એક વારની વાત છે, કોઈક મનુષ્યે એક ઔષધીને સંબોધી કહ્યું: “તમે લોકોની બહાર હોવ કે નદીઓની પાર, આ જ ઔષધીએ તમને મારી પાસે લઈ આવી છે, જાણે કે તમને બંધાઈને લાવવામાં આવ્યા હોવ.” ત્યારબાદ, આકાશમાં વિહરતો, દુધથી પરિપૂર્ણ અને વિશાળ ગરુડ, જળોમાંથી જન્મેલો મહાન ભ્રૂણ, વનસ્પતિઓમાં શ્રેષ્ઠ એવા વૃષભ, વરસાદ સાથે આવતો અને સમૃદ્ધિથી તૃપ્તિ આપતો—એવો દેવદૂત અમારા પશુઓમાં સંપત્તિ સ્થાપિત કરે એવી પ્રાર્થના કરવામાં આવી. પછી, જેની today આજ્ઞાને બધા પશુઓ અનુસરે છે, જેની આજ્ઞાને જળો પણ અનુસરે છે, અને જેની આજ્ઞામાં પોષણનો સ્વામી નિવાસ કરે છે—એવા સરસ્વંતને સહાય માટે બોલાવવામાં આવ્યા. જે પૂજારી તરફ વળે છે, પોષણના દેવતા, સંપત્તિ અને યશ આપનાર સરસ્વંતને, અમારે સંપત્તિના આસન પર આવવા પ્રાર્થના કરવામાં આવી. પછી એક તીક્ષ્ણ દ્રષ્ટિ ધરાવતો, શ્યેન પક્ષી, જે વિશ્રામસ્થળોને જોઈ શકે છે, રણ અને જળ પાર કરીને, બધાં નીચલા લોકોથી પસાર થઈ, ઈન્દ્ર સાથે મિત્રતા સાથે શુભ રીતે અમારી પાસે આવે એવી આશા વ્યક્ત કરવામાં આવી. એ જ શ્યેન, સુંદર પાંખોવાળો, હજારો રૂપે, શક્તિથી જન્મેલો, અમારા પાસેથી લઈ જવામાં આવેલી સંપત્તિ પાછી લાવે અને અમારા પૂર્વજોને પોષણયુક્ત ભાગ પ્રાપ્ત થાય એવી પ્રાર્થના કરવામાં આવી. પછી, સોમ અને રુદ્રોને વિનંતી કરવામાં આવી કે, તેઓ ફેલાતા રોગને દૂર કરે, જે દુર્ભાગ્ય આપણા ઘરમાં પ્રવેશ્યું છે તેને દૂર કરે, અને આપણી કરેલી પાપોથી પણ મુક્તિ આપે. તેઓ તમામ આરોગ્યદાયી ઔષધિઓ આપણા શરીરમાં સ્થાપિત કરે અને જે પણ દુઃખ કે પાપ આપણા શરીરમાં બંધાયું છે, તેને છૂટું કરે. કોઈકને સંબોધીને કહેવામાં આવ્યું: “તમારા કેટલાક વચનો શુભ છે, કેટલાક અશુભ છે, પણ તમે સૌને દયાળુ મનથી સહન કરો છો. તમારી અંદર ત્રણ અવાજો છે, એમાંથી એક અવાજ ધ્વનિને અનુસરીને બહાર પડ્યો છે.” પછી ઈન્દ્ર અને વિષ્ણુની વાત આવી—જેમ બંને પ્રયત્ન કરે છે, પણ કોઈ પણ જીતતું નથી કે હારતું નથી, એમ જ તેઓ ત્રણગણ અને હજારો ગુણાંતે વિજય મેળવતા હોય છે. અનંતર, ઈર્ષ્યા માટેની ઔષધીને સંબોધીને કહ્યું: “તમે લોકોમાંથી, તમામ લોકોમાંથી, નદીમાંથી, પર્વતમાંથી, દૂર દૂરથી ઉછેરાઈ આવ્યા છો, હે ઈર્ષ્યા માટેની ઔષધી!” પછી દેવી સિનિવાલીને પોષણ માટે બોલાવવામાં આવી—વિશાળ કટિવાળી, દેવોની બહેન, સુંદર ભુજાઓ અને આંગળીઓ ધરાવનારી, શક્તિથી પરિપૂર્ણ અને અનેક સંતાનવાળી, એ લોકમાતાને અર્પણ આપવામાં આવ્યું. એ, જે ઈન્દ્રની છે, હજારો રૂપે આવનારી, દેવીઓમાં શ્રેષ્ઠ, વિષ્ણુની પત્નિ—તેણે પોતાના પતિને અમારી સમૃદ્ધિ માટે પ્રોત્સાહિત કરે એવી પ્રાર્થના કરવામાં આવી. પછી કુહૂ દેવીને જ્ઞાનપૂર્વક બોલાવવામાં આવી—સર્વકલ્યાણકારી, સહેલાઈથી બોલાવી શકાય તેવી, સર્વસમૃદ્ધિ અને વીરપુત્ર આપનાર. અમર દેવતાઓની પત્ની કુહૂ અર્પણ સ્વીકારે, અને આજના યજ્ઞમાં ઉત્સુક થઈ અમારી સંપત્તિ વધારે એવી આશા વ્યક્ત કરવામાં આવી. પછી રાકા દેવીને બોલાવવામાં આવી—કૃપાળુ, પ્રસંસિત, સુખદાયિ, જે કપડાંને કાપતા વગર સીવી શકે છે, અને વીરપુત્ર તથા અનેક દાન આપનાર છે. રાકાની દયાળુ અને સુંદર કૃપાઓથી, જે ઉપાસકને ખજાનો આપે છે, તે આજે દયાળુ મનથી અમને સમૃદ્ધિ આપે એવી પ્રાર્થના કરવામાં આવી. પછી દેવીઓ—દેવતાઓની પત્નીઓ—અમને રક્ષે, વિજય અને શક્તિ આપે, એવી પ્રાર્થના કરવામાં આવી. જે ધરતી પર વસે છે અને જળ પર રાજ્ય કરે છે, તે સૌ અમને આશીર્વાદ આપે. ઈન્દ્રાણી, અગ્નાયી, અશ્વિની, રાટ, દ્વૈત લોકની વારુણાની, ઋતુઓની માતાઓ—આ તમામ દેવીઓ અમને આવે એવી પ્રાર્થના કરવામાં આવી. પછી, જેમ વીજળી વૃક્ષને અવરોધ વિના ફાડી નાખે છે, તેમ આજે હું જુગારિયાને પાશા વડે અવરોધ વિના બાંધી દઉં એવી ઈચ્છા વ્યક્ત કરવામાં આવી. ઝડપી કે ધીમી, સર્વત્ર, સૌમાંથી, સૌ તરફથી, ભાગ્ય મારા હાથમાં આવે એવી આશા વ્યક્ત કરવામાં આવી. અગ્નિને વિનયપૂર્વક પ્રસન્ન કરીને, અમારા કર્મોનું નેતૃત્વ કરે એવી પ્રાર્થના કરવામાં આવી. જેમ રથયોદ્ધા સ્પર્ધામાં આગળ વધે છે, તેમ અમે પણ સફળતાપૂર્વક મરુતોના સ્તુતિગાન પૂર્ણ કરીએ. ઈન્દ્ર, અમારા સહયોગી બની, દરેક સ્પર્ધામાં અમારો ભાગ વધે અને દુશ્મનોની શક્તિ તોડી નાખે એવી પ્રાર્થના કરવામાં આવી. પછી, હું તને જીત્યો છું, restrain થયેલા ને પણ, જેમ વરુ ઘાસને ચપટી નાખે છે, તેમ, હે દેવો, હું તમારા કાર્યને દબાવી દઉં છું. જે પછાડાઈ ગયો છે તે પણ ઉઠે છે અને જીતે છે, જેમ કૂતરાં મારનારનો દંડ સમયસર લક્ષ્ય પર પહોંચે છે. જે દેવોને ઈચ્છે છે તે સંપત્તિ રોકતો નથી, પોતે શક્તિથી મિત્રને સંપત્તિ આપે છે. ગાયોથી, જૌ અથવા અન્નથી, અમે દુશ્મનના દુભાવનાને જીતીએ, રાજાઓમાં અમારો પ્રભાવ વધે, અમે અહિતથી બચી, વિજયી બનીએ. વિજયી પાશા મારા જમણા હાથમાં છે, વિજય ડાબા હાથમાં છે; ગાય, ઘોડા, ધન, સોનામાં હું વિજયી થાઉં. પાશા, દુધ આપતી ગાયની જેમ, શુભ ફેંક આપો; વિજયી પાશાની ગાંઠથી મને બાંધો, જેમ ધનુષ્યની તાંત ધનુષ્યને બાંધે છે. બૃહસ્પતિ પછાડેથી અને ઉત્તર-દક્ષિણથી અમને રક્ષે, ઈન્દ્ર આગળ અને મધ્યમાં રક્ષે, મિત્રોમાં શ્રેષ્ઠ બનવા દે. અમારા અને અમારા નજીકના લોકોમાં, સહયોગીઓમાં સમજણ રહે, અશ્વિનો આ સમજણ આપે. આપણે વિચાર અને સમજણમાં એક થાઉં, દેવઈચ્છાથી મનમાં વિભાજન ન થાય, સભામાં ઉંચા અવાજ ન થાય, ઈન્દ્રના દિવસે ગુંચવણ ન થાય. જો ક્યાંક અન્યત્ર શાપથી બંધાઈ ગયા હોઈએ, તો બૃહસ્પતિ અમને મુક્ત કરે, અશ્વિનો મૃત્યુ દૂર કરે, અગ્નિ અમને રક્ષે. સૌ સાથે મળી, શરીર છોડશો નહીં, પ્રાણ અહીં જ જોડાયેલા રહે, સો શરદ જીવો, અગ્નિ રક્ષક અને વસિષ્ઠ સ્વામી છે. તમારો પ્રાણ, જે દૂર ગયો છે, પાછો આવે, અગ્નિ નિરૃતિના પાંસેથી પાછો ખેંચે, બધું પાછું આપું છું. તમારો શ્વાસ દૂર ન જાય, હું સાત ઋષિઓને સોંપું છું, તેઓ વૃદ્ધાવસ્થામાં સુરક્ષિત રાખે. તમારો શ્વાસ અને પ્રાણ, જેમ બે બળદ રથમાં જોડાય છે, તેમ વહેતા રહે, વૃદ્ધાવસ્થા નિર્વિઘ્ને વધે. હું તમારો શ્વાસ પાછો લાવું છું, રોગ દૂર કરું છું, ઉત્તમ અગ્નિ સર્વત્ર જીવન સ્થાપિત કરે. અમે અંધકારમાંથી ઊભા થઈ, સર્વોચ્ચ સ્વર્ગે પહોંચી, દેવોમાં દેવ, સૂર્ય, પરમ પ્રકાશને પ્રાપ્ત કર્યા. અંતે, અમે ઋચ અને સામનું અર્પણ કરીએ છીએ, જેના દ્વારા કર્મો થાય છે; એ સભામાં તેજસ્વી બની, યજ્ઞને દેવતાઓ સુધી પહોંચાડે છે. આ રીતે, શ્રદ્ધા, પ્રાર્થના અને આરાધનાથી ભરેલો આ ગાથાનો પ્રવાહ પૂર્ણ થાય છે.