કાળાં રંગની ઔષધિનું નિવાસ અને આધાર પણ કાળાં છે. હે કાળી ઔષધિ, તું કોઢ અને વાળમાં આવતી સફેદીનો નાશ કર. શરીરના હાડકાં, માંસ કે ત્વચા પર જે કોઢ છે, બ્રાહ્મણ દ્વારા કરાયેલ ચિહ્ન, તે સફેદ દાગ દૂર થાય — તેવી પ્રાર્થના થાય છે. પ્રથમ જન્મેલો ગૃધ્ર હતો, અને પછી તું એની પિત્ત બની. ત્યારબાદ યુદ્ધમાં પરાજિત થયેલી દૈત્યા સ્ત્રીએ વૃક્ષોના આકારો રચ્યાં. એ દૈત્યા સ્ત્રીએ સૌપ્રથમ કોઢના નાશ માટે આ ઔષધિ તૈયાર કરી, એ કોઢનો નાશક છે; એ ત્વચાને સમાન, સ્વચ્છ બનાવી. તારી માતાનો નામ ‘સમાન’ છે, પિતાનો પણ ‘સમાન’ છે; હે ઔષધિ, તું સમાન બની છે, તો આને પણ સમાન બનાવી દે. કાળી, સમાનતા લાવનારી, ધરતીમાંથી ઉદ્ભવેલી એ ઔષધિ, એ જ કાર્ય સિદ્ધ કરે, સ્વરૂપને ફરીથી પુનઃસ્થાપિત કરે. જ્યાં અગ્નિ અને જળ પ્રવેશી દહન કરે છે, જ્યાં ધર્મના વહેતા નમન કરે છે, ત્યાં સર્વોચ્ચ મૂળ છે — એવી માન્યતા છે; તે વિદ્વાન દેવ તાવ દૂર કરે. તું જ્વાળા છે કે દહન, તું સ્ફુલ્લિંગ છે કે તારો મૂળ, તારા નામે ‘હ્રૂડુ’ છે, હરિત દેવતા — તે વિદ્વાન તાવ દૂર કરે. તું દુઃખ છે કે દુઃખનો અભાવ, કે રાજા વરુણનો પુત્ર — તારો નામ ‘હ્રૂડુ’ છે, હરિત દેવ — અમને ઓળખીને તાવ દૂર કર. ઠંડા તાવને નમન, પ્રખર દહનારા તાવને નમન; પ્રત્યેક દિવસે, એકાંતરે કે ત્રીજે દિવસે આવનારા તાવને પણ નમન. એ શસ્ત્રો અમથી દૂર રહે, હે દેવો, એ અસ્તિત્વમાં ન રહે; યમનો પથ્થર પણ દૂર રહે. દાન આપવું અમારો મિત્ર બને, ઇન્દ્ર અને ભાગા અમારા મિત્ર બને; તેજસ્વી દાતા સવિત્ર પણ અમારો મિત્ર બને. તેજવંત પુત્રો મારુતો, અમને વ્યાપક રક્ષા આપો. કૃપા કરો, દયા દર્શાવો, અમારા દેહ પર દયા કરો; અમારા સંતાનોમાં આનંદ લાવો. અહીં, દૂર કાંઠે, ત્રણ વખત સાત એવા, વૃદ્ધાવસ્થાવિહીન, એના પ્રાણશક્તિથી અમે વિનાશક અને ક્ષયના અવરોધોને પાર કરી શકીએ. ધનુષ્યના તાંતણા જેવું ખેંચીને, સર્વ દિશામાં ફરતાં, નિષ્ફળ અને વિનાશક લોકો પાછા ફરી આવે છે. બહુ ઓછા એનો સામનો કરી શકે, બાળકો પણ સહન કરી શકતા નથી; તેઓ બધે ફેલાયેલા કાંસા જેવા છે. હવે આગળ વધો, પગ ધરો, ઘર-ઘર ભરો; ઇન્દ્ર અને પ્રથમ વિજેતા, શહેરના નિવાસીઓ, અહીં આવે. અગ્નિદેવ આગળ વધે છે, દાનવ અને દુષ્ટને દૂર કરે છે; દ્વિજીભા, તાંત્રિક અને દુશ્મનને દહન કરે છે. હે દેવ, તાંત્રિકોને, દુશ્મનોને, કાળી લકીરવાળી તાંત્રિકા સ્ત્રીઓને દહન કરો. જે સ્ત્રીએ શાપ આપ્યો, નુકસાન કે ઉન્માદ લાવ્યો, રસ ચોરવા જન્મી — એ પોતાનો જ સંતાન ભક્ષે. તાંત્રિકા પોતાનો પુત્ર, બહેન અને ભત્રીજી ભક્ષે; પછી વનવાસીની જેમ તાંત્રિકાઓ એકબીજાને નાશ કરે, દુશ્મનો ક્ષય પામે. વિજયી તાબીઝ, જેના દ્વારા ઇન્દ્ર બળવાન બન્યો, એ તાબીઝથી, હે બ્રહ્મણસ્પતિ, અમને પણ સત્તા માટે વૃદ્ધિ આપો. અમારા વિરોધીઓને અને દુશ્મનોને પરાજય આપ્યા પછી, જે અમારો વિરોધ કરે છે, અમને નુકસાન પહોંચાડવા ઈચ્છે છે, એ સામે મજબૂત રહો. દેવ સવિત્રીએ અને સોમાએ તને બળ આપ્યું છે; બધા જીવોએ તને બળ આપ્યું છે, કેમ કે તું વિજયી છે. વિજયી, પ્રબળ, વિરોધીનો વિનાશક તાબીઝ મારા માટે સત્તા માટે બંધાય, મારા વિરોધીઓના પરાજય માટે. સૂર્ય ઉગ્યો છે, મારો ઉચ્ચાર પ્રગટ થયો છે; હું દુશ્મનહંતા, નિવિરોધી, વિરોધીનો નાશક બનું. હું વાઘ, શાસક, વિષનો વિજેતા, વિરોધીનો વિનાશક બનીને, આ વીરોમાં અને લોકમાં તેજસ્વી બની ઊભો રહું. બધા દેવો, વસુઓ, આ વ્યક્તિનું રક્ષણ કરે; આદિત્યો એ માટે જાગે. કુંટુંબના કે અન્ય કોઈ પણ માણસ માટે નિર્ધારિત મૃત્યુ એના પર ન આવે. દેવો, પિતૃઓ અને પુત્રો, તમે જાગૃત છો, મારી વાણી સાંભળો; હું તમારે માટે કલ્યાણ માટે આ અર્પણ કરું છું; એને સુરક્ષિત રીતે વૃદ્ધાવસ્થાએ લઈ જાવ. હે દેવો, જે સ્વર્ગ, પૃથ્વી, આકાશ, વનસ્પતિ, પ્રાણી અને જળમાં વસો — એને દીર્ઘાયુ અને બળ આપો; એ સો મૃત્યુમાંથી બચી જાય. જેમના પ્રારંભિક અને અંતિમ હવન, હવનનો ભાગ અને અહવિત અંશ પણ દેવોના છે; જેમના પાંચ ક્ષેત્રો વિભાજિત છે — એ સભાસ્થાનો હું એ માટે નિર્ધારિત કરું છું. આશાના ચાર રક્ષકો અને અમર દેવતાઓને, સૃષ્ટિના દેખરેખકારોને, અમે આ હવન અર્પણ કરીએ છીએ. હે આશાના ચાર રક્ષકો, તમે અમને વિનાશ અને દુઃખના બંધનમાંથી મુક્ત કરો. હું તમને અર્પણથી પૂજું છું, ઘૃત અર્પણ કરું છું; ચોથો આશારક્ષક દેવ અમને શ્રેષ્ઠ જીવન આપે. માતા-પિતા, ગાય, જગત અને મનુષ્યો માટે કલ્યાણ રહે. બધું શુભ અને સમૃદ્ધિથી ભરપૂર રહે; અમે જેટલા જીવીએ, તેટલો સૂર્ય દર્શન કરીએ. હે લોકોએ, જાણો કે મહાન બ્રહ્મા બોલશે. પૃથ્વી કે આકાશમાં કંઈ નથી, જેના દ્વારા વનસ્પતિ શ્વાસ લે છે. આકાશ તેમનું નિવાસસ્થાન છે, જેમ કે થાકેલા, આરામ કરતા લોકો માટે. આ સત્તાનું સ્થાન વિદ્વાન સર્જકને જાણીતું છે, કદાચ નહિ પણ. જ્યારે પૃથ્વી અને આકાશ ઉથલપાથલ થાય, પૃથ્વી માપવામાં આવે, ત્યારે આજે અને હંમેશા એ સમુદ્રના જળની જેમ ભીની રહે છે. બધું બીજાથી ઘેરાયેલું છે, બીજાથી આધારિત છે. સર્વજ્ઞાની આકાશ અને પૃથ્વીનું હું પૂજન કરું છું.