પ્રાચીન કાળના ઋષિઓએ સંકલ્પ કર્યો કે જીવનમાં આનંદ, આરોગ્ય અને સમૃદ્ધિ માટે દેવતાઓની કૃપા અનિવાર્ય છે. તેઓએ પ્રાર્થના કરી: “હમણા જ આપો અમને શ્વાસ, આત્મા, દ્રષ્ટિ અને જીવનની પુનઃપ્રાપ્તિ. અમારા શરીરમાં નિર્વિકાર વસતા વૈશ્વાનર ભગવાન તમામ દુર્ભાગ્ય દૂર કરે.” તેઓએ આશીર્વાદ માંગ્યો: “અમને તેજ, બળ, સારું શરીર, શુદ્ધ મન અને શુભતા મળે. ત્વષ્ટા દેવ અહીં અમને વધુ શક્તિ આપે અને અમારા શરીરના બધાં દુર્ગુણો દૂર કરે.” પછી તેઓએ ઇન્દ્ર માટે મહાન વિજયશક્તિનું સ્તુતિગાન કર્યું, જે સદાય વૃદ્ધિ પામે. અગ્નિ અને સોમાને વિનંતી કરી કે, “આ સભામાં ઇન્દ્રને રાજસત્તા અને વૈભવ મળે, અને એ સર્વોચ્ચ શક્તિ તેને પ્રાપ્ત થાય.” તેઓએ દુશ્મનો માટે કહ્યું: “જેઓ આપણા સામે ઊભા થાય, પરિવારવાળા હોય કે વિનાપરિવાર, તેમને પૂર્ણપણે નાશ કરો, યજમાનના કલ્યાણ માટે.” પછી ઋષિઓએ કહ્યું: “દેવતાઓના અનેક માર્ગો આકાશ અને પૃથ્વી વચ્ચે જાય છે. જે કોઈ એ માર્ગે ચાલે, તેને બધા દેવતાઓ રક્ષા આપે.” તેઓએ ઋતુઓને પણ આમંત્રિત કરી: “ઉનાળો, શિયાળો, વસંત, શરદ, વરસાદ—તમારી શુદ્ધતા અમને, અમારા પશુઓને અને સંતાનને મળે. દેવતાઓ, અમને આશ્રય આપો.” અને વર્ષ દરમિયાન, દરેક દિવસે, દેવતાઓને નમન કરીને, શુભ વિચાર અને કલ્યાણ પ્રાપ્ત થાય એવી આશા રાખી. પછી તેમણે પ્રાર્થના કરી: “દેવતાઓ, સાપ અમને, અમારા ઘરોને કે મિત્રો ને ન દંશે. એ બંધનમાંથી છૂટે નહીં, પકડી રાખીએ ત્યારે ભાગી ન જાય. દેવતાઓને નમસ્કાર, કાળાં, પટ્ટાવાળા, દીર્ઘાયુ અને પીળા રંગના સાપોને પણ નમન.” તેમણે દુષ્ટ શક્તિઓને સંબોધીને કહ્યું: “તમને અને તમારા સહાયકોએ જે દુઃખ આપ્યું, તેને હું મારી વાણીથી બાંધું છું, મારા શ્વાસથી તમારા મોઢું બંધ કરું છું.” પછી ઋષિઓએ રુદ્રના ઉપાયનું સ્મરણ કર્યું, જેનાથી એક વ્યક્તિને સો બાણોથી બચાવવામાં આવ્યા હતા. “આ ઉપાયથી અમને જીવદયા મળે, દુષ્પ્રભાવ દૂર થાય.” તેમણે આશીર્વાદ માંગ્યો: “અમને સુખ અને આનંદ મળે, કશું અમારે માટે હાનિકારક ન બને. પૃથ્વી ક્ષમા કરે, બધું જ અમારે માટે ઉપાયરૂપ બને.” ત્યાંથી તેઓએ ઈન્દ્ર, દ્યાવાપૃથ્વી અને સવિતાનું સ્મરણ કરીને મહિમા માંગ્યો. “જેમ ઈન્દ્ર, પાણી અને વનસ્પતિઓ મહાન છે, તેમ અમે પણ બધા દેવતાઓ અને જીવોમાં મહાન બનીએ.” “ઈન્દ્ર, અગ્નિ, સોમા—all મહાન છે; અને હું પણ સર્વ જીવોમાં શ્રેષ્ઠ છું.” પશુઓ માટે આશીર્વાદ માંગતા તેમણે કહ્યું: “બળદોમાં તમે પ્રથમ છો, ગાયોમાં અરુંધતી છો; વાંઝિયાં, બચ્ચાં અને ચતુષ્પદ પ્રાણીઓની રક્ષા કરો.” પછી વનસ્પતિ અને અરુંધતી સાથે પ્રાર્થના કરી: “પશુશાળા દૂધથી ભરપૂર રહે, રોગમુક્ત રહે અને મનુષ્યો પણ સુખી રહે.” “હું સર્વરૂપ, શુભ, જીવંત દેવીને બોલાવું છું; તે રુદ્રના શસ્ત્રને ગાયોથી દૂર રાખે.” પછી આર્યમાને આમંત્રિત કરીને કહ્યું: “આ આર્યમા તેજસ્વી, સ્તુતિથી શોભાયમાન આવે છે. તે કન્યાને યોગ્ય પતિ અને વરરાજાને યોગ્ય પત્ની અપાવે.” “આ બાંધછોડે આર્યમા, બીજાઓના અને આ બંનેના મિલનને સુખદ બનાવો.” “સૃષ્ટિકર્તાએ પૃથ્વી, આકાશ અને સૂર્યની રચના કરી; એ જ સૃષ્ટિકર્તા કન્યાને યોગ્ય પતિ આપે.” પછી ઋષિઓએ કહ્યું: “પાણી અમને મીઠાશ આપે, સૂર્ય પ્રકાશ આપે, તપથી જન્મેલા બધા દેવતાઓ અમને શક્તિ આપે, સવિતાએ તેજ આપે.” “મેં પૃથ્વી અને આકાશ અલગ કર્યા, સાત ઋતુઓ ગતિમાન કરી; હું સત્ય અને અસત્ય બોલું છું, દૈવી અને માનવીય વાણી ઉચ્ચારું છું.” “મેં પૃથ્વી, આકાશ અને સાત નદીઓનું સર્જન કર્યું; હું અગ્નિ અને સોમાનો મિત્ર છું.” “વૈશ્વાનર ભગવાન પોતાની કિરણોથી અમને શુદ્ધ કરે, પવન શ્વાસથી, આકાશ પોતાના વિશાળતાથી; દુધાળાં દ્યાવાપૃથ્વી અમને પવિત્ર કરે.” “સમૃદ્ધિથી સુશોભિત, સૌમ્ય વાણીને સ્વીકારો; આપણે સહભાગી ભોજનમાં એકસાથે સ્તુતિ કરીને ધનના સ્વામી બનીએ.” “શુદ્ધ, તેજસ્વી પ્રકાશને સ્વીકારો; આનંદથી અહીં ભેગા થઈ, આપણે સૂર્યોદય જોઈ શકીએ.” પછી નિૃતિ દેવીના બંધન વિશે કહ્યું: “જે દુર્લભ બંધન તું ગળે બાંધ્યું છે, તે હું જીવન, તેજ અને બળ માટે તોડી નાખું છું; પૌષ્ટિક આહાર લો, નવજીવન મેળવો.” “નિૃતિ, તને નમન; મેં તારા લોખંડના બંધન ફેંકી દીધાં. યમ તને પાછું આપે છે—તે યમને અને મૃત્યુને નમન.” “લોખંડ, લાકડાં અને ચોખ્ખા બંધન અને હજારો મૃત્યુમાંથી યમ અને પિતૃઓ તેને ઉચ્ચતમ સ્વર્ગમાં ઉઠાવે.” “યુવાન, શક્તિશાળી અગ્નિ, તું સર્વત્ર પ્રજાઓમાં પ્રગટે છે, યજ્ઞસ્થળે પ્રગટે છે—અમને ધન આપ.” પછી ઋષિઓએ સૌને સંયુક્ત થવા કહ્યું: “એકસાથે આવો, વાત કરો, મન એક કરો; જેમ પ્રાચીન સમયમાં દેવોએ એક મનથી યજ્ઞ કર્યો.” “તમારો સંકલ્પ, સભા અને વિચાર એક કરો; એકસાથે હવન કરો; મન એક કરો.” “તમારો ઉદ્દેશ્ય, હૃદય એક કરો; મન એક રાખો જેથી સૌ સુખથી જીવી શકો.” પછી દુશ્મનાવટ માટે કહ્યું: “ક્રોધ અને વૈર છોડો, મનથી જોડાયેલા હાથ નીચે મૂકો; તેમની શક્તિ દૂર કરો, અમને ધન આપો.” “દેવોએ જે શસ્ત્ર નિષ્ફળ કર્યું, તે તેમના હાથમાંથી દૂર કરો; આ હવનથી દુશ્મનના હાથ કાપી નાખો.” “ઇન્દ્રે પ્રથમ અસુરો માટે શસ્ત્ર નિષ્ફળ કર્યું; મારા મૈત્રીજન જીતે, સ્થિર ઇન્દ્રના આધારથી.” “દુશ્મન, જેમના હાથ નિર્બળ છે, આવીને પરાજિત થાય; જે લશ્કર સાથે યુદ્ધ કરવા આવે છે, ઇન્દ્ર તેમને વિનાશ આપે, દુષ્ટોને દંડ આપે.” “જે આગળ વધે, તાણે, ફેંકે કે દોડે—દુશ્મનો નિર્બળ બને; આજે, ઇન્દ્ર, તેમને દૂર હાંકો.” આ રીતે, ઋષિઓએ જીવનની સર્વ દિશામાં કલ્યાણ, એકતા, રક્ષા અને સમૃદ્ધિ માટે દેવતાઓને પ્રાર્થના કરી, અને સર્વે માટે શુભતા અને શાંતિની કામના કરી.