એક વખતની વાત છે, એક યજમાન પોતાના હૃદયમાં શુભ અને દૈવી પ્રેરણા માટે પ્રાર્થના કરે છે. તે કહે છે: "હું મારા આગળ દૈવી પ્રેરણાને મૂકો છું, જે કલ્યાણકારી અને દયાળુ છે, વિચારોની માતા છે. એ પ્રેરણા અમારી માટે શુભ રહે. જે પ્રેરણા હું ઇચ્છું છું, એ મારા મનમાં પ્રવેશે, મારી ઈચ્છા મુજબ." પછી તે બ્રહસ્પતિને સંબોધી પ્રાર્થના કરે છે: "હે બ્રહસ્પતિ, પ્રેરણાથી, પ્રેરણાથી, તું અમારે નજીક આવો. અમને ભાગ્યનો હિસ્સો આપો અને અમ પર કૃપા કરો." યજમાન ઈચ્છે છે કે બ્રહસ્પતિ, અંગિરસના વંશજ, તેની વાતને સ્વીકારે—એ બ્રહસ્પતિ, જેના દૈવિક ગુણોથી દેવતાઓ બની. તે ઈચ્છે છે કે સારી રીતે દિશામાન ઈચ્છાઓ તેની સાથે ચાલે. પછી શક્તિશાળી ઇન્દ્રની મહિમા વર્ણવાય છે: "ઇન્દ્ર, ગતિશીલ પ્રજાઓ અને પૃથ્વી પર રાજા છે—જે કંઈ પણ અનેક સ્વરૂપ ધરાવે છે. તે પોતાના ભક્તને ધન આપે છે અને સ્તુતિથી પ્રસન્ન થઈ, દૂરથી પણ ધનને નજીક લાવે છે." આ ઉપરાંત, પુરુષનું વિશાળ રૂપ વર્ણવાય છે. એ પુરુષે હજારો હાથ, આંખો અને પગ ધરાવ્યા છે. એ પૃથ્વીને સર્વત્ર ઘેરી રહ્યો છે અને દસ આંગળ જેટલું આગળ વધ્યો છે. એ ત્રણ પગલાંમાં આકાશ સુધી ગયો અને ચોથા પગલાંથી ફરી અહીં રહ્યો—એ સર્વત્ર વ્યાપી છે, ખોરાક લે છે અને લેતો નથી, બંનેમાં. આ પુરુષની મહિમા એવી છે કે, જે કંઈ પણ છે તેનાથી પણ એ વધુ મહાન છે. એનો ચોથો ભાગ સર્વ જીવોમાં છે, પણ એના ત્રણ ચોથા ભાગ સ્વર્ગમાં અમર છે. એ પુરુષ જ બધું છે—ભૂતકાળ, ભવિષ્યકાળ, અને અમરત્વનો સ્વામી છે. જ્યારે દેવતાઓએ પુરુષને વિભાજિત કર્યો, ત્યારે એના મુખથી બ્રાહ્મણો, હાથથી રાજન્ય, મધ્ય ભાગથી વૈશ્ય અને પગથી શૂદ્ર જન્મ્યા. એના મનથી ચંદ્ર, આંખથી સૂર્ય, મુખથી ઇન્દ્ર અને અગ્નિ, શ્વાસથી વાયુ જન્મ્યા. એના નાભિમાંથી અંતરિક્ષ, માથેથી આકાશ, પગથી પૃથ્વી અને કાનથી દિશાઓ સર્જાયા. પ્રારંભે વિરાટ જન્મ્યો અને વિરાટમાંથી પુરુષ. એ પૃથ્વીથી આગળ અને પાછળ વ્યાપી ગયો. જ્યારે દેવતાઓએ પુરુષને યજ્ઞરૂપે અર્પણ કર્યો, ત્યારે વસંત ઘૃત, ઉનાળું સમિધ અને શરદ હવન સામગ્રી બની. એ યજ્ઞને વરસાદથી અભિષેક કર્યો, અને દેવતાઓ, સાધ્ય અને વસુઓએ એ યજ્ઞ કર્યો. આ પૂર્ણ યજ્ઞમાંથી ઘોડા, બે પંક્તિ દાંતવાળા પ્રાણી, ગાય, બકરા અને ઘેટાં જન્મ્યા. ઋચા અને સામન સ્તોત્રો, છંદો અને યજુર પણ એમાંથી જન્મ્યા. એમાંથી મિશ્ર ઘૃત એકત્ર થયું અને વાયુ, જંગલ અને ગામના પ્રાણીઓ સર્જાયા. એ યજ્ઞમાં સાત આવરણ લાકડાં અને એકવીસ સમિધો હતી—જ્યારે દેવોએ પુરુષને યજ્ઞપશુ તરીકે બંધ્યો. મહાન દેવના માથેથી, રાજા સોમથી, પુરુષના સર્જન પછી સત્તર ભાગો જન્મ્યા. પછી, યજમાન આકાશના તેજસ્વી તારાઓ, પૃથ્વી પર દોડતાં પ્રાણીઓ અને ઉત્તમ બુદ્ધિ માટે સ્વર્ગને વંદન કરે છે. પછી તે અગ્નિ, કૃત્તિકા, રોહિણી, શુભ મૃગશિર્ષા, આર્દ્રા, પુનર્વસુ, પુષ્ય, આશ્લેષા, સંક્રમણ, મઘા, પૂર્વા અને ઉત્તર ફાલ્ગુની, હસ્ત, ચિત્રા, સ્વાતિ, રાધા, વિશાખા, અનુરાધા, જયેષ્ઠા, મૂલા, પૂર્વા અષાઢા, ઉત્તર અષાઢા, અભિજિત, શ્રવણ, શ્રવિષ્ઠા, શતભિષક, પ્રોષ્ઠપદ, રેવતી, અશ્વયુજા અને ભરણી જેવા નક્ષત્રોને શુભતા માટે પ્રાર્થના કરે છે. દરેક નક્ષત્ર માટે તે શુભતા, આરોગ્ય, સમૃદ્ધિ અને કલ્યાણ માંગે છે. પછી તે કહે છે: "આકાશ, અંતરિક્ષ, જળ, પૃથ્વી, પર્વતો અને દિશાઓમાં જે તારાઓ છે—જેનામાં ચંદ્ર વિહાર કરે છે—એ બધાં મારા માટે શુભ થાય." તે ૨૮ શુભ અને કલ્યાણકારી તારાઓ સાથે સુમેળ અને કલ્યાણની ઈચ્છા કરે છે, અને દિવસ-રાતને નમસ્કાર કરે છે. એ પછી, સવારે, સાંજે, આખા દિવસ દરમિયાન, શુભ સૂચક અને શુભ ફળ માટે તે અગ્નિને વંદન કરે છે—કે તું અમને સુખ અને આનંદ પરત લાવજે. તે સર્વ દુર્ભાવના, અપવાદ, દુષણ અને નિંદાને દૂર કરવા માટે સવિતારને પ્રાર્થના કરે છે. તે પ્રાર્થના કરે છે કે, "અમે શુદ્ધ અને શુભ ભોજન ગ્રહણ કરીએ, દુષણ અને દોષથી મુક્ત. હે શુભ, તમારું નાક દુષિત ન થાય અને સદગુણો મારી તરફ વહે." પછી તે બ્રહ્મણસ્પતિ અને ઇન્દ્રને વિનંતી કરે છે કે, "જે પવન વિવિધ દિશાઓમાં ફૂંકાય છે, એ બધા મારા માટે અનુકૂળ થાય અને સર્વોપરી શુભતા આપે." પછી તે કલ્યાણ અને નિર્ભયતાની પ્રાર્થના કરે છે, અને ફરી દિવસ-રાતને નમસ્કાર કરે છે. અંતે, યજમાન પ્રાર્થના કરે છે: "આકાશ, પૃથ્વી, વિશાળ અંતરિક્ષ, વહેતી નદીઓ અને વનસ્પતિઓ શાંત અને કલ્યાણકારી રહે. ભૂતકાળના સ્વરૂપો, અમારા કર્મો—કરેલા અને ના કરેલા—શાંતિ આપે. ભૂતકાળ અને ભવિષ્ય, સર્વ વસ્તુઓ અમને શાંતિ આપે." "જે વાણી બ્રહ્મમાં સ્થાપિત છે, જેણે ભયાનકને સર્જ્યું—એ જ અમને શાંતિ આપે. જે મન બ્રહ્મમાં સ્થાપિત છે, એ જ અમને શાંતિ આપે. આ પાંચ ઇન્દ્રિયો અને મન, જે બ્રહ્મ દ્વારા હૃદયમાં સ્થાપિત છે—એ જ અમને શાંતિ આપે." "મિત્ર, વરુણ, વિષ્ણુ, પ્રજાપતિ, ઇન્દ્ર, બ્રહસ્પતિ, અર્યમાન—બધા અમને શાંતિ આપે. મિત્ર, વરુણ, વિવસ્વાન, અમંતક, પૃથ્વી અને આકાશના શુભ સંકેતો, અને ગ્રહો અમને શાંતિ આપે." "ભલે પૃથ્વી કંપે, તોય શાંતિ આપે; પતંગિયાં અને ધરાશાયી વસ્તુઓ શાંતિ આપે; લાલ દૂધવાળી ગાયો શાંતિ આપે; પૃથ્વી અને તેના બધા માર્ગો અમને શાંતિ આપે." આવી રીતે, યજમાન દૈવી પ્રેરણા, સર્વ દેવતાઓ, પુરુષની મહિમા, નક્ષત્રો અને સમગ્ર બ્રહ્માંડથી કલ્યાણ, સમૃદ્ધિ અને શાંતિ માટે હૃદયપૂર્વક પ્રાર્થના કરે છે.