પ્રાચીન કાળમાં દેવતાઓની મહિમા અને રહસ્યમય શક્તિઓ વિશે અનેક કથાઓ ગવાયેલી છે. દેવતાઓ દ્વારા જન્મેલ પ્રથમ શક્તિ એવી હતી કે, દાનવો કે ભૂતપ્રેત પણ તેનો સામનો કરી શકતા નહોતા. જે કોઈ પણ વ્યક્તિ દક્ષપુત્ર સોનુ ધારણ કરે, તેને જીવિતોમાં દીર્ઘ આયુષ્ય પ્રાપ્ત થાય છે. આ સોનાની સાથે, અમારે બધા વનસ્પતિઓની તેજસ્વિતા, પ્રકાશ, ઉર્જા અને શક્તિ પણ ધારણ કરાવીએ છીએ—જેમ ઇન્દ્રે પોતાની શક્તિઓ સંયોજન કરી હોય તેમ. જે કુશળતાપૂર્વક આ સોનાને ધારણ કરે છે, તેમાં એ તમામ ઊર્જાઓ સમાવી જાય છે. માસો અને ઋતુઓમાંથી પસાર થઈને, હું વર્ષના સારથી પરિપૂર્ણ થયો છું. ઇન્દ્ર, અગ્નિ અને સર્વે દેવતાઓ મને આભૂષિત થવામાં અનુમોદન આપે તેવી મારી પ્રાર્થના છે. એક સમયે વેણાએ એ પરમ રહસ્યને જોયું, જ્યાં સર્વે વસ્તુઓ એક રૂપમાં એકત્ર થઈ જાય છે. રંગીન ગાયે પ્રસૂતિ આપી અને જ્ઞાનીઓ, જે પ્રકાશને ઓળખે છે, તેઓ એ પ્રવાહો તરફ દોડી ગયા. અમરત્વના જ્ઞાતા ગંધર્વે એ ગુપ્ત નિવાસને જાહેર કર્યો—તે ગંધર્વ, જે સર્વોચ્ચ સ્થાન જાણે છે. તેના રહસ્યમાં ત્રણ પગલાં છે; જે તેને ઓળખે છે, તે પૂર્વજોનો પણ પૂર્વજ બની જાય છે. તે આપણો પિતા, જન્મદાતા અને સગો છે; તે સર્વે લોક અને નિવાસસ્થાનો જાણે છે. દેવોમાં એ જ નામ ધરાવે છે; સર્વે લોક તેના પાસે જ્ઞાન માટે આવે છે. તે ઝડપથી આવે છે, આકાશ અને પૃથ્વીને આવરી લે છે, અમરત્વનો પ્રથમ જન્મેલો છે. જેમ બોલનારના મૌખિક વચનમાં વાણી સ્થિત હોય છે, તેમ એ સર્વે લોકમાં સ્થિત છે—એ અગ્નિ જ છે. એ સર્વે લોકને આવરી લે છે, અમરત્વનો સૂત્ર દૃશ્ય માટે ખેંચાયેલો છે, જ્યાં દેવતાઓ એક સાથે એક જ ગર્ભમાં જન્મે છે. દૈવી ગંધર્વ, ભૂતમાત્રોના સ્વામી, જાતિમાં એકમાત્ર પૂજનીય છે. હે દૈવી, હું પવિત્ર વચન સાથે તારી પાસે આવું છું; તું સ્વર્ગમાં નિવાસ કરે છે, તને વંદન. તું સ્વર્ગમાં સ્પર્શાયેલો, સૂર્ય જેવી તેજસ્વી, ઘોડા જેવી ઝડપી અને દૈવી શક્તિથી યુક્ત છે—એ ગંધર્વ અમને શાંતિ આપે. નિર્દોષ અપ્સરાઓ વચ્ચે એ ગંધર્વ હાજર છે; સમુદ્રને તેમનું નિવાસ સ્થાન કહેવામાં આવે છે, જ્યાંથી તેઓ ક્ષણમાં આવે-જાય છે. વાદળ, વીજળી અને તારાઓ સાથે તું વિશ્વાવસુ ગંધર્વને જોડાય છે. હે દેવીઓ, હું તમને વંદન કરું છું. જે ગંધર્વ અને અપ્સરાઓ થાક, અંધકાર, જુગારની લાલસા અને મનની ગૂંચ સાથે આવે છે, તેમને પણ હું વંદન કરું છું. પર્વતના શિખર પરથી વહેતા પ્રવાહને હું તારો ઉત્તમ ઔષધ બનાવું છું, જે તારી ઈચ્છા મુજબ શ્રેષ્ઠ દવા છે. શરીરના એક અંગમાંથી, કદાચ બીજા અંગમાંથી, તારી પાસે સો ઔષધિઓ છે; તેમા તું સર્વોચ્ચ છે—ન વહેતી, રોગમુક્ત. અસુરો ભૂમિમાંથી આ મહાન લાલ પદાર્થને ખોદે છે; એ જ પદાર્થ રોગનાશક દવા છે. જળકાંયાઓ સમુદ્રમાંથી ઔષધિ ખેંચે છે; એ પણ રોગનાશક દવા છે. આ મહાન લાલ પદાર્થ પૃથ્વીમાંથી ઊંચકાય છે; એ જ રોગનાશક દવા છે. જળ અને ઔષધિઓ અમારે માટે શુભ બની રહે, ઇન્દ્રનું વજ્ર દાનવોને દૂર કરે અને દૂરથી છૂટેલી બાણો દાનવો પર પતાવે. દિર્ઘ આયુષ્ય, મહાનતા અને યુદ્ધ માટે, સતત પ્રયાસશીલ રહીને, અમે જંગિડા નામનું તાબીજ ધારણ કરીએ છીએ, જે વિષ અને દુષ્પ્રભાવથી રક્ષણ આપે છે. જંગિડા દાંત, વિષ, દુષ્પ્રભાવ અને દુ:ખમાંથી રક્ષા કરે છે; હજાર શક્તિઓ ધરાવતું આ તાબીજ અમને સર્વ દિશામાં રક્ષણ આપે. આ તાબીજ વિષને સહન કરે છે, દુષ્પ્રભાવને દૂર કરે છે; આ જંગિડા સર્વરોગહર છે, અમને અનિષ્ટથી બચાવે. દેવો દ્વારા અપાયેલ આ આનંદમય જંગિડા તાબીજથી અમે વિષ અને દાનવો સામે ટકી શકીએ છીએ. ભાંગ અને જંગિડા અમને વિષથી રક્ષે; એક જંગલમાંથી, બીજું ખેતરમાંથી, ત્રીજું રસોથી લાવવામાં આવે છે. આ તાબીજ કાળાજાદુ અને શત્રુતા દૂર કરે છે; શક્તિશાળી જંગિડા અમને દીર્ઘ આયુષ્ય તરફ પાર લઈ જાય. હે ઇન્દ્ર, સ્વીકાર કર, આગળ વધ, તારા ઘોડાઓ સાથે આવો; અહીં પિછડેલા સોમરસને પી, આનંદ માટે. સ્વર્ગના મધથી તારો પેટ ફરીથી ભરી લે; આ પિછડેલા સોમરસના ઉત્સાહી ઘૂંટો તને મીઠા સ્વરે મળ્યા છે. ઇન્દ્ર, મહાન, મિત્ર, જેને વૃત્રનો સંહાર કર્યો, વલાનો તોડ્યો, શત્રુઓને સહન ન કર્યો—એ સોમની મસ્તીમાં આનંદિત થયો. પિછડેલા પાન તારા અંદર પ્રવેશે, હે શક્ર, તું અમારી ભક્તિ જાણ, અમારા ગીતો સાંભળ, તારા પોતાના ઘોડાઓ સાથે અહીં આનંદ કર અને અમારા મહાયુદ્ધ માટે તૃપ્ત થા. હવે હું ઇન્દ્રના તે શૌર્યકર્મોનું વર્ણન કરીશ, જે તેણે સૌપ્રથમ કર્યા—વજ્રધારી ઇન્દ્રે સાપને મારી નાખ્યો, જળોને મુક્ત કર્યા, દુર્ગમ કિલ્લાઓ તોડી નાખ્યા અને પર્વતોને વિખેર્યા. તેણે પર્વત પર પડેલા સાપને પ્રહાર કર્યો; ત્વષ્ટાએ તેના માટે સ્વર્ગીય વજ્ર તૈયાર કર્યો. ગાય જેવી વહેતી જળો દોડતી-દોડતી સમુદ્ર તરફ પહોંચી. શક્તિની ઈચ્છાથી, ઇન્દ્રે સોમ પસંદ કર્યો અને ત્રિકદ્રુકોમાં પિછડેલા રસ પીધા. પછી મઘવનએ તીર જેવા વજ્રને ઉઠાવ્યો અને પૃથ્વી પર જન્મેલા પ્રથમ શત્રુનો સંહાર કર્યો. ઋતુઓ, વર્ષો અને ઋષિઓ, હે અગ્નિ, તને પોષણ આપે; તું દૈવી તેજથી પ્રકાશિત થા અને ચારે દિશાઓને ઉજળી દે. તું એકતામાં જોડાય અને અમે તને વધુ વધારીએ; મહાન કલ્યાણ માટે ઊંચો ઊભો રહે. હે અગ્નિ, તારી પાસે આવનારા તને નુકસાન ન કરે; તારા પુજારી પ્રસિદ્ધ અને માન્ય બને. તું પુજારીઓ દ્વારા પસંદ કરાયેલ છે; અમારી રક્ષા માટે કૃપાળુ થા. દુશ્મનોના સંહારક, વિજયી, અમારા ઘરનું સતત રક્ષણ કર. તારી પોતાની શક્તિથી પ્રયાસ કર, મિત્રતાથી સાચો મિત્ર બન. તારા સગા અને રાજાઓમાં તું સૌથી માન્ય અને તેજસ્વી બન. છુપાયેલા, અવરોધ, અવિગત અને શત્રુઓ પર વિજય મેળવ; હે અગ્નિ, સાચે સર્વ દુ:ખો પાર કરી જા. પછી અમને વીરપુત્રો સાથે સમૃદ્ધિ આપ. દુષ્ટો દ્વારા તિરસ્કૃત, દેવોથી જન્મેલા, તેજસ્વી, શપથના માર્ગ પર આવેલાં—એ જળો બધાં શપથભંગીઓને અશુદ્ધ વિધે. શત્રુ, સગા કે ક્રોધથી પુજારી દ્વારા ઉચ્ચારેલ શપથ હોય, એ બધું આપણા નીચે પડી જાય. સ્વર્ગની મૂળ ખેંચાયેલી છે, પૃથ્વીની ઊંચી ડાળી છે; એ હજાર શાખાવાળું વૃક્ષ અમને સર્વ દિશામાં રક્ષણ આપે. આ રીતે દેવ, ઔષધિ, તાબીજ અને પવિત્ર શક્તિઓના સંયોજનથી માનવ જીવનમાં આરોગ્ય, રક્ષણ, દીર્ઘાયુષ્ય અને કલ્યાણની પ્રાપ્તિ થાય છે.