એક દિવસ, યજ્ઞના પવિત્ર પ્રસંગે, એક શુભ દૂધ આપતી ગાયને બોલાવવામાં આવી. દૂધ કાઢનારના સુકૌશલ્ય અને પ્રેમભરી હથેળીઓથી ગાયને દૂધ આપવા માટે બોલાવવામાં આવી. યજમાનોએ પ્રાર્થના કરી કે સવિતાર ભગવાન અમને શ્રેષ્ઠ શક્તિ આપે અને તપેલીમાં દૂધ ઉમેરીને અમારું કલ્યાણ જાહેર કરે. ધન-સંપત્તિની સ્વામિની, ગાય, પોતાના વાછરડા માટે તરસી રહી હતી, તે ધીમે ધીમે આગળ આવી. દરેકે આશા રાખી કે આ અખંડિત ગાયને અશ્વિનીકુમારો માટે દૂધ કાઢી શકાય અને તે ગાય વધુ સુખ-સમૃદ્ધિ માટે વૃદ્ધિ પામે. આ સમયે અગ્નિદેવને યજ્ઞમાં આમંત્રણ આપવામાં આવ્યું—તેમને ઘરનો અધિપતિ, મહેમાન અને વિદ્વાન તરીકે આવકારવામાં આવ્યો. યજમાનોએ પ્રાર્થના કરી કે, “હે અગ્નિ, તું અમારાં તમામ દુશ્મનોને હરાવીને અમને ભોજન અને વિજય આપ.” તેઓએ વધુ પ્રાર્થના કરી, “હે અગ્નિ, મહાન કલ્યાણ માટે પ્રયત્ન કર; તારી શ્રેષ્ઠ મહિમા અમને પ્રાપ્ત થાઓ. અમારા ઘરોમાં સન્મિલન અને સુખ રાખ, અને મોટા દુશ્મનો સામે અમારું રક્ષણ કર.” ગાય માટે પણ શુભેચ્છાઓ પાઠવવામાં આવી—તેને ઉત્તમ ચારો મળી રહે, જેથી ગાય અને યજમાન બંનેને કલ્યાણ મળે. ગાયે તાજું ઘાસ ચર્યું અને શુદ્ધ પાણી પીધું. પછી એક રહસ્યમય વાત સાંભળવામાં આવી: કાળી ગાયને લાલગાયોની માતા કહેવાય છે. દિવ્ય ઋષિની મૂળ શક્તિથી બધાને ભેદી નાખવામાં આવ્યા. પ્રથમ, મધ્ય અને અંતિમ ભાગને પણ અલગ કરવામાં આવ્યા, જાણે વાળની ચૂટ કાઢી હોય એમ. ત્વષ્ટ્રની વાણીથી ઈર્ષ્યા દૂર કરવામાં આવી અને જે પણ ક્રોધ હતો, તે શમન કરવામાં આવ્યો. વ્રતધારી ભગવાનને પ્રાર્થના કરી, “તમે વ્રતથી શોભાયમાન છો, હંમેશા સારા મનથી અહીં પ્રકાશિત રહો. હે જાતવેદસ, અમે સૌ તમારી ઉપાસના કરીએ છીએ, તમે સંતાનથી ભરપૂર રહો.” પછી પાણી માટે પ્રાર્થના થઈ—પાણી સંતાનથી ભરપૂર, તેજસ્વી, શુદ્ધ અને પીવાનું યોગ્ય રહે અને તેને કોઈ ચોર કે દુશ્મન ન છીંધી શકે. રુદ્રના શસ્ત્રો પણ તેને દૂર જ રહે. દેવીઓ, સર્વનામવાળી, આનંદિત અને કુશળ પગલાંવાળી, દેવતાઓ સાથે ગૌશાળામાં આવી—ત્યાં ઘીનો અર્પણ કરવામાં આવ્યો. પછી દૂધ અને ઘી વિશે વિચાર આવ્યો: જે વધુ વહે છે, એ ઓછા વહેતાં કરતાં વધુ વહે; જે વધુ રસદાર છે, એ વધુ રસદાર બને; અને જે સહેલાઈથી ઓગળી જાય છે, એ વધુ ઓગળી જાય. ગળાથી, બાજુથી, સાંધા પરથી અને સ્વયં વહેતાં ઘીનું વર્ણન થયું. જે કોઈ ખંજવાળથી ખંજવે છે અથવા ચામડીની બીમારીથી પીડાય છે—તે બધું, કૂંપળ પર રહેલું પણ, દૂર થઈ જાય. પક્ષી જેવું ચામડીનું રોગ, જે ઉડીને માણસમાં પ્રવેશે છે, તેનું પણ ઉપાય અહીં આપવામાં આવ્યું. યજમાનોએ જાણ્યું કે આ ચામડીના રોગનું મૂળ શું છે, અને ઘરમાં હવન કરીને તેને નાશ કરવાનો ઉપાય કર્યો. પછી ઈન્દ્રને પ્રાર્થના કરી—“હે વૃત્રનાશક, સોમ પીઓ અને ધનના યુદ્ધમાં અમને શક્તિ આપો, અમને સંપત્તિ આપો.” પછી મારુતોને અર્પણ કરવામાં આવ્યું—“હે દુઃખ આપનારા મારુતો, આ અર્પણ સ્વીકારો અને અમારું રક્ષણ કરો.” જો કોઈ માનવ દુશ્મનતા રાખે, તો મારુતો અમને મોહજાળમાંથી મુક્ત કરે અને દુશ્મનને નાશ કરે. પ્રકાશમાન, વિશાળ ગૃહોમાં રહેનારા મારુતો, પાપના બંધનમાંથી અમને મુક્ત કરો. પછી અગ્નિદેવના બંધન, પાંગર અને વાંધા દૂર કરવામાં આવ્યા, અને પ્રાર્થના થઈ કે અગ્નિ સતત દહન કરે. દેવપ્રાર્થનાથી અગ્નિને યુક્ત કરવામાં આવ્યા—તે અમને સંપત્તિ, આશીર્વાદ આપે અને દેવતાઓ pleased રહે. પ્રાર્થના થઈ કે દેવોએ જે હિસ્સો નિર્ધાર્યો છે, તેનાથી યજ્ઞનું રક્ષણ થાય, અમને ધન અને ઉત્તમ સંતાન મળે. પછી અમાવસ્યા આવી—યજમાન બોલ્યા, “હું જ આ અમાવસ્યા છું; સદ્ગુણીઓ, દેવો અને સાધ્યાઓ, ઈન્દ્ર સહિત, મારા અંદર એકત્ર થયા છે.” રાત્રિ આવી, જે તમામ ધન-સંપત્તિ એકત્ર કરે છે, અને યજમાનોએ અમાવસ્યાને દૂધ અને શક્તિથી ભરપૂર અર્પણ કર્યું. અમાવસ્યાએ સર્વે રૂપોની રચના કરી; જે ઇચ્છાઓ અર્પણ કરીએ, તે પૂર્ણ થાય અને અમે ધનના સ્વામી બનીએ—એવી પ્રાર્થના થઈ. પછી પૂર્ણિમાની વંદના થઈ—પાછળથી, આગળથી અને મધ્યમાં પૂર્ણ, પૂર્ણિમા રાત્રિએ વિજય મેળવ્યો. દેવો સાથે મહિમામાં વસે છે, અને યજમાનોએ સ્વર્ગના શિખરે અર્પણ કરીને આનંદ માણ્યો. પુરુષોત્તમ પૂર્ણિમાને અર્પણ કરીને, અક્ષય અને વધતા ધન માટે પ્રાર્થના થઈ. પ્રજાપતિએ સર્વે રૂપો સર્જ્યા છે; જે ઇચ્છાઓ રજૂ કરીએ, તે પૂર્ણ થાય. પૂર્ણિમા રાત્રિએ સર્વે રાત્રિઓમાં શ્રેષ્ઠ યજ્ઞપાત્ર બની. જે તેને પૂજે છે, તે સદ્ગુણીઓ સ્વર્ગમાં પ્રવેશ કરે છે. આ પછી બે દિવ્ય સંતાન, એક આગળ-પાછળ ચાલે છે, સમુદ્રની પરિક્રમા કરે છે; એક સર્વે જીવોને નિહાળી રહ્યો છે, બીજો ઋતુઓ ગોઠવે છે—એવો સમય ચક્ર અવિરત ચાલે છે. ચંદ્રમાએ રોજ નવી જન્મ લે છે, પ્રભાત સાથે આવે છે અને દેવોને ભાગ આપે છે, લાંબી આયુષ્ય આપે છે. તે સોમનો અંશ છે, યુદ્ધનો સ્વામી છે—તેનું નામ છે “કદી ઓછું નથી”—અને યજમાનોએ પ્રાર્થના કરી કે અમારું સંતાન અને ધન કદી ઓછું ન થાય. ચંદ્રમાને, “તુ અમાવસ્યા છે, દેખાતી પૂર્ણિમા છે, તું પૂર્ણ અને અખંડ છે; મને પણ ગાય, ઘોડા, સંતાન, પશુ, ઘર અને ધનથી પૂર્ણ કર,” એવી પ્રાર્થના કરવામાં આવી. જે અમને દુશ્મન માને છે, અને જેને અમે દુશ્મન માનીએ છે—તેને પણ તમારી શ્વાસથી પરિપૂર્ણ કરો, અને અમને પણ ધનથી પરિપૂર્ણ કરો. દેવો અને સોમ સાથે જેનો ઉદ્ધાર કરે છે, તેને ઈન્દ્ર, વરુણ અને બૃહસ્પતિ અમારું કલ્યાણ કરે. પછી યજમાનોએ શુભ, ગૌપ્રદ હવનનું સ્તોત્ર અર્પણ કર્યું, “અમને શુભ ધન આપો, હે દેવો, યજ્ઞને સફળ બનાવો, ઘી અને મધથી ભરેલા પ્રવાહ વહેવા દો.” અગ્નિને, તેજ, શક્તિ અને રાજ્ય સાથે સ્વીકારવામાં આવ્યો; યજમાનોએ સંતાન અને આયુષ્ય પોતાના અંદર સ્થપિત કર્યું—“સ્વાહા!—મારા અંદર અગ્નિ.” અગ્નિને પ્રાર્થના કરી—“અહીં અમારે માટે ધન સ્થાપિત કરો, જૂના દુશ્મનો તને દૂર ન કરી શકે. રાજ્ય સાથે તને સારો નિયંત્રણ મળે; તારો ઉપાસક અવિરત વૃદ્ધિ પામે.” અગ્નિ દેવીએ સૌ ઉષાઓનું અનુસરણ કર્યું; તે પ્રત્યેક દિવસ પ્રથમ જ્ઞાનવાન બની, સૂર્યકિરણો અને ઉષાઓને અનુસરી, અંતે સ્વર્ગ અને ધરતીમાં પ્રવેશ કર્યો. આ રીતે, યજ્ઞ, પ્રાર્થના, દેવતાઓ, ગાય, પાણી, ચંદ્ર અને અગ્નિ—all harmoniously interwoven—સર્વે શુભકામનાઓ અને કલ્યાણ માટે એક પવિત્ર વાર્તા બની.