પ્રાચીન ઋષિઓની વાણીમાં, એક અનુક્રમિત સ્તુતિ અને પ્રાર્થના વહેતી જાય છે—આપણે સાંભળીએ છીએ કે તેઓ અગ્નિ દેવને સંબોધે છે: "હે અગ્નિ, તમારી તેજસ્વિતા વડે તે શત્રુને નિર્વીર્ય બનાવો, જે આપણો દ્વેષ રાખે છે અને જેને આપણે પણ દ્વેષીએ છીએ." પછી તેઓ વાયુ દેવને પોકારે છે: "હે વાયુ, તમારી તાપથી તેને દહાવો, જે આપણો શત્રુ છે. તમારી પકડથી તેને પકડી લો, તમારી જ્વાળાથી તેને દાઝાવો, તમારી જ્વલનથી તેને ભસ્મ કરી દો, અને તમારી તેજસ્વિતા વડે તેને નિર્વળ બનાવી દો." પછી ઋષિઓ તેમની વાણી સૂર્ય દેવ તરફ ફેરવે છે: "હે સૂર્ય, તમારી તાપથી તેને દહાવો, તમારી પકડથી તેને પકડી લો, તમારી જ્વાળાથી તેને દાઝાવો, તમારી જ્વલનથી તેને ભસ્મ કરી દો. હે સૂર્ય, તમારી તેજસ્વિતા વડે એ શત્રુનું તેજ ક્ષીણ કરી દો, જે આપણો દ્વેષ રાખે છે." આ પછી, ચંદ્રદેવને સંબોધન થાય છે: "હે ચંદ્ર, તમારી તાપથી તે શત્રુને દહાવો, તમારી પકડથી તેને પકડી લો, તમારી જ્વાળાથી તેના સામે જ્વલિત થાઓ, તમારી દાહથી તેને દહાવો, તમારી તેજસ્વિતા વડે એ શત્રુનું તેજ ક્ષીણ કરી દો." પછી પવિત્ર જળોને પોકાર છે: "હે જળ, તમારી તાપથી તેને દહાવો, તમારી પકડથી તેને પકડી લો, તમારી જ્વાળાથી તેના સામે જ્વલિત થાઓ, તમારી દાહથી તેને દહાવો, તમારી તેજસ્વિતા વડે એ શત્રુનું તેજ ક્ષીણ કરી દો." આ પછી ઋષિઓ વિવિધ શક્તિશાળી તત્વોને બોલાવે છે—શેરભક, શેવૃધક, મ્રોક, અનુમ્રોક, સર્પ, અનુસર્પ, જૂર્ણિ, ઉપબ્દે, અર્જુની—અને તેમને કહે છે: "તમારો માર્ગ પાછો વળે, જાદૂગરના શસ્ત્રો પાછા વળે; જેમાં તમે વસો છો, જેને તમારા મોકલનારએ મોકલ્યો છે, એના પોતાના માંસને ભસ્મ કરી દો." પછી તેઓ ભરૂજીને કહે છે: "પાછા વળનારા તમારા પાસે પાછા આવે, દુશ્મનના શસ્ત્રો અને દુષ્ટતાનો અંત થાય. જેને તમે પકડી લીધો છે, તેને જ લઈ જાઓ—મારું કંઇ ન લો." પછી ઋષિઓ દેવી પૃશ્નિપર્ણીને પ્રાર્થના કરે છે: "હે પૃશ્નિપર્ણી, અમને સુખ-સમૃદ્ધિ આપો, દુઃખ અને આપત્તિથી બચાવો. કણ્વોના મંત્ર પ્રચંડ છે; એ શક્તિશાળી વ્યક્તિને ન ભસ્મ કરો." "આ પૃશ્નિપર્ણી, જે પ્રથમ જન્મી હતી, શક્તિ સાથે ઉત્પન્ન થઈ હતી. એના સહારે હું દુષ્ટ નામ ધરાવનારા શત્રુઓના મસ્તકને પંખીનું માથું કાપીએ તેમ છિન્ન કરી દઉં છું." "જે દુશ્મન દુષ્ટ છે, લોહી વહાવે છે, અને ફૂલો કરે છે, તેને નષ્ટ કરો; કણ્વને જઠરથી જ નષ્ટ કરો, હે પૃશ્નિપર્ણી, અને તમે શક્તિશાળી રહો." "કણ્વોને, જે જીવનની નજીક આવ્યા છે, પર્વત પર ફેંકી દો; હે દેવી પૃશ્નિપર્ણી, તમે આગની જેમ તેમની પાછળ દહકતા જાઓ." "કણ્વોને દૂર હાંકો, તેમને બહાર કાઢો; જ્યાં અંધકાર જાય છે, ત્યાં માંસભક્ષી પહોંચી જાય છે." પછી ઋષિઓ ગાય-ધન અને સમૃદ્ધિ માટે પ્રાર્થના કરે છે: "જે ગાયો દૂર ગયા છે, તેઓ અહીં પાછા આવે; પવન, તેમનો સાથી, પ્રસન્ન થાય. ત્વષ્ટા તેમની દરેક ઓળખ જાણે છે; સવિતા તેમને આ ગૌશાળામાં એકત્ર કરે." "ગાયો એકઠા થાય, બૃહસ્પતિ તેમને માર્ગદર્શન આપે; સીનીવાલી શ્રેષ્ઠ ગાયો લાવે, અનુમતિ આવ્યા હોય તેમને રોકે." "ગાયો, ઘોડા અને લોકો—all એકત્ર થાય. જે અનાજની સમૃદ્ધિ છે, તે પણ એકત્ર થાય." "ગાયનું દૂધ, તેમનું બળ અને સાર, ઘૃત સાથે એકત્ર કરું છું. અમારા વીર, આવા છાંટેલા, મજબૂત રહે છે; અમારી ગાયો મારા રક્ષણ હેઠળ સ્થિર છે." "હું ગાયનું દૂધ લાવું છું, અનાજનો સાર લાવું છું; અમારા વીર અહીં લાવવામાં આવ્યા છે; ગૃહની સ્ત્રી ગૃહમુખે છે." છેલ્લે ઋષિ ઔષધિનું સ્મરણ કરે છે: "શત્રુને કદી વિજય ન મળે; તમે વિજયી, સ્થિર અને શક્તિશાળી છો. હે ઔષધિ, વિરોધી અન્નથી દુશ્મનના અન્નને નષ્ટ કરો અને તેની શક્તિ દૂર કરો." આ રીતે, ઋષિઓની વાણીમાં દેવતાઓ, પ્રકૃતિ તત્ત્વો અને ઔષધિઓનું આહ્વાન થાય છે—શત્રુઓને દુર કરવા, રક્ષણ મેળવવા અને સમૃદ્ધિ લાવવા માટે, શ્રદ્ધા અને ભક્તિપૂર્વક.