવોએ જાગૃત ઈન્દ્રનું યજ્ઞથી સન્માન કર્યું; આપણા ગીતો તેમને મહિમાવાન બનાવે. ઈન્દ્ર, તમે જે સોમ વિષ્ણુ, ત્રિત આપ્ત્ય કે મરૂતો સાથે પાન કર્યું છે— અથવા, મહાબળશાળી, તમે દૂર દરિયે જે સોમ પાન કર્યું છે, એ જ આનંદ તમે અમારા પિડીલા સોમમાંથી મેળવો. અથવા, હે યજમાનને આધાર આપનાર, તમે જ્યાં પણ હો, સોમ પિડતી વખતે કે સ્તુતિમાં આનંદ માણતા હો—અમારા પિડીલા સોમથી પ્રસન્ન થાઓ. હે વૃત્રના સંહારક, આજે જે કંઈ સર્જાયું છે—even આકાશમાં સૂર્ય પણ—આ બધું ઈન્દ્ર, તમારી શરણમાં છે. અથવા, હે કલ્યાણના સ્વામી, જો તમે વિચારો કે "મારે ક્યારેય હરાવવું નથી," તો એ સાચું છે, મહાબળશાળી. દૂર કે નજીક જ્યાં પણ સોમ પિડી છે—તમે, ઈન્દ્ર, બધે પહોંચી શકો છો. ઈન્દ્ર, બંને પક્ષો સાંભળો, આ વાણી નજીક આવીને ગ્રહણ કરો. દયાળુ અને જ્ઞાની, સોમપાન માટે આવો. આ તેજસ્વી, વૃષભ ઈન્દ્ર માટે બે દેવીઓએ બળવત્તર આસન તૈયાર કર્યું છે; તમે શ્રેષ્ઠ ઉદાહરણરૂપ, એ સ્થાન ગ્રહણ કરો, કેમ કે તમારું મન સોમને લલચાય છે. તમે અનન્ય, બેઇમાન, જન્મથી અપ્રતિમ છો, હે ઈન્દ્ર; તમે યુદ્ધમાં જીતવા ઇચ્છો છો. તમને મિત્રતા માટે ધનવાન મિત્ર મળતો નથી; તમારા તેજસ્વી ઘોડા પાન કરે છે. જ્યારે તમે મહાન કાર્ય કરો છો, ત્યારે સભામાં પિતા સમાન પૂજાય છો. હું પિતાથી અમર જ્ઞાન ગ્રહણ કર્યું છે; હું સૂર્ય સમાન જન્મ્યો છું. પ્રાચીન વિચારથી, હું કણ્વો જેમ, સ્તુતિઓને શોભાયમાન કરું છું—જેના દ્વારા ઈન્દ્રે પોતાનું બળ મેળવ્યું. જે ઋષિએ તમારી સ્તુતિ કરી નથી અને જેમણે કરી છે—હે ઈન્દ્ર, તમે મારા માટે વધો. હે ઈન્દ્ર, અમે ત્યાજ્ય કે આશ્રયવિહિન ન બનીએ, દુશ્મનોના દમનકર્તા, વન જેવા ત્યજાયેલી ન બનીએ; તમારી કૃપાથી વિમુખ ન રહીએ. અમે બળહીન ન બનીએ, વૃત્રના સંહારક; અન્યના અધિકાર હેઠળ ન રહીએ; શ્રેષ્ઠોમાં, મહાવીર, તમારી મહાદાનશીલતાથી આનંદથી સ્તુતિ કરીએ. ઈન્દ્ર, સોમ પીઓ, એ તમને આનંદ આપે—પિડીલ સોમ, ઘોડાપ્રેમી, પિડીનારના હાથથી પિડીલ. તમારી એ મદિરા, રોમાંચક અને સુંદર, જેના દ્વારા તમે વૃત્રોનો સંહાર કરો છો—હે ઈન્દ્ર, એ તમને પરિપૂર્ણ આનંદ આપે. હે દાનવીર, વશિષ્ઠ જે સ્તુતિ કહે છે, એ સાંભળો; આ પ્રાર્થનાઓ સભામાં સ્વીકારો. હે પરાક્રમશાળી ઈન્દ્ર, તમારો સર્વાંગી સુરક્ષા સાથે ધ્યાન રાખો; કેમ કે અમે, હે વિખ્યાત, ધનના જ્ઞાતા, તમારા અનુયાયી છીએ. તમે ઘોડાઓના સ્વામી, બહુવિધ કાર્યકર્તા, ગૌઓના સ્વામી, સોનાના ધનના દાતા છો; દાન રોકાતું નથી—હું જે માગું, એ આપો. દેવતાઓ માટે, યજ્ઞમાં, સભામાં, વનવાસીઓ પણ ઈન્દ્રને પોકારે છે; ધનપ્રાપ્તિ માટે ઈન્દ્રને બોલાવે છે. મહાનતાથી, ઈન્દ્રે બંને લોકને વિસ્તૃત કર્યા; ઈન્દ્રે સૂર્યને તેજ આપ્યું. ઈન્દ્રમાં સર્વ જીવો સ્થિત છે; ઈન્દ્રમાં સોમ વહે છે. હું પ્રાચીન સ્તુતિનું પઠન કર્યું છે; એ ઈન્દ્ર સુધી પહોંચે. ઋતના ઊંચા સિદ્ધાંતો અનુસરાયા છે; ગાયકના મેઘોએ વરસાવ્યું છે. પ્રેરિતોએ ઝડપી અને ઘીથી તૃપ્ત ગીત ગાયું છે. અમારે માટે ધન, પુરૂષાર્થ અને બળ વિસ્તર્યું છે; અમારે માટે પિડીલ સોમ વહે છે. જ્યારે પણ, ઈન્દ્ર, પૂર્વ, પશ્ચિમ, ઉત્તર કે દક્ષિણમાં મનુષ્યો તમને બોલાવે છે, તમે સહાય માટે હાજર રહો છો; તમે તુર્વશા માટે ચેમ્પિયન છો. અથવા, ઈન્દ્ર, જ્યારે તમે રૂમા, રૂશમ કે શ્યાવક સાથે આનંદ કરો છો, કણ્વો સ્તુતિ અને ગીતથી તમને બોલાવે છે—ત્યારે આવો. અમે, દુધી ન કરેલી ગાયો જેમ, તમારી પાસે આવીએ છીએ, હે વીર. તમે ચાલતા જગતના અને સ્થિર જગતના સ્વામી છો, હે પ્રકાશદ્રષ્ટા ઈન્દ્ર.