એક સમયે, માનવ મનમાં ઉથલપાથલ અને ઉન્માદ જોવા મળ્યો. ત્યારે જ્ઞાનીઓએ અગ્નિદેવને પ્રાર્થના કરી, “હે અગ્નિ, જો કોઈનું મન અસ્વસ્થ થઈ ગયું હોય, તો તું તેને શાંત કર. હું જાણીને ઉપચાર તૈયાર કરું છું, જેથી તે ઉન્માદમાંથી મુક્ત થઈ શકે.” તેઓએ દૈવી શક્તિઓ, નિર્દોષ દેવો, ઉન્માદ અને દૈત્યોથી પણ મુક્તિ માટે ઉપચાર તૈયાર કર્યો—માત્ર ઉન્માદ દૂર કરવા માટે. ત્યાં, દોષી આત્માઓ, ઇન્દ્ર, ભાગ અને અન્ય અનુકૂળ ન હોય એવા દેવતાઓને પણ પ્રાર્થના કરવામાં આવી: “તમે તેને પાછું લાવો, જેથી તે ઉન્માદમાંથી મુક્ત થઈ શકે.” પછી, અગ્નિને વિનંતી કરવામાં આવી—“આ માણસે કદી વયસ્કને હાનિ ન પહોંચાડે, તેને યમના વિયોગના મૂળથી બચાવ, બંધનના બંધને ખોલ, જેથી બધા દેવો તેને ઓળખી શકે.” પછી, અગ્નિને ફરીથી વિનંતી કરવામાં આવી: “જે ત્રેતીસ બંધનોથી તેને બાંધવામાં આવ્યો છે, એ બધા બંધન ખોલો. પિતા-પુત્ર, માતા—બધાને મુક્ત કરો.” પુષણને પણ બોલાવવામાં આવ્યા: “જે બંધનોથી તે ઘેરાયો છે, એ બધું ખોલો, દુષ્ટતા દૂર કરો, અને જે પાપ જન્મને પણ મારે છે, તેને શુદ્ધ કરો.” દેવતાઓએ ત્રિત માટે પાપને ધોઈ નાખ્યું હતું. ત્રિતએ તે પાપને મનુષ્યોમાં ધોઈ નાખ્યું. જો પીડા તને પકડી હોય, તો દેવતાઓ પવિત્ર મંત્રથી તેને નાશ કરે. પાપને વિખેરાઈ જવા દો—પ્રભા, ધૂમ્ર, નદીઓની ફીણ સાથે તે દુર થાય. પુષણ, દુષ્ટતા દૂર કરો, અને જે જન્મને મારતી પાપ છે, તેને ધોઈ નાખો. માનવના દોષ, બારગણા પાપો, ત્રિતમાંથી ધોઈ નાખવામાં આવ્યા. જો એ પીડા તને પૂરતી ન હોય, તો દેવતાઓ પવિત્ર ઉક્તિથી તેને પણ નાશ કરે. પછી દેવતાઓએ સ્વીકાર્યું: “જો આપણે દેવતાઓ સામે કોઈ અપરાધ કર્યો હોય, તો હે આદિત્યો, સત્યના નિયમથી, અમારી મુક્તિ કરો.” જો યજ્ઞમાં કોઈ ભૂલ થઈ હોય, તો પણ, “આદિત્યો, સત્યના નિયમથી અમને મુક્ત કરો.” યજમાનોએ ઘૃતથી હવન કર્યું, પણ ક્યારેક મનથી યજ્ઞમાં સફળ ન હતા—ત્યારે તેઓએ દેવતાઓને પાપમાંથી મુક્તિ માટે વિનંતી કરી. પછી, કહ્યું: “જાણતાં કે અજાણતાં, જાગૃત કે સુપ્ત અવસ્થામાં, અમે જે પાપ કર્યા હોય, તેમાંથી ભૂતકાળ અને ભવિષ્ય અમને મુક્ત કરે.” જેમ ઘાસ પથ્થરથી છૂટી જાય છે, જેમ સ્નાન પછી શરીર શુદ્ધ થાય છે, તેમ બધા દેવતાઓ અમને દોષથી શુદ્ધ કરે. પ્રાચીનકાળે, જેમ કાર્ષીવનોએ માત્ર અન્ન જાણતાં પણ જ્ઞાન નહીં, તેમ કોઈએ બંધન રચ્યું હોય, તો તે વૈવસ્વત રાજાને અર્પણ કરી, યજ્ઞભોજન મીઠું થાય એવી પ્રાર્થના કરવામાં આવે છે. વૈવસ્વત ભાગ વિતરે છે, મધુર ભાગને મધથી જોડે છે; માતાએ જે ઈચ્છ્યું તે ન મળ્યું હોય, પિતાએ ભૂલ કરી હોય, તો પણ શાંતિ રહે. માતા, પિતા, ભાઈ કે પુત્રથી, પૂર્વજોથી, જે દોષ મળ્યો હોય, તો પણ બધાની ભાવનાઓ શાંત રહે. યમના બાંધણમાં જે ઋણ બાકી રહી ગયું હોય, એમાંથી મુક્તિ માટે અગ્નિને પ્રાર્થના થાય છે—“તમે બધાં બંધન જાણો છો, અમને મુક્ત કરો.” અહીં જ, જીવંત રહીને, જે પાપ છે, તે પાછું આપીએ છીએ; બીજાના અનાજથી ઋણ લીધું હોય, તો પણ, અગ્નિ, અમને મુક્ત કરો. આ જગતમાં, પરલોકમાં, અને ત્રીજા લોકમાં પણ ઋણમુક્ત રહીને, દેવતાઓ અને પિતૃઓના માર્ગે નિર્વિઘ્ન ચાલવાની આશા રાખી. પછી, યજમાનોએ સ્વીકાર્યું: “કૌટિલ્યથી કે ભોજનથી જે પાપ થયું હોય, એમાંથી ઉગ્રજિતા અને અપ્સરાઓ અમને મુક્ત કરે.” જુગારના પાપો, દેવું—યમના લોકમાં દેવું કે દેવી ન રહે. કોઈ પાસેથી ધિરાણ લીધું હોય, કોઈની પત્ની પાસે ગયાં હોય, કોઈની પાસે ભિક્ષા માંગવા ગયા હોય—તો પણ દેવતાઓએ તેમના વચનો શુભ બનાવે, અપ્સરાઓ પ્રસન્ન થાય. જુગાર કે ભોજનથી જે દેવું થયું હોય, એ સ્વીકારું છું; વૈશ્વાનર દેવ, અમને પવિત્ર માર્ગે લઈ જાવ. વૈશ્વાનરને કહેવામાં આવે છે: “દેવોમાં કોઈ ઋણ હોય, તો તે જાણે છે, અને એ બધા બંધન ખોલે છે. પછી અમને પકાવેલી ભેટમાં જોડો.” વૈશ્વાનર શુદ્ધકર્તા છે—કોઈ અજ્ઞાનતાથી થયેલા પાપને પણ, મનથી માફી માગી, દૂર કરો. પછી, યજમાનોએ પ્રાર્થના કરી: “આકાશ, પૃથ્વી, દ્યૌ, માતા કે પિતા—કોઈને હાનિ પહોંચાડી હોય, તો ગારહપત્ય અગ્નિ અમને પવિત્ર માર્ગે લઈ જાય.” પૃથ્વી માતા છે, અદિતિ જન્મદાત્રી છે, આકાશ ભાઈ છે—કોઈ શાપ ન લાગે. સ્વર્ગ પિતા છે—પિતૃઓનું ભાગ કલ્યાણમય રહે. મૃત્યુ જીત્યા પછી, અમે કદી પથથી વિખૂટા ન થઈએ. જે સ્વર્ગમાં શુભહૃદય મિત્રો અને પુણ્યશીલ આત્માઓ આનંદ કરે છે, જ્યાં રોગ દૂર થઈ જાય છે, શરીર અખંડિત રહે છે, ત્યાં માતા-પિતા અને સંતાનો સાથે મિલન થાય. પછી, વારુણના ઉપર અને નીચેના બંધન છૂટે, દુષ્કર્મ અને દુઃસ્વપ્ન દૂર થાય, અને યજમાન પવિત્ર માર્ગે ચાલે. કોઈ લાકડાથી, દોરીથી, પૃથ્વીથી, કે વચનથી બંધાયેલ હોય, તો પણ ગારહપત્ય અગ્નિ તેમને મુક્ત કરે. આશીર્વાદરૂપે મુક્તિકર્તા સભામાં ઉભા થાય, અમૃતદાતા મુક્તિ આપે. બંધન તોડી, માર્ગ ખોલી, ગર્ભપાતની જેમ સર્વ માર્ગે મુક્તિ મળે. વિશ્વકર્માને અર્પણ કરવામાં આવે છે—પ્રથમજાત સત્યના, જે આપ્યું છે, તે વૃદ્ધાવસ્થાને પાર કરી, અખંડ ધાગો ઓળંગી જઈએ. કેટલાક ધાગો ઓળંગે છે, કેટલાક મુક્ત રહી આપે છે—જે આપવાની ઈચ્છા કરે, તે સ્વર્ગ પ્રાપ્ત કરે. શ્રદ્ધાળુઓએ આ જગતમાં જોડાઈ, જે અગ્નિમાં પકાવ્યું છે, તે રક્ષણ માટે dampati શરણ લે. તપથી મહાયજ્ઞે જઈ, મન એકરૂપ કરી, અગ્નિના બળથી વૃદ્ધાવસ્થાને પાર કરી, તૃતીય સ્વર્ગમાં સહભોજનથી આનંદ કરીએ. પવિત્ર, શુદ્ધ, યોગ્ય સ્ત્રીઓને, પુરોહિતોના હાથે અલગ બેઠાડવામાં આવે છે; તેમને અભિષેક કરતાં, ઇન્દ્ર અને મરૂતો આશીર્વાદ આપે. પછી, યજમાનોએ સભામાં બેઠેલા સર્વને બેઠકે અર્પણ કરી, જે જાતવેદાએ ખજાનાની જેમ લાવી છે. યજમાન સુખી રહે, અને સર્વેને સર્વોચ્ચ સ્વર્ગમાં ઓળખાય. આ રીતે, પ્રાચીન ઋષિઓ અને યજમાનોએ દેવતાઓ, અગ્નિ, પુષણ, વૈશ્વાનર, યમ, વારુણ, વિશ્વકર્મા અને સર્વ પિતૃઓને પવિત્રતા, મુક્તિ, અને કલ્યાણ માટે પ્રાર્થના કરી—પાપ, બંધન, ઋણ અને દુઃખમાંથી મુક્તિ મેળવી, સર્વે લોકમાં સુખ અને શાંતિ પામવાની આશા વ્યક્ત કરી.