રાત્રિનું આગમન થયું છે. આ ધરતી પર જે કંઈ ઉડે છે, જે કંઈ રેંગે છે, પહાડોમાં વસતા જંગલી પ્રાણી—એ બધાથી, હે રાત્રિ, અમને રક્ષણ આપ. આગળથી, પાછળથી, ઉત્તરથી અને નીચે તરફથી—અમને તું જાળવી રાખ, હે તેજસ્વિ રાત્રિ, કારણ કે અમે અહીં તારા ભક્તો છીએ. રાત્રિ દરમિયાન જે જાગે છે, જે જીવોમાં જાગૃત રહે છે, જે ગૌઓનું રક્ષણ કરે છે—એ બધા અમારું અને અમારાં પશુઓનું રક્ષણ કરે છે. હે રાત્રિ, તું ઘીથી અભિષિક્ત છે—એ નામ તને પ્રાપ્ત છે, અને ભારદ્વાજ તને ઓળખે છે; એ જ્ઞાતા અમારાં ધન-સંપત્તિનું રક્ષણ કરે. રાત્રિ, યુવાન, સક્રિય અને આત્મસંયમી છે. તે દેવ સવિતા અને ભાગની છે, ઘોડાની જેમ તેજસ્વી, કૃપાળુ અને ભવ્યતા ભરેલી છે. એ રાત્રિએ આકાશ અને ધરતીને મહાનતાથી ભરપૂર કરી છે. એ ઊંડાણભરી, સર્વોચ્ચ અને અપ્રાપ્ય છે; પ્રખ્યાત લોકો પણ એને પાર નથી કરી શક્યા. તેજસ્વી રાત્રિ, આશીર્વાદ સાથે, મિત્રની જેમ નિયમો સાથે ઉભી છે. હું એ ઉત્તમ, ભાગ્યશાળી અને સુજાત રાત્રિની સ્તુતિ કરું છું; મને અહીં શુભબુદ્ધિ મળે. માનવજન્ય કે પશુજન્ય, કે સંપત્તિથી ઉદભવતા દરેક સંકટથી અમને બચાવ. રાત્રિએ સિંહની તાકાત, ચિત્તા અને વાઘની તેજસ્વિતા, ઘોડાની ધોળાશ અને પુરુષની શક્તિ મેળવી છે; અને તું, ઉષા સમયે, અનેક રૂપો સર્જે છે. સૂર્યના અનુસરી, શીતલતા આપતી, શુભ રાત્રિ અમારે પર કૃપાળુ બને. હે ભાગ્યશાળી, હું દરેક દિશામાં તારી સ્તુતિ કરું છું, એ હિમ્નને તું સ્વીકાર. રાત્રિ, તું રાજા જેવો આનંદ માણે છે, જયારે અમે તારી સ્તુતિ કરીએ છીએ; તું ઉષા સમયે વિદાય લેતી વખતે, અમને સર્વવિજયી અને સર્વજ્ઞ બનાવી દે. તુએ મારા માટે 'શાંતિ' નામ ધારણ કર્યું છે, જે મારા ધનની ઈચ્છા રાખે છે, એ સામે. હે રાત્રિ, એવા દુશ્મનોને દૂર કર, જ્યાં ચોર મળે નહિ, અને ફરી કદી ન મળે. તું શુભ છે, પલટાવમાં ન આવતી પ્યાલા જેવી; તું, કન્યા, દરેક પ્રકારના પશુઓનું પાલન કરે છે. તેજસ્વિ, સુંદર રૂપો ધરાવતી, તું આ ધરતીને કદી છોડતી નથી, આકાશની જેમ. આજે જે ચોર, દુશ્કર્મી કે શત્રુ છે—રાત્રિ એના મસ્તક અને ગળા પર પ્રહાર કરે. એના પગ ચાલે નહિ, હાથ પહોંચે નહિ; જે ગંદકીમાં ભટકે છે, એ નાશ પામે, સુકાઈ ગયેલી લાકડી પર ઉભા રહીને પણ નાશ પામે. હવે, હે રાત્રિ, ત્રણ ધૂમ્રો અને મુંડહીન સાપને નિષ્ક્રિય કરી દે; વરુતના પાંસાં તોડી નાખ અને જંગલમાં છુપાયેલા ચોરને નિષ્ફળ કરી દે. રાત્રિના જે બળવાન, તીખા શિંગાવાળા અને મજબૂત દાંતવાળા વાછરડા છે—તેમના દ્વારા આજે અમને સર્વ સંકટમાંથી પાર ઉતાર. રાત્રિ પછી રાત્રિ, જેમ જળમાં ડૂબી ન શકાય તેમ, તેમ અમે અમારાં શરીર સાથે સર્વ સંકટ પાર કરીએ; દુશ્મન અમને પાર ન કરી શકે. સુકાઈ ગયેલા ડાંઠ જેવો, પવન પણ પાછળથી ન આવે તેમ, હે રાત્રિ, અમને નુકસાન પહોંચાડનારા વ્યક્તિને તું નીચે પાડી દે. ચોર, ગૌચોર અને લૂંટારૂંને દૂર કરી દે; અને એ પણ, જે ઘોડાના મસ્તકને લક્ષ્ય બનાવીને તેને લઈ જવા ઈચ્છે છે. હે કૃપાળુ રાત્રિ, આજે જે ધન વહેંચાય છે, જે તું અમને અને બીજાને જમાડે છે—તેમાં અમારો હિસ્સો રહે. હે રાત્રિ, અમને સુરક્ષિત રીતે ઉષા સુધી પહોંચાડ; ઉષા અમને દિવસ વહેંચે, કેમ કે તારા હાથ નથી. હવે હું કહું છું—'હું દસ હજાર છું, મારું સ્વરૂપ દસ હજાર છે, મારી આંખ, કાન, શ્વાસ, પ્રાણ, વિયાન—બધું દસ હજાર છે; હું સર્વત્ર દસ હજાર છું.' હું તને પકડી રહ્યો છું, જે દેવ સવિતાના પ્રેરણાથી, અશ્વિનીદેવના હાથમાંથી અને પુષણના હાથમાંથી જન્મી છે. આ સૃષ્ટિની શરૂઆતમાં કામના ઉદભવી, જે મનનું પ્રથમ બીજ હતું. હે કામ, તું મહાકામ સાથે એકરૂપ થઈ, એક જ ગર્ભમાંથી ઉત્પન્ન થઈ, ઉપાસકને સંપત્તિ અને કલ્યાણ આપ. તું શક્તિથી સ્થિર થયેલી, સર્વવ્યાપી, અનેક રૂપોમાં પ્રકાશિત, મિત્રો માટે મિત્ર છે; યુદ્ધમાં શક્તિશાળી, ઉપાસકને શક્તિ આપ. દૂરથી તરસેલા, શોધનારા, અક્ષય આશાઓએ કામના સાથે પોતાનું પ્રકાશ ઉત્પન્ન કર્યું. કામના હૃદયથી હૃદયમાં આવે; જે આનંદ કે વિચાર અહીંના લોકોએ અનુભવ્યો છે, તે અહીં મને પ્રાપ્ત થાય. અમે અહીં જે કંઈ કાર્ય કરીએ છીએ, કામનાની ઈચ્છાથી, એ તારી અર્પણ છે; એ બધું અમારે માટે શુભ થાય અને તું આ અર્પણ સ્વીકાર—સ્વાહા. સમય, સાત કિરણોવાળો ઘોડો, સર્વને લઈ જાય છે; તે હજાર આંખોવાળો, વૃદ્ધિ-હીન, શક્તિશાળી છે, અને એ તમામ જીવોને વહન કરે છે. વિદ્વાન અને વિવેકી એના પર આરૂઢ થાય છે; એના ચક્ર બધા લોક છે. આ સમય સાત ચક્ર ધરાવે છે, સાત મુખ ધરાવે છે, તેનો નાભિ અમર છે, ધૂરી શાશ્વત છે; એ તમામ લોકને ગતિ આપે છે, સમય પ્રથમ દેવ તરીકે આગળ વધે છે. એક ભરેલી ઘડાની જેમ, સમય પર બધું રાખવામાં આવ્યું છે; એ અનેક રૂપે દેખાય છે. એ સર્વ લોકને ગતિ આપે છે; એ સમયને સર્વોચ્ચ સ્વર્ગ કહે છે. એ જ સર્વ લોકને પોતાના અંદર સમાવી લીધો છે, એ જ સર્વ લોકમાં ફર્યો છે. એ જ આ બધાનો પિતા અને પુત્ર થયો છે; તેથી એ કરતાં મહાન તેજસ્વિતા બીજું નથી. સમયથી આ આકાશ ઉત્પન્ન થયું, સમયથી ધરતી પણ. સમયમાં ભૂત-ભવિષ્ય અને સર્વ કર્મ સ્થિર છે. સમયે પ્રાણીઓ સર્જ્યા; સમયમાં સૂર્ય તેજ આપે છે. સમયમાં સર્વ જીવ છે; સમયમાં જ આંખ જોઈ શકે છે. સમયમાં મન છે, શ્વાસ છે, નામ છે; સમયથી સર્વ જીવ આનંદ પામે છે, જયારે એ આવે છે. સમયમાં તપ છે, મહત્તા છે, સંકલિત બ્રહ્મ છે. સમય સર્વનો સ્વામી છે, જે પ્રજાપતિનો પિતા થયો. એથી બધું પ્રેરિત થાય છે, એથી બધું જન્મે છે, એમાં બધું સ્થિર છે. સમય બ્રહ્મ બનીને પરમેશ્વરને ધારણ કરે છે. સમયે પ્રાણીઓ સર્જ્યા; શરૂઆતમાં સમયથી પ્રજાપતિ સર્જાયા. સ્વયંભૂ કશ્યપ પણ સમયથી ઉત્પન્ન થયા, અને તપ પણ સમયથી. સમયથી જલ, બ્રહ્મ, તપ અને દિશાઓ ઉત્પન્ન થઈ. સમયથી સૂર્ય ઉગે છે અને સમયમાં જ અસ્ત જાય છે. સમયથી પવન ફૂંકાય છે, સમયથી મહાધરતી સ્થિર છે. મહાન આકાશ પણ સમયમાં સ્થિત છે. આ રીતે રાત્રિ, કામ અને સમય—ત્રણે, જીવના જીવન અને સમગ્ર વિશ્વના ગૂઢ રહસ્યો અને સુરક્ષાનો આધાર છે.